Kadzidło

Okadzanie kadzidłem w Kościele katolickim

Kadzidełka zapachowe

Kadzidło (arab.: لبٌان, lubbān, hebr. ketoret, gr. libanos, thymiana, łac. tus, incensum) – substancje zapachowe uwalniane podczas spalania, pochodzenia naturalnego stosowane w rytuałach religijnych, medytacji, w kosmetyce, kuchni i medycynie.

W rejonie Morza Śródziemnego kadzidło (tutaj zwane olibanum) powstawało z substancji żywicznej otrzymywanej z przedstawicieli rodzaju kadzidla (kadzidłowiec) (Boswellia sacra, Boswellia serrata) z dodatkiem innych gatunków aromatycznych roślin z rodziny osoczynowatych (Burseracerae). Gatunki, z których uzyskuje się surowiec to niskie drzewa i krzewy występujące na terenie Afryki i Bliskiego Wschodu. Uszkodzenie kory powoduje sączenie żywicy, która po zaschnięciu jest zbierana. Wyschnięta żywica przypomina kawałki rozdrobnionego bursztynu. W czasach przed Imperium Rzymskim cena kadzidła była wyższa niż cena złota. Od starożytności kadzidło jest substancją używaną do celów kultu. Podczas spalania w kadzielnicy wydziela przyjemny zapach. Odświeżający, cytrusowy aromat olibanum sprawia, że od tysiącleci jest używany w rytuałach oczyszczających i w medytacji. Poza zasięgiem roślin z rodzaju kadzidla stosowane są kadzidełka wytwarzane z innych substancji zapachowych.

Naturalne surowce

Drewno i kora orlan malakkański cedr sandałowiec cyprys cynamonowiec Owoce i nasiona bergamotka kolendra jałowiec gałka muszkatołowa anyż wanilia

Żywice styraks kopal olibanum mirra labdanum smocza krew galbanum elemi kamfora sandarak guggul opoponax balsam tolu

Liście koleus Blumego (paczula) szałwia lekarska wawrzyn szlachetny (laur) herbata chińska Korzenie i kłącza wetiweria pachnąca kosaciec niemiecki (irys) tatarak zwyczajny nard indyjski galangal perz właściwy

Kwiaty i pąki goździki lawenda szafran Substancje pochodzące od zwierząt ambra piżmo cybet strój bobrowy

Religia

W starożytnej Grecji używano kadzidła w celach kultowych, prawdopodobnie od VII w. p.n.e.. W Rzymie od III w. ogrywało dużą rolę w kulcie prywatnym i publicznym oraz w kulcie cesarza.

Kadzidło ma szerokie zastosowanie w wielu religiach i dzisiaj:

• hinduizmie
• buddyzmie
• taoizmie
• shintō
• judaizmie
• chrześcijaństwie
• islamie
• neopogaństwie
• konfucjanizmie

W liturgii chrześcijańskiej kadzidło jest symbolem modlitwy unoszącej się do Boga. (Ap 8,4), używa się go dla podniesienia uroczystego nastroju niektórych nabożeństw, a także dla okazania czci osobom lub świętym przedmiotom (w katolicyzmie i prawosławiu), okadza się więc Najświętszy Sakrament, ołtarz, relikwie, osoby, zwłoki podczas pogrzebu. Szczególnie często kadzidła używają liturgie wschodnie.

Według Ewangelii Mateusza kadzidło było jednym z darów trzech mędrców ze Wschodu przyniesionych narodzonemu Chrystusowi.

Skutki zdrowotne

Kadzidło wytwarzane z żywic kadzidłowców działa leczniczo, zawiera bowiem seskwiterpeny zwiększające utlenowanie mózgowia, co bardzo korzystnie wpływa na pracę podwzgórza, a tym samym gospodarkę hormonalną, stany emocjonalne, procesy uczenia się i zwiększa odporność organizmu^{[potrzebne źródło]}. W wyniku spalania wschodnich kadzidełek powstają szkodliwe dla zdrowia substancje kancerogenne, np. benzen i węglowodory poliaromatyczne. Intensywne stosowanie kadzidełek wiąże się ze zwiększoną zachorowalnością na nowotwory.

Bibliografia

• ABC chrześcijanina. Mały słownik. Sylwester Zalewski (red.). Warszawa: Verbinum, 1999, s. 105. ISBN 83-85762-95-7.
• Bogusław Nadolski: Leksykon liturgii. Poznań: Pallottinum, 2006, s. 613-616. ISBN 83-7014-531-0.

Linki zewnętrzne

• Kadzidło na stronach Antoranz.net