Tom Waits
| Tom Waits | |
 Tom Waits udziela wywiadu w Buenos Aires, kwiecień 2007 |
|
| Imię i nazwisko | Thomas Alan Waits |
| Data i miejsce urodzenia | 7 grudnia 1949 Pomona |
| Instrument | organy, gitara, fortepian, fisharmonia |
| Gatunek | rock[1], blues, folk |
| Zawód | piosenkarz, kompozytor, aktor, autor tekstów |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Strona internetowa | |
Thomas Alan Waits (ur. 7 grudnia 1949 w Pomona[2]) – amerykański wokalista, kompozytor, instrumentalista, autor tekstów, poeta i aktor.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Choć twórczość Waitsa zaliczana jest do rocka, to w jego muzyce krzyżują się wpływy jazzu, bluesa, folku, rock and rolla i tradycyjnego popu.
Tom Waits gra na instrumentach klawiszowych, gitarze, akordeonie oraz wielu niekonwencjonalnych instrumentach jak np. przypominający ksylofon chamberlin. Na początku kariery (głównie przed wydaniem albumu Swordfishtrombones w 1983 roku) śpiewał najczęściej przy akompaniamencie sekcji jazzowych. Później, wraz z rozwojem ogólnej koncepcji muzycznej, brzmienie jego utworów zaczęło być bardziej rockowo-eksperymentalne. O jego albumie Rain Dogs jeden z krytyków napisał, że "był on tym punktem ostatecznej przemiany Waitsa z ekscentrycznego piosenkarza w prawdziwie dziwnego piosenkarza"[3].
Bardzo charakterystyczną cechą muzyki Waitsa jest jego niski głos. Śpiewa on swoje własne bardzo osobiste, melancholijne, gorzkie w wymowie, cyniczne i często zakrapiane czarnym humorem poezje. Często są inspirowane literackimi dokonaniami przedstawicieli amerykańskiej literatury beat, zwłaszcza Jacka Kerouaca i Charles'a Bukowskiego. Sukcesy występów artysty charakteryzujące się kameralną teatralnością skłoniły Waitsa do spróbowania szczęścia w zawodzie aktora. Zagrał najczęściej epizodyczne, charakterystyczne role w kilku filmach, zyskując dobre recenzje krytyków. Tom Waits komponuje również muzykę filmową. Także niektóre z jego piosenek zostały wykorzystane w filmowych produkcjach. Współpracował m.in. z takimi reżyserami jak: Francis Ford Coppola, Jim Jarmusch, Robert Altman, Hector Babenco, Terry Gilliam.
Waits jest od 1980 roku żonaty z Kathleen Brennan (wcześniej był związany z Rickie Lee Jones). Ma troje dzieci: córkę Kellesimone i synów Casey'a Xaviera i Sullivana.
Zawsze wolał nagrywać dla małych wytwórni. Gdy jakaś stawała się 'zbyt duża' przenosił się do innej. Nigdy nie wystąpił w reklamie, co uważa za poniżające dla artysty. Nie zgodził się też na wielokrotne próby użycia jego muzyki w jakiejkolwiek z nich. Ma za to na koncie kilka wygranych pozwów o nielegalne użycie jego muzyki w celach komercyjnych. M.in. z Frito Lay, Audi, Oplem.
W Polsce dotychczas wydano dwie biografie tego artysty (na rynku angielskim i amerykańskim jest ich kilka). Są to, wydana w Krakowie w 1995 roku, książka Patricka Huphiersa To fortepian jest pijany, nie ja... i pozycja Dzikie lata. Muzyka i mit Toma Waitsa napisana przez Jaya S. Jacobsa (Wydawnictwo Dolnośląskie 2007 r.).
Wiosną 2000 roku Tom Waits wystąpił w Polsce, w Sali Kongresowej.
Waits jest członkiem tajnego stowarzyszenia znanego jako Sons of Lee Marvin.
Dyskografia [edytuj]
Albumy [edytuj]
| Rok | Tytuł | Uwagi |
|---|---|---|
| 1973 | Closing Time | |
| 1974 | The Heart of Saturday Night | |
| 1975 | Nighthawks at the Diner | nagrany na żywo przy małej widowni |
| 1976 | Small Change | |
| 1977 | Foreign Affairs | |
| 1978 | Blue Valentine | |
| 1980 | Heartattack and Vine | |
| 1982 | One From the Heart | Ścieżka dźwiękowa do filmu Francisa Forda Coppolli |
| 1983 | Swordfishtrombones | |
| 1985 | Rain Dogs | |
| 1987 | Franks Wild Years | Muzyka teatralna |
| 1988 | Big Time | Koncertowe CD, film i wideo |
| 1991 | Night on Earth | Ścieżka dźwiękowa do filmu Jima Jarmusha |
| 1992 | Bone Machine | Nagroda Grammy Best Alternative Music Album |
| 1993 | The Black Rider | we współpracy z W. S. Burroughsem. Muzyka do sztuki teatralnej |
| 1999 | Mule Variations | Nagroda Grammy Best Contemporary Folk Album |
| 2002 | Blood Money | |
| 2002 | Alice | Opera |
| 2004 | Real Gone | |
| 2006 | Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards | 3 CD |
| 2009 | Glitter and Doom Live | 2 CD, Nagranie koncertowe z trasy "Glitter and Doom" |
| 2011 | Bad as Me |
Kompilacje [edytuj]
- 1983 Anthology of Tom Waits (Elektra)
- 1986 Asylum Years
- 1991 The Early Years, Volume One
- 1993 The Early Years, Volume Two
- 1998 Beautiful Maladies: The Island Years
- 2001 Used Songs 1973-1980
Jako producent [edytuj]
Współpraca i jako sideman [edytuj]
- 1991 Sailing the Seas of Cheese, Primus: Waits śpiewa w utworze Tommy the Cat
- 1993 Jesus Blood Never Failed Me Yet, Gavin Bryars: Waits występuje gościnnie jako wokalista
- 1999 Antipop, Primus: Waits śpiewa i gra na melotronie w utworach Intro i Coattails of a Dead Man
- 2000 Helium, Tin Hat Trio: Waits występuje gościnnie w utworze Helium Reprise
- 2001 It's A Wonderful Life, Sparklehorse: Waits śpiewa w utworze "Dog Door"
- 2004 The Ride Los Lobos: Waits śpiewa w utworze "Kitate"
- 2004 The Late Great Daniel Johnston różni artyści: Waits śpiewa utwór Johnstona "King Kong"
- 2008? Such Unlikely Covers – Elvis Costello z Tomem Waitsem wykonują wspólnie 04.10.1986 w Los Angeles I Forgot More Than You'll Ever Know
Tribute albumy [edytuj]
- 1995 Temptation, Holly Cole
- 1995 Step Right Up, różni artyści
- 2000 New Coat of Paint, różni artyści
- 2001 Wicked Grin, John Hammond
- 2003 Piosenki Toma Waitsa, Kazik Staszewski
- 2004 Step Right Up: The Songs of Tom Waits, różni artyści
- 2008 Anywhere I Lay My Head , Scarlett Johansson
- 2008 Female Tribute to Tom Waits , różni artyści
Filmografia [edytuj]
- 1978 debiut filmowy jako 'Mumbles' w filmie Paradise Alley.
- 1982 ścieżka dźwiękowa do filmu Ten od serca (One from the Heart) Francisa Forda Coppoli. Nominacja do Oskara za najlepszy temat muzyczny.
- 1983
- Buck Merrill w filmie Outsiderzy (The Outsiders).
- Bennie w Rumble Fish.
- 1984
- rola spetryfikowanego człowieka na karnawale w Chłopcu z marmuru (The Stone Boy).
- Irving Stark w Cotton Club.
- 1986 główna rola Zacka w Poza prawem (Down by Law).
- 1987
- Rudy The Kraut w Chwastach (Ironweed).
- Al Silk w Candy Mountain.
- 1989
- 'Punch & Judy Man' w Niedźwiedź: Miejska bajka (Bearskin: An Urban Fairytale).
- główna rola Kenny'ego w Strach ma wielkie oczy (Cold Feet).
- głos DJ-a radiowego w Mystery Train
- kompozytor muzyki do filmu Morze miłości (Sea of Love)
- 1990 rola w filmie Dwóch Jake'ów (The Two Jakes).
- 1991
- Wolf w Zabawa w Boga (At Play in the Fields of the Lord).
- żebrak – weteran wojenny w filmie Fisher King.
- napisał temat do filmu Noc na Ziemi (z Kathleen Brennan).
- Monte w Przyjaciele w Queens (Queens Logic).
- 1992
- kompozytor (z Kathleen Brennan) piosenek do filmu Serce Ameryki (American Heart).
- R.M. Renfield w Drakuli.
- 1993
- pojawił się w rozmowie z Iggy Popem w Coffee and Cigarettes: Somewhere In America.
- Earl Piggott w Na skróty (Short Cuts).
- 1996
- dwa utwory ("The Fall of Troy" i "Walk Away" autorstwa Toma Waitsa i Kathleen Brennan) na ścieżce dźwiękowej do filmu Przed egzekucją (Dead Men Walking)[4].
- piosenka "Little Drop of Poison" (autorzy: Tom Waits i Kathleen Brennan) na w ścieżce dźwiękowej Koniec przemocy (The End of Violence)[5].
- 1999 Superbohaterowie (Mystery Men) rola drugoplanowa
- 2004 kompozytor (z Kathleen Brennan) na ścieżce dżwiękowej do Shrek 2
- 2005 ksiądz-tułacz w filmie Domino
- 2005 utwór (" All The World is Green" autorstwa Toma Waitsa i Kathleen Brennan) na ścieżce dźwiękowej do filmu Życie ukryte w słowach (Vida secreta de las palabras, La)
- 2006 Kneller w filmie Tamten świat samobójców (Wristcutters: A Love Story)
- 2009 Mr. Nick (Szatan) w filmie Parnassus: Człowiek, który oszukał diabła (The Imaginarium of Doctor Parnassus)
- 2010 inżynier w filmie Księga ocalenia (The Book of Eli)
- 2012 Zachariah - seryjny morderca w filmie 7 psychopatów (7 Psychopaths)
Trasy koncertowe [edytuj]
- 1973 Closing Time
- 1974-1975 The Heart Of Saturday Night
- 1975-1976 Small Change
- 1977 Foreign Affairs
- 1978-1979 Blue Valentine
- 1980-1982 Heartattack and Vine
- 1985 Rain Dogs
- 1987 Big Time
- 1999 Get Behind The Mule Tour
- 2004 Real Gone Tour
- 2008 Glitter and Doom Tour
Przypisy
- ↑ allmusic Tom Waits – Biography
- ↑ Gene Santoro: Highway 61 revisited: the tangled roots of American jazz, blues, rock, & country music. Oxford University Press US, 2004, s. 235. ISBN 9780195154818.
- ↑ Robert Christgau: Marc Ribot Isn't Trying to Comfort Anyone (ang.). NPR Music, 2013-04-30. [dostęp 2013-05-01].
- ↑ Dead Man Walking Original Soundtrack 1996 – Original Score. AllMusic (ang.)
- ↑ Ścieżka dźwiękowa do filmu Koniec przemocy w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- TomWaits.com – Oficjalna strona Toma Waitsa
- ANTI- – Dział o Tomie Waitsie na stronie wydawnictwa ANTI-
- Ludzie kina: Tom Waits (pl)
- IMDb – Informacje o Tomie Waitsie na portalu IMDb
- Tom Waits w NNDB (ang.)
- Tom Waits w bazie filmweb.pl
