Judasz Iskariota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy apostoła. Zobacz też: znaczenie potoczne.
Pocałunek Judasza, pędzla Giotta (Padwa).
Judasz prowadzący 12 żołnierzy do Jezusa

Judasz Iskariota (Judasz - grecka forma imienia Juda, Iskariota - hebr. אִישׁ־קְרִיּוֹת – mąż z Kariotu, dosłownie „mąż kariocki”) – jeden z apostołów, według przekazów Ewangelii synoptycznych wydał Jezusa Chrystusa w ręce Sanhedrynu (według Mateusza za trzydzieści srebrników), po czym – również według Mateusza – popełnił samobójstwo. Mt 27,5: „Rzuciwszy srebrniki ku przybytkowi oddalił się, potem poszedł i powiesił się”. Według Piotra (Dz 1,18) „spadłszy głową na dół, pękł”. Natomiast według Papiasza „zdrajca tak się roztył, iż nie mógł tam, gdzie łatwo przejeżdżał wóz, przejść nawet z pochyloną głową”. Chrześcijanie wierzą, że fakty te zostały przepowiedziane w Starym Testamencie (zob. Mt 27,3-10; 13,18-19; Dz 1,15-20).

Jeśli chodzi o genezę przydomku Iskariota, wysunięto trzy hipotezy:

  1. pochodzi od miejsca pochodzenia Judasza – miasta Keriot (południowa JudeaJoz 15,25); pogląd ten potwierdza fakt, że Judasz był też nazywany synem Szymona Iskarioty (J 13,26)[1]; wedle tej opinii byłby jedynym z Dwunastu, który nie pochodził z Galilei,
  2. związany jest ze słowem sicarius, co znaczyłoby, że Judasz był związany z sykariuszami, skrajnym odłamem zelotów[2] (pogląd odrzucany[3] lub przyjmowany za najbardziej prawdopodobny[4][5]),
  3. pochodzi od aramejskiego słowa iszkarja (kłamca) – w myśl tej teorii został on nadany Judaszowi dopiero przez tradycję chrześcijańską.

Wszystkie wykazy apostołów zawarte w Nowym Testamencie wymieniają Judasza na ostatnim miejscu.

Gnostycka sekta ofitów (II wiek) czciła Judasza jako aktywnego uczestnika Bożego planu zbawienia (bez zdrady Judasza nie doszłoby do ukrzyżowania Jezusa, a co za tym idzie, nie byłoby Zmartwychwstania).

W Wielkanoc roku 2006 wydano tłumaczenie odnalezionej w 1978 r. w Egipcie koptyjskiej kopii (datowanej na III/IV wiek) gnostyckiego apokryfu nazwanego Ewangelią Judasza (datowanego na II wiek), według którego Jezus poprosił Judasza, aby go wydał, co oznaczałoby, że Judasz nie był zdrajcą, lecz wykonawcą woli Chrystusa. Przy podawaniu tej informacji pomija się jednak często fakt, że w apokryfie argumentem Jezusa za zdradą było nie zbawienie ludzkości, lecz uwolnienie jego samego od cielesnej powłoki[6].

Według jednej z hipotez, Judasz zgodził się zostać jednym z Apostołów, gdyż widział w osobie Jezusa przywódcę, który by poprowadził Żydów przeciwko Rzymianom[2]. Sam Judasz miał być faworyzowany na tle pozostałych uczniów, co ma rzekomo potwierdzać wybranie go na skarbnika apostołów, co - według amerykańskiego duchownego Davida Wilkersona - ma być dowodem na zaufanie Jezusa względem Iskarioty[2]. Inną poszlaka mającą wskazywać na uprzywilejowanie Judasza, ma być jego często zasiadanie bezpośrednio po prawej stronie Chrystusa, co miało być miejscem zaszczytnym[2].

Inna hipoteza głosi iż Judasz celowo zdradził Jezusa aby po jego śmierci, móc przeprowadzić z grupą zelotów powstanie przeciw Rzymowi, co z kolei kłóci się z biblijnym przekazem w którym to popełnia on samobójstwo[2].

Przypisy

  1. J 13,26 w przekładach Biblii.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Julia Królewiec. Przeklęty Judasz Iskariota.. „Enigma”. 1 (Grudzień-Styczeń) (2015). s. 30-34. ISSN 2083-1900. 
  3. J. Gnilka, Jezus z Nazaretu, s. 230.
  4. W. Fricke, Ukrzyżowany w majestacie prawa, s. 148-154
  5. J. Lehmann, Tajemnica Rabbiego Jezusa, s. 102
  6. "Tajemnice Biblii: Zaginione ewangelie". Andy Papadopoulos (reż.). Tajemnice Biblii. Discovery World. 19 lipca 2011.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bocian M., Leksykon postaci biblijnych, Kraków 1995, ISBN 83-7006-393-4, s. 295-300.
  • Bosak Cz. P., Postacie Nowego Testamentu. Słownik-konkordancja, Poznań-Pelplin 1996, s. 417-423.
  • Gnilka J., Jezus z Nazaretu. Orędzie i życie, Kraków 1997, ISBN 83-7006-431-0, s. 230.