Nowe (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Na mapach: 53°38′58″N 18°43′32″E/53,649444 18,725556

Nowe
gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Herb gminy Flaga gminy
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Burmistrz Czesław Woliński
Powierzchnia 106,36 km²
Liczba sołectw 10
Ludność (2007)
 • liczba ludności
 • gęstość

10 693
100,5 osób/km²
Strefa numeracyjna 52
Tablice rejestracyjne CSW
TERYT 0414063
Urząd gminy
86-170 Nowe
ul. Św. Rocha 5 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Nowegmina miejsko-wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.

W skład gminy wchodzi 10 sołectw: Bochlin, Gajewo, Mały Komorsk, Mątawy, Milewko, Morgi, Osiny, Rychława, Tryl, Zdrojewo.

Siedzibą gminy jest miasto Nowe.

Według danych z 30 czerwca 2007[1] gminę zamieszkiwały 10 693 osoby.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2005[2] gmina Nowe ma obszar 106,36 km², w tym:

  • użytki rolne: 59%
  • użytki leśne: 26%

Gmina stanowi 7,22% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2007[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 10 693 100 5385 50,4 5308 49,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
100,5 50,6 49,9


Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Część obszaru gminy obejmuje Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego - część północna oraz Wschodni obszar chronionego krajobrazu Borów Tucholskich. Na pograniczu województw znajduje się Rezerwat przyrody Wiosło Duże, którego część znajduje się w gminie Nowe.

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się 13 pomników przyrody ożywionej.

Information icon.svg Osobny artykuł: Pomniki przyrody w gminie Nowe.

Użytki ekologiczne[edytuj | edytuj kod]

W gminie Nawe występuje tylko jeden użytek ekologiczny, bagno w Twardej Górze o powierzchni 3,73 ha, na terenie Nadleśnictwa Dąbrowa[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze gminy znajdują się następujące zabytki:

  • zespół dworski w Kończycach obejmujący: dwór z połowy XIX w.; park; spichrz; obora; stodoła; kuźnia, nr 124/A z 10.01.1983
  • kościół poewangelicki w Małym Komorsku, obecnie rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem św. Floriana z 1904, nr A/47 z 31.12.2001
  • kościół pomennonicki wraz z ogrodzeniem żeliwnym w Mątawach, obecnie rzymskokatolicki pod wezwaniem NMP Królowej Polski z lat 1896-98, nr A/16/1-2 z 23.12.1999
  • drewniana chata holenderska w Mątawach 18 z 1811 roku, nr 339 z 28.02.1956
  • zespół dworski w Milewie obejmujący: dwór z początku XIX w. przebudowany na przełomie XIX/XX w.; park z początku XIX; zabudowania folwarczne z przełomu XIX/XX w.; nr 143/A z 15.06.1985
  • dzielnica Starego Miasta Nowego z połowy XIV w., nr 370 z 23.09.1957
  • kościół parafialny pod wezwaniem św. Mateusza w Nowem z 1366 roku, nr IE 2391 z 19.03.1930
  • kościół filiajlny franciszkanów w Nowem pod wezwaniem św. Maksymiliana Kolbe z lat 1311-50, nr IE 2392 z 19.03.1930
  • kaplica pod wezwaniem św. Jerzego z połowy XIV w., w Nowem na cmentarzu przy ul. Kolejowej, nr KOK 5/50 z 12.07.1936
  • cmentarz rzymskokatolicki w Nowem z II połowy XIX w., nr A/323/1 z 29.05.1992
  • cmentarz rzymskokatolicki w Nowem z II połowy XVIII w., nr A/324/1 z 29.05.1992
  • mury obronne z II połowy XIV w. w Nowem ul. Tylna, Pod Murami, Długa, Targowisko, nr 438 z 10.02.1960
  • zamek krzyżacki z 1350 roku w Nowem, nr 386 z 16.10.1957
  • wiatrak typu holenderskiego z XX w. w Nowem, nr 119/A z 27.09.1983

Cmentarze ewangelickie[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy funkcjonowało wiele cmentarzy ewangelickich[4] m.in. w : Trylu (2), Mątawach, Pastwiskach, Zdrojewie, Morgach (3), Nowem (4), Bochlinie, Gajewie, Głodowie, Osinach, Rychławie. Oprócz cmentarzy na terenie gminy funkcjonował kościół ewangelicki i nieistniejąca synagoga w Nowem oraz mennonicki dom modlitwy w Mątawach.

Pozostałe miejscowości niesołeckie[edytuj | edytuj kod]

Dolne Morgi, Głodowo, Kończyce, Kończyce (kolonia), Kozielec, Milewo, Pastwiska, Piaski, Przyny, Twarda Góra, Zabijak, Zabudowania Gajewskie

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Dragacz, Gniew, Grudziądz, Osiek, Sadlinki, Smętowo Graniczne, Warlubie

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2006. ISSN 1734-6118. (pol.)
  2. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  3. Renata Sobieralska, Jarosław Pająkowski: Formy ochrony przyrody na terenie Ziemi Świeckiej. W: Jarosław Pająkowski: Przyroda Ziemi Świeckiej. Świecie: Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły, 1998, s. 134. ISBN 83-909579-0-6.
  4. lapidaria.wikidot.com. [dostęp 09-01-2012].