Nowa Irlandia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowa Irlandia
Flaga
Flaga
Państwo  Papua-Nowa Gwinea
Region Islands
Siedziba Kavieng
Kod ISO 3166-2 PG-NI
Powierzchnia 9 600 km²
Populacja (2000)
• liczba ludności

118 148
• gęstość 12,3 os./km²
Położenie na mapie Papui-Nowej Gwinei
Położenie na mapie
Ziemia 3°00′00,0″S 151°30′00,0″E/-3,000000 151,500000Na mapach: 3°00′00,0″S 151°30′00,0″E/-3,000000 151,500000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nowa Irlandia – wyspa na Pacyfiku, wraz z pobliskimi mniejszymi wyspami stanowi najdalej na północny wschód wysuniętą prowincję Papui-Nowej Gwinei.

Mapa fizyczna Nowej Irlandii

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wyspa stanowi część Archipelagu Bismarcka, często porównuje się jej kształt do muszkietu. Nowa Irlandia jest długa, wąska i górzysta (najwyższy szczyt: Lambel, 2150 m). Ma 320 km długości, lecz jej szerokość w niektórych miejscach nie przekracza 10 km. Wyspa leży między 1. a 5. stopniem szerokości geograficznej południowej.

W skład prowincji Nowa Irlandia wchodzą również mniejsze wyspy: Nowy Hanower, Saint Matthias Group (Mussau, Emirau), Tabar Group (Tabar, Tatau, Simberi), Tanga Group (Malendok, Boang), Wyspy Feni (Ambitle, Babase), Djaul, Lihir, Anir i mniejsze, łącznie 149 wysp. Łączna powierzchnia prowincji wynosi 9600 km², a zamieszkuje ją 119 tys. mieszkańców (dane z 2000). Największe miasto i stolica prowincji to Kavieng (11 560 mieszkańców) na wyspie Nowa Irlandia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ślady ludzkiej obecności od 40 tys. lat, znana kultura Lapita pojawiła się ok. 3300 lat temu. Późniejsze słabo udokumentowane próby penetracji chińskiej oraz przez ludy Azji południowo-wschodniej. Jako pierwsi z Europejczyków na wyspę dotarli Holendrzy w 1616. Działalność misjonarzy od 1877, w 1886 wyspa skolonizowana przez Niemcy jako Neu-Mecklenburg (Nowa Meklemburgia).

Ludność miejscowa była w XIX w. masowo wywożona do Australii oraz na wyspy Pacyfiku do pracy na plantacjach.

W 1914 wyspa przeszła pod panowanie Australii, została wówczas przemianowana na Nową Irlandię. Od 1921 terytorium mandatowe Ligi Narodów pod australijską administracją. Podczas II wojny światowej była okupowana przez Japonię (1941-1945). Po II wojnie światowej nadal w posiadaniu Australii, aż do uzyskania niepodległości przez Papuę-Nową Gwineę w 1975.