1960

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1960 / MCMLX XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1958 « 1959 « 1960 » 1961 » 1962

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Dane statystyczne
4 Urodzili się
5 Zmarli
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome
9 Przypisy

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

17 lutego – zostały ustanowione Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie i Medal za Ofiarność i Odwagę.
22 lutego – rozpoczął się VI Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.
24 lutego – wycofanie okrętu ORP Burza z listy jednostek bojowych Marynarki Wojennej i jego adaptacja na okręt-muzeum.
3 marca – utworzono Woliński Park Narodowy.
13 marca – Włoch Maurizio Pollini został zwycięzcą VI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.
4 kwietnia – premiera filmu Zezowate szczęście.
23 kwietnia – otwarto klub studencki Pod Jaszczurami w Krakowie.
27 kwietnia – w Nowej Hucie – pomiędzy komunistyczną władzą, a mieszkańcami wybuchła walka o krzyż, postawiony w Osiedlu Teatralnym.
1 maja – uroczyste otwarcie KWK 1 Maja w Wodzisławiu Śląskim, jednej z najnowocześniejszych kopalń w okresie PRL.
3 maja – w Szczecinie odsłonięto pomnik Adama Mickiewicza.
25 maja – premiera filmu Do widzenia, do jutra.
27 maja – Polskie Radio nadało pierwszy odcinek powieści radiowej „W Jezioranach”.
30 maja – Wydarzenia zielonogórskie, rozruchy przeciwko władzy komunistycznej w obronie domu katolickiego.
14 czerwca – uchwalono Kodeks postępowania administracyjnego.
22 czerwca – powstała grupa Czerwono-Czarni.
25 czerwca – Karolina Łukaszczyk ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 56,3 s.
26 czerwca
- udostępniono do zwiedzania okręt-muzeum ORP Burza w Gdyni przy Skwerze Kościuszki.
- Zdzisław Krzyszkowiak ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 8.31,4 s.
3 lipca – Zofia Walasek ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 2.08,3 s.
15 lipca – w 550. rocznicę bitwy pod Grunwaldem miała miejsce premiera filmu historycznego Krzyżacy wg powieści Henryka Sienkiewicza.
31 lipca – w Łodzi
- sprinter Marian Foik ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 20,6 s.
- biegacz Jerzy Kowalski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 46,1 s.
5 sierpnia – podczas Mistrzostw Polski Seniorów w Lekkoatletyce, rozgrywanych na Stadionie Leśnym w Olsztynie, Józef Szmidt ustanowił wynikiem 17,03 m rekord świata w trójskoku.
10 sierpnia – na Wawel powrócił zrekonstruowany przez władze Drezna pomnik Tadeusza Kościuszki.
2 września – premiera filmu Krzyżacy.
3 września – powstało Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Gdańsku (dziś GPEC Sp. z o.o.).
2 października – w Warszawie, Wiesław Król ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 51,5 s.
5 października – na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie rozegrano pierwszy mecz przy sztucznym oświetleniu.
28 października – premiera filmu Decyzja.
31 października – premiera filmu Nikt nie woła.
20 listopada – odbyła się pierwsza w Polsce wystawa pudli.
25 listopada – odbyła się premiera filmu Szatan z siódmej klasy.
30 listopada – zakończono napełnianie Zbiornika Koronowskiego.
2 grudnia – Sejm przyjął ustawę o przekształceniu Komitetu do Spraw Radiofonii w Komitet do Spraw Radia i Telewizji.
6 grudnia – odbył się Powszechny Spis Ludności.
17 grudnia – odbyła się premiera filmu Niewinni czarodzieje.
22 grudnia – Sejm PRL uchwalił poprawkę w Konstytucji, określając liczbę posłów na 460.
Karpacz uzyskał prawa miejskie.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia
- Luksemburg objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- reforma walutowa we Francji.
- Kamerun uzyskał niepodległość.
9 stycznia – początek budowy Wysokiej Tamy Asuańskiej (Egipt).
19 stycznia – w Waszyngtonie zawarto układ o współpracy wzajemnej i bezpieczeństwie pomiędzy USA i Japonią
21 stycznia – tragiczna katastrofa w kopalni Coalbrook (RPA), śmierć 437 górników.
18 lutego
- rozpoczęły się VIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Squaw Valley.
- Montevideo: 7 krajów Ameryki Łacińskiej założyło stowarzyszenie wolnego handlu LAFTA.
21 lutego – Elwira Seroczyńska zdobyła srebrny, a Helena Pilejczyk brązowy medal w wyścigu łyżwiarskim na dystansie 1500 m, podczas igrzysk olimpijskich w amerykańskim Squaw Valley.
27 lutego – w Sydney, Australijka Betty Cuthbert ustanowiła rekord świata w biegu na 60 m wynikiem 7,2 s.
29 lutego – w Maroku miało miejsce trzęsienie ziemi, w wyniku którego zginęło ponad 3000 osób i prawie doszczętnie zostało zniszczone miasto Agadir na południu kraju.
3 marca – Elvis Presley powrócił do USA po zakończeniu służby wojskowej w RFN. Wcześniej tego dnia, w trakcie międzylądowania pod Glasgow, jedyny raz w życiu stanął na ziemi brytyjskiej.
4 marca – Hawana: 70 osób zginęło, a ponad 200 zostało rannych w wyniku eksplozji w porcie francuskiego statku La Coubre, przewożącego amunicję dla Kuby. Fidel Castro oskarżył USA o zorganizowanie zamachu.
7 marca – utworzono pierwszą grupę radzieckich kosmonautów WWS 1.
11 marca – została wystrzelona amerykańska międzyplanetarna sonda kosmiczna Pioneer 5, mająca badać przestrzeń między Ziemią a Wenus.
21 marca – w Sharpeville w RPA policja otworzyła ogień do tłumu protestujących przeciwko obowiązkowi noszenia paszportów wewnętrznych, zabijając 69 osób.
29 marca – dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Tu-124.
1 kwietnia – wystrzelono pierwszego w historii satelitę meteorologicznego TIROS 1.
4 kwietnia
- Senegal uzyskał niepodległość (od Francji).
- film Ben-Hur zdobył 11 Oscarów.
11 kwietnia – reforma administracyjna w Czechosłowacji, w miejsce dotychczasowych 19 krajów istniejących od 1949 powołano nowych 10 (+ 5 miast wydzielonych) funkcjonujących do 1990 na Słowacji i do 2000 w Czechach.
21 kwietnia – przeniesiono stolicę Brazylii z Rio de Janeiro do Brasilii.
27 kwietnia – Togo uzyskało niepodległość.
29 kwietnia
- w atmosferze spłonął radziecki satelita Łuna 3.
- rozpoczęła emisję Telewizja Albańska.
1 maja
- nad terytorium ZSRR zestrzelono pilotowany przez Garego Powersa amerykański samolot szpiegowski U-2.
- utworzono indyjskie stany Gujarat i Maharashtra.
3 maja – powstało Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA).
6 maja – brytyjska księżniczka Małgorzata poślubiła fotografa Antony’ego Armstronga-Jonesa.
7 maja – Leonid Breżniew został przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.
9 maja
- amerykańskie apteki rozpoczęły sprzedaż pierwszej na świecie tabletki antykoncepcyjnej – Enovidu.
- otwarto ogród zoologiczny w Bratysławie.
11 maja
- nazistowski zbrodniarz wojenny Adolf Eichmann został porwany przez Mossad i wywieziony z Argentyny do Izraela.
- zwodowano transatlantyk SS France.
13 maja
- pierwszy satelita telekomunikacyjny Echo 1.
- Kurt Diemberger, Albin Schelbert, Nawang Dorje jako pierwsi zdobyli Dhaulagiri (8 167 m n.p.m.).
15 maja – w ZSRR wystrzelono sztucznego satelitę Sputnik 4.
16 maja – zbudowanie i uruchomienie pierwszego lasera rubinowego przez Theodore’a Maimana.
22 maja – silne trzęsienie ziemi nawiedziło południowe Chile, fale tsunami przyniosły zniszczenie na Hawajach, w Japonii i na Filipinach o sile 9,5.
24 maja – został wystrzelony amerykański satelita szpiegowski MIDAS 2.
27 maja – prezydent Turcji Celal Bayar i premier Adnan Menderes zostali obaleni w wojskowym zamachu stanu.
28 maja – w Wolverhampton, Brytyjczyk Peter Radford ustanowił rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 20,5 s.
15 czerwca
- dokonano oblotu śmigłowca Mi-10.
- premiera filmu Garsoniera.
16 czerwca
- Izrael uruchomił reaktor jądrowy w Dimonie na pustyni Negew.
- premiera filmu Psychoza.
20 czerwca – Federacja Mali rozpadła się na dwa niezależne państwa: Mali i Senegal.
21 czerwca – w Zurychu, Niemiec Armin Hary ustanowił rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 10,0 s. (pomiar elektroniczny 10,25 s.)
24 czerwca – 54 osoby zginęły w katastrofie samolotu Convair 340 w Rio de Janeiro.
26 czerwca – Madagaskar uzyskał niepodległość (od Francji).
27 czerwca – Togo uzyskało niepodległość (od Francji).
28 czerwca – władze Kuby dokonały konfiskaty i nacjonalizacji amerykańskich rafinerii ropy naftowej zlokalizowanych na jej terytorium.
30 czerwca – Demokratyczna Republika Konga (jako Kongo Belgijskie) uzyskała niepodległość od Królestwa Belgii.
1 lipca
- Holandia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- Ghana została republiką.
- Somali Brytyjskie i Somali Włoskie uzyskały niepodległość i utworzyły Somalię.
9 lipca – w Corpus Christi, Amerykanka Wilma Rudolph ustanowiła rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 22,9 s.
11 lipca – Benin, Burkina Faso i Niger uzyskały niepodległość.
13 lipca – John Fitzgerald Kennedy został oficjalnie mianowany kandydatem na prezydenta z ramienia Partii Demokratycznej.
14 lipca – w pożarze w mieście Gwatemala zginęło 225 osób.
20 lipca
- Amerykanie przeprowadzili pierwszą udaną próbę z pociskiem balistycznym wystrzelonym z zanurzonego okrętu podwodnego.
- Sirimavo Bandaranaike premierem Cejlonu, pierwsza na świecie kobieta-szef rządu.
23 lipca – otwarto Cairo International Stadium.
24 lipca
- marszałek Andriej Grieczko został dowódcą zjednoczonych sił zbrojnych Układu Warszawskiego.
- w Lipsku, Niemka Gisela Birkemeyer ustanowiła rekord świata w biegu na 80 m ppł. wynikiem 10,5 s.
26 lipca – Amintore Fanfani został po raz trzeci premierem Włoch.
28 lipca – psy Czajka i Lisiczka zginęły w eksplozji rakiety nośnej, mającej wynieść je na orbitę okołoziemską.
31 lipca – na Cyprze odbyły się pierwsze wybory parlamentarne.
1 sierpnia – Benin (jako Dahomej) uzyskał niepodległość (od Francji).
3 sierpnia – Niger uzyskał niepodległość (od Francji).
5 sierpnia – Burkina Faso (jako Górna Wolta) uzyskała niepodległość (od Francji).
7 sierpnia – Wybrzeże Kości Słoniowej uzyskało niepodległość od Francji.
8 sierpnia – Kasai Południowe ogłosiło secesję od Demokratycznej Republika Konga.
9 sierpnia – przyjęto flagę Gabonu.
10 sierpnia – został wystrzelony satelita technologiczny Discoverer 13, pierwszy obiekt sprowadzony udanie z orbity okołoziemskiej.
11 sierpnia – Czad uzyskał niepodległość od Francji.
13 sierpnia – Republika Środkowoafrykańska uzyskała niepodległość (od Francji).
15 sierpnia – Kongo proklamowało niepodległość (od Francji).
16 sierpnia
- arcybiskup Makarios III proklamował niepodległość Cypru (od Wielkiej Brytanii).
- Projekt Excelsior: Amerykanin Joseph Kittinger ustanowił nieoficjalny rekord wysokości skoku spadochronowego (31 300 m).
17 sierpnia – Gabon uzyskał niepodległość od Francji.
19 sierpnia – ZSRR wystrzelił w kosmos statek Sputnik 2 z psami Biełką i Striełką na pokładzie.
20 sierpnia – Senegal wystąpił z Federacji Mali i proklamował niepodległość.
25 sierpnia – rozpoczęły się Letnie Igrzyska Olimpijskie w Rzymie.
29 sierpnia – w senegalskim Dakarze rozbił się francuski Lockheed Constellation; zginęły 63 osoby.
3 września – na igrzyskach olimpijskich w Rzymie Zdzisław Krzyszkowiak zdobył złoty medal w biegu na 3000 m z przeszkodami.
5 września – na igrzyskach olimpijskich w Rzymie Kazimierz Paździor zdobył złoty medal w bokserskiej wadze lekkiej.
6 września
- Léopold Sédar Senghor został prezydentem Senegalu.
- na igrzyskach w Rzymie Józef Szmidt zdobył złoty medal w trójskoku.
- Amerykanin Otis Davis ustanowił rekord świata w biegu na 400 m wynikiem 44,9 s.
- Australijczyk Herb Elliott ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3.35,6 s.
9 września – podczas igrzysk olimpijskich w Rzymie sztangista Ireneusz Paliński zdobył złoty medal w wadze półciężkiej.
11 września – zakończyły się XVII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Rzymie.
12 września – utworzono Radę Państwa NRD.
14 września – państwa eksportujące ropę naftową założyły OPEC.
19 września – 80 osób zginęło, a 14 zostało rannych w katastrofie amerykańskiego samolotu Douglas DC-6 na wyspie Guam.
20 września – Benin, Burkina Faso, Cypr, Gabon, Kamerun, Kongo, Madagaskar, Niger, Republika Środkowoafrykańska, Somalia, Togo oraz Wybrzeże Kości Słoniowej zostały członkami ONZ.
22 września – ogłoszono niepodległość Mali (od Francji).
24 września – zwodowano USS Enterprise, pierwszy amerykański lotniskowiec o napędzie atomowym.
26 września
- Fidel Castro wygłosił najdłuższe przemówienie w historii ONZ (4 godz. i 29 minut).
- John Fitzgerald Kennedy i Richard Nixon wzięli udział w pierwszej telewizyjnej debacie prezydenckiej w USA.
28 września – Mali oraz Senegal zostały członkami ONZ.
30 września – premiera serialu animowanego Flintstonowie.
1 października – Nigeria i Cypr uzyskały niepodległość od Wielkiej Brytanii.
4 października – po zderzeniu ze stadem szpaków runął do oceanu, krótko po starcie z Bostonu, samolot L-188 Electra. Zginęły 62 osoby, a 10 zostało rannych.
6 października – premiera filmu Spartakus.
7 października – Nigeria została członkiem ONZ.
8 października – zwodowano atomowy okręt podwodny USS Scamp.
10 października – nieudana próba wystrzelenia radzieckiej sondy Mars 1M 1.
12 października
- Zimna wojna: Nikita Chruszczow uderzał własnym butem w pulpit w auli ONZ, by wyrazić swoją dezaprobatę dla komentowania polityki, którą Rosja Sowiecka prowadziła wobec krajów Wschodniej Europy.
- przewodniczący Japońskiej Partii Socjalistycznej Inejirō Asanuma, podczas odbywającej się w tokijskiej Hibiya Hall i transmitowanej przez telewizję debaty poprzedzającej wybory parlamentarne, został zamordowany mieczem wakizashi przez 17-letniego zamachowca Otoyę Yamaguchi.
13 października – na Morzu Barentsa doszło do awarii obwodu chłodzącego reaktora na radzieckim okręcie podwodnym K-8, co doprowadziło do skażenia radioaktywnego akwenu.
19 października – rząd USA nałożył embargo na Kubę.
23 października – premiera filmu Siedmiu wspaniałych.
24 października – eksplozja rakiety R-16 na kosmodromie Bajkonur zabiła 122 osoby, w tym marszałka Mitrofana Nedelina.
26 października – w wojskowym zamachu stanu został obalony prezydent Salwadoru José María Lemus.
29 października – Muhammad Ali stoczył pierwszą zawodową walkę bokserską, wygrywając na punkty z Tunneyem Hunsakerem.
3 listopada – Félix Houphouët-Boigny został pierwszym prezydentem Wybrzeża Kości Słoniowej.
6 listopada – otwarto pierwszy odcinek kijowskiego metra.
8 listopada
- John Fitzgerald Kennedy został wybrany na 35. prezydenta USA.
- Norma Gladys Cappagli z Argentyny zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1960.
10 listopada – Hamani Diori został pierwszym prezydentem Nigru.
13 listopada – w pożarze kina w leżącym na północy Syrii mieście Amude zginęły 152 osoby, głównie dzieci.
14 listopada – w wyniku zderzenia dwóch pociągów pasażerskich pod Pardubicami zginęło 118 osób, a 110 zostało rannych.
21 listopada – Program Merkury: nieudana próba wystrzelenia rakiety Mercury-Redstone 1.
24 listopada – NBA: Wilt Chamberlain ustanowił rekord 55 zbiórek w jednym meczu.
25 listopada – na Dominikanie na zlecenie dyktatora Rafaela Trujillo zamordowano 3 stojące na czele opozycji siostry Mirabal. W 1999 roku ONZ ustanowiła rocznicę ich śmierci międzynarodowym dniem walki z przemocą wobec kobiet.
27 listopada – Gordie Howe jako pierwszy gracz NHL zdobył tysięczny punkt w punktacji kanadyjskiej.
28 listopada – Mauretania uzyskała niepodległość od Francji.
1 grudnia – rozpoczęła się misja kosmiczna statku Korabl-Sputnik 3 z dwoma psami na pokładzie.
2 grudnia – papież Jan XXIII spotkał się w Watykanie z arcybiskupem Geoffreyem Fisherem. Było to pierwsze spotkanie głów kościołów katolickiego i anglikańskiego.
9 grudnia – wyemitowano premierowy odcinek brytyjskiej opery mydlanej Coronation Street.
14 grudnia – powstało OECD.
20 grudnia – powstał Wietkong.
Rok 1960 nazywany jest „Rokiem Afryki”, ponieważ 17 państw (14 od Francji, 2 od Wielkiej Brytanii i 1 od Belgii) Afryki uzyskało niepodległość.
Wynaleziono laser rubinowy.
Powstanie zespołu rockowego The Beatles.

[edytuj] Dane statystyczne

Ludność świata: 3 021 475 tys.
- Azja: 1 701 336 tys. (56,31%)
- Europa: 604 401 tys. (20,00%)
- Afryka: 277 398 tys. (9,18%)
- Ameryka Łacińska: 218 300 tys. (7,22%)
- Ameryka Północna: 204 152 tys. (6,76%)
- Oceania: 15 888 tys. (0,53%)
Najludniejsze państwa świata^[1]
- 1.ChRL: 650 661 tys. (21,53% ludności świata)
- 2.Indie: 445 393 tys. (14,74%)
- 3.USA: 179 979 tys. (5,96%)
- 4.ZSRR: 119 632 tys. (3,96%)
- 5.Indonezja: 100 146 tys. (3,31%)
- 6.Japonia: 94 092 tys. (3,11%)
- 7.RFN+NRD: 72 481 tys. (2,40%)
- 8.Brazylia: 71 695 tys. (2,37%)
- 9.Bangladesz: 54 593 tys. (1,81%)
- 10.Wlk.Brytania: 52 372 tys. (1,73%)