Naissaar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Naissaar
Tory kolejki wąskotorowej
Tory kolejki wąskotorowej
Kontynent Europa
Państwo  Estonia
Akwen Morze Bałtyckie
Powierzchnia 18,6 km²
Populacja (2009)
 • liczba ludności
 • gęstość

7
0,37 os./km²
Położenie na mapie Estonii
Mapa lokalizacyjna Estonii
Naissaar
Naissaar
Ziemia 59°34′00″N 24°31′00″E/59,566667 24,516667
Mapa wyspy
Mapa wyspy

Naissaar (szw. Nargö, niem. Nargen) – szósta co do wielkości wyspa Estonii położona w Zatoce Fińskiej około 10 kilometrów na północ od Tallinna. Administracyjnie należy do gminy Viimsi. 30 czerwca 2009 roku zamieszkiwało ją 7 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Radzieckie miny na wyspie

Dosłowne tłumaczenie obecnej estońskiej nazwy oznacza kobiecą wyspę. Pod taką nazwą (Terra feminarum) wyspa ta została wspomniana po raz pierwszy w 1075 roku przez niemieckiego kronikarza, Adama z Bremy. Pierwsze wzmianki o stałej ludności pochodzą z 1469 roku. Zamieszkiwali ją wtedy Szwedzi. W późniejszych latach zaczęli napływać Estończycy. Po I wojnie północnej doceniono strategiczne położenie wyspy i zaczęto ją fortyfikować. Najwięcej umocnień pochodzi z początku XX wieku. W tym samym okresie wybudowano na wyspie kolej wąskotorową, która zachowała się do dziś. W kwietniu 1917 roku zbuntowani marynarze przejęli kontrolę nad wysepką, po czym założyli miniaturowe quasi-państewko, zwane Sowiecką Republiką Naissaru (Naissaare Nõukogude Vabariik). Liczyło ono niecałych 100 "obywateli". Po trzech miesiącach w obawie przed inwazją wojsk estońskich i niemieckich buntownicy opuścili wyspę. Wyspę na krótko opanowali Niemcy. W latach 1920-1940 należała do niepodległej Estonii, potem przez krótki okres do ZSRR. W latach 1941-1944 okupowana przez Niemcy. Kiedy w 1944 na Naissaar wkroczyła Armia Czerwona, wszyscy mieszkańcy (wówczas głównie Szwedzi) zostali zmuszeni do jej opuszczenia. Przez kolejne lata na wyspie istniała radziecka baza wojskowa i fabryka min. W 1960 zbudowano na wyspie latarnię morską. Po odzyskaniu niepodległości przez Estonię w 1991 Armia Czerwona opuściła wyspę.

W 1995 na wyspie i okolicznych wodach utworzono rezerwat przyrody. W celu przyciągnięcia turystów odrestaurowano szwedzką osadę i przywrócono do użytku fragment kolei wąskotorowej.

10 sierpnia 2005 w pobliżu rozbił się fiński śmigłowiec z 14 osobami na pokładzie. Nikt nie przeżył.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wyspa prawdopodobnie wynurzyła się podczas litorynowej fazy Bałtyku. W czwartorzędzie została silnie przekształcona przez lodowiec. Świadczą o tym liczne osady glacjalne, w tym żwiry, oraz formy glacjalne jak drumliny. Najwyższym wzniesieniem jest Kunilamägi (27 m n.p.m.). 88% powierzchni wyspy pokrywają lasy.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]