Nardostachys jatamansi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nardostachys jatamansi
Nardostachys jatamansi: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd szczeciowce
Rodzina kozłkowate
Rodzaj Nardostachys
Nazwa systematyczna
Nardostachys jatamansi (D. Don) DC
Prodr. 4: 624 624 1830[2]
Synonimy

Nardostachys grandiflora[2]
Patrinia jatamansi[2]

Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nardostachys jatamansigatunek rośliny z rodziny kozłkowatych (Valerianaceae). Rośnie na wschodnich stokach Himalajów, na wysokości 3000-4000 m n.p.m. w Indiach, Sri Lance i Nepalu[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Mała aromatyczna roślina. Roślina ta ma charakterystyczne pęki czarnych, pokrytych włoskami łodyg o długości ok. 5 cm, które wyrastają prosto z korzenia. W górnej części rosną liście, a na szczycie — różowe kwiaty.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Z łodygi i korzeni uzyskiwano niegdyś olejek nardowy, nazywany także nardem lub spikanardem, używany jako perfumy, składnik kadzidła lub lekarstwo. O nardzie wspomina Biblia[4].
  • Jako lekarstwo nard w Indiach stosowany był przy kołataniu serca, bólach głowy, drżeniu i drgawkach. Przeprowadzone w Niemczech testy naukowe wykazały, że ma podobne działanie, jak waleriana, ale wykazuje mniejszą toksyczność. W Chinach jest nadal stosowany w medycynie naturalnej do zwalczania bólu w klatce piersiowej i brzuchu[5].
  • W czasach biblijnych olejku nardowego używano do namaszczania głowy znakomitych gości. Używany był także do namaszczania zmarłych (porównaj: J 12,7)[4].

Udział w kulturze[edytuj | edytuj kod]

  • W Biblii nard wymieniony jest kilkakrotnie: w Pieśni nad Pieśniami (1,12) oraz w Ewangeliach. W Ewangelii Jana (12,3-5) jest werset: „Maria zaś wzięła funt szlachetnego i drogocennego olejku nardowego i namaściła Jezusowi nogi, a włosami je otarła. A dom napełnił się wonią olejku.” Olejek nardowy był bardzo drogi. Z Ewangelii Mateusza (20,2) dowiadujemy się, że w czasach Jezusa funt olejku nardowego kosztował tyle, co wynagrodzenie za rok pracy robotnika rolnego. Użycie tak drogiego olejku wywołało oburzenie Judasza i faryzeuszów[4].
  • Kwiat Nardostachys jatamansi z którym w tradycji ikonograficznej krajów hiszpańskojęzycznych przedstawia się św. Józefa jest jednym z elementów współtworzących herb papieża Franciszka[6].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
  2. 2,0 2,1 2,2 The Plant List. [dostęp 2014-12-27].
  3. Dalby, Andrew (2000), Dangerous Tastes: the story of spices, London: British Museum Press, ISBN 0-7141-2720-5 (US ISBN 0-520-22789-1) s. 83–88
  4. 4,0 4,1 4,2 Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  5. Valerian and Nardostachys. [dostęp 2014-12-27].
  6. Symbole w papieskim herbie stały się bardziej czytelne (pol.). Radio Vaticana, 2013-03-27. [dostęp 2013-05-08].