Państwo Islamskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
الدولة الإسلامية
Ad-Dawlah al-ʾIslāmiyyah

Państwo Islamskie
Flaga Państwa Islamskiego
Godło Państwa Islamskiego
Flaga Państwa Islamskiego Godło Państwa Islamskiego
Dewiza: باقية وتتمدد (Bāqiyah wa-Tatamaddad)
(Trwanie i ekspansja)
Język urzędowy arabski
Stolica Ar-Rakka
Typ państwa kalifat
Głowa państwa Abu Bakr al-Baghdadi
Data powstania 29 czerwca 2014
Religia dominująca islam sunnicki
Mapa Państwa Islamskiego
Terytorium kontrolowane przez Państwo Islamskie i obszar roszczeń terytorialnych (23 września 2014)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Państwo Islamskie

Syryjska kampania przeciwko Państwu Islamskiemu
Ofensywa Państwa Islamskiego w Syrii
Ofensywa Państwa Islamskiego w Iraku
Międzynarodowa interwencja przeciwko Państwu Islamskiemu
Wojna domowa w Syrii
Przebieg wojny domowej w Syrii

Państwo Islamskie (PI), wcześniej Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie (arab. الدولة الاسلامية في العراق والشام, Ad-Daula al-Islamijja fi al-Irak wa-asz-Szam; ang. Islamic State of Iraq and Sham, ISIS, Islamic State of Iraq and the Levant, ISIL) – salaficka organizacja terrorystyczna oraz samozwańczy kalifat ogłoszony w 2014 na terytorium państwowym Iraku i Syrii.

Celem ugrupowania, które jest spadkobiercą sunnickich ekstremistów z okresu okupacji Iraku przez siły pokojowe ONZ i NATO, jest ustanowienie państwa wyznaniowego opartego o zasady szariatu (prawa koranicznego) na terytorium państwowym Iraku, Syrii oraz Libanu. 29 czerwca 2014 ugrupowanie proklamowało na ziemiach okupowanych powstanie kalifatu pod nazwą „Państwo Islamskie”[1].

Szacowano, iż ugrupowanie w sierpniu 2014 zrzeszało 80 tys. bojowników, w tym 50 tys. walczących w Syrii i 30 tys. w Iraku. Państwo Islamskie prowadziło aktywną kampanię rekrutacyjną wśród zwolenników dżihadu i kalifatu. W związku z tym w bojówkach walczyło wielu muzułmanów, mieszkających na stałe w krajach Unii Europejskiej, Stanach Zjednoczonych i Australii[2].

Po ekspansji Państwa Islamskiego na terytorium Syrii i Iraku oraz dopuszczaniu się zbrodni na ludności cywilnej, Stany Zjednoczone podjęły interwencję lotniczą przeciwko dżihadystom na terenie Iraku 8 sierpnia 2014. Następnie po ogłoszeniu „strategii Obamy” i uformowaniu koalicji międzynarodowej, 23 września 2014 rozszerzono operację lotniczą na Syrię.

Islamskie Państwo w Iraku[edytuj | edytuj kod]

Ugrupowanie powstało podczas interwencji Stanów Zjednoczonych w Iraku w 2003 roku. Początkowo organizacja istniała pod nazwą Dżama’at at-Tauhid wa-al-Dżihad i była dowodzona przez Abu Musaba az-Zarkawiego. Grupa ta skupiała sunnickich terrorystów i zagranicznych ekstremistów. Była de facto odnogą Al-Ka’idy w Iraku. Ugrupowanie az-Zarkawiego podczas wojny partyzanckiej w Iraku w 2004 roku zasłynęło przede wszystkim udziałem w I i II bitwie o Al-Faludżę, przeprowadzaniem zamachów samobójczych, a także braniem do niewoli zagranicznych zakładników i przeprowadzaniem na nich egzekucji poprzez ścięcie, które wstrząsały opinią publiczną.

W październiku 2004 roku organizacja zmieniła nazwę na Tanzim Ka’idat al-Dżihad fi Bilad ar-Rafidajn (Baza Dżihadu w Kraju nad Dwiema Rzekami), powszechnie znana jako Al-Ka’ida w Iraku. Abu Musab az-Zarkawi wypowiedział wojnę nie tylko podmiotom interweniującym w Iraku, ale także szyitom, wpędzając Irak w wir wojny religijnej. Był liderem organizacji do 6 czerwca 2006 roku, kiedy zginął w nalocie amerykańskich sił powietrznych.

Islamskie Państwo w Iraku odpowiadało za liczne ataki i zamachy terrorystyczne oraz porwania, głównie w środkowym Iraku (zwłaszcza w tzw. sunnickim trójkącie śmierci). Terroryści z tej organizacji są odpowiedzialni m. in. za uprowadzenia, tortury i morderstwa.

Jego następcą został Abu Abd Allah ar-Raszid al-Baghdadi. 15 października 2006 roku organizacja zmieniła nazwę na Islamskie Państwo w Iraku. Prowadziła ona nadal wojnę partyzancką z państwami zachodnimi stacjonującymi w Iraku, przeprowadzając liczne ataki terrorystyczne. Organizacja, której apogeum terroru przypadło na lata 2006-2007, została rozbita w latach 2008-2009, al-Baghdadi został zabity 19 kwietnia 2010 roku w wiosce As-Sarsar położonej 80 km na zachód od Bagdadu, podczas operacji irackich i amerykańskich sił lądowych. Żołnierze zaatakowali rakietami dom, w którym się ukrywał. Schedę po nim objął Abu Bakr al-Baghdadi.

Rządy al-Baghdadiego przypadły na okres wycofywania się amerykańskich wojsk okupacyjnych z Iraku. Po wycofaniu się amerykańskich żołnierzy w grudniu 2011 roku, Islamskie Państwo w Iraku rozpoczęło nową falę aktów terrorystycznych. Wraz z marginalizacją sunnitów przez szyicki rząd Nuriego al-Malikiego, ekstremiści przeprowadzali regularne ataki wymierzone w szyitów, co doprowadziło Irak na skraj wojny religijnej. Ponadto eskalujący konflikt wyznaniowy w sąsiedniej Syrii, wpłynął na działania militarne sunnickich ekstremistów w Iraku.

Działalność Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie[edytuj | edytuj kod]

Islamskie Państwo w Iraku zmieniło swoją nazwę 8 kwietnia 2013 roku, kiedy Abu Bakr al-Baghdadi ogłosił połączenie się z syryjskimi ekstremistami z Dżabhat an-Nusra[3]. 10 kwietnia 2013 roku głównodowodzący Dżabhat an-Nusra Abu Muhammad al-Dżaulani zaprzeczył jakoby doszło do fuzji. Ogłosił zachowanie odrębności i przyrzekł lojalność Ajmanowi az-Zawahiriemu, liderowi Al-Ka’idy[4]. Deklaracja al-Baghdadiego nie spotkała się z akceptacją Ajmana az-Zawahiriego. Lider Al-Ka’idy w liście otwartym z 9 czerwca 2013 roku nazwał decyzję al-Baghdadiego błędem i ją anulował[5]. Al-Baghdadi nie podporządkował się decyzji az-Zawahiriego i 15 czerwca 2013 roku ogłosił, iż oba podmioty będą działać jako jedna organizacja pod nazwą Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie[6]. Faktycznie Dżabhat an-Nusra walczył pod swoim sztandarem, lecz początkowo aktywnie współpracował z ISIS na ziemiach syryjskich[7]. Po tym jak al-Baghdadi zerwał kontakty z Al-Ka’idą, 8 listopada 2013 roku Ajman az-Zawahiri ponownie nakazał rozwiązanie Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie i podporządkowanie się ich bojowników syryjskiemu Dżabhat an-Nusra[8].

Ugrupowanie walczyło przeciwko tamtejszemu prezydentowi Baszszarowi al-Asadowi dążąc do jego obalenia i ustanowienia kalifatu islamskiego. ISIS prowadziło również wrogą politykę wobec Wolnej Armii Syrii, opozycyjnej armii zmagającej się również z al-Asadem. Do zaognienia relacji w syryjskiej opozycji złożonej z umiarkowanych bojowników i dżihadystów, doszło 11 lipca 2013 roku po zabójstwie Kamala al-Hammamiego z Najwyższej Rady Wojskowej Wolnej Armii Syrii. Al-Hammami należał do 30 najważniejszych postaci Armii. Dowództwo militarnego ciała opozycji ogłosiło, iż zabójstwo al-Hammamiego równało się z wypowiedzeniem wojny[9].

Następnie przystąpili do walk z Kurdami na północy Syrii. We wrześniu 2013 roku doszło do bitwy w szeregach opozycji między radykałami i nacjonalistycznymi przeciwnikami al-Asada w Azaz, zakończoną ostatecznie rozejmem. Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie wypowiedziało wojnę także wszystkim chrześcijanom w Syrii, profanując krzyże i świątynie oraz porywając i zabijając chrześcijan. ISIS wypowiedziało także Przymierze Umara z VII wieku, które regulowało wspólne życie chrześcijan i muzułmanów w Syrii[10].

Podczas wojny domowej radykalni islamiści skupieni wokół Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie oraz Islamskiemu Frontu Syryjskiemu dokonywali czystek etnicznych na chrześcijanach, alawitach, szyitach, Kurdach, a także umiarkowanych sunnitach. Spirala przemocy w ich wykonaniu rozpoczęła się masakrą chrześcijan w Ad-Duwajr z 27 maja 2013 roku, kiedy to wymordowano niemal wszystkich mieszkańców wsi. 11 czerwca 2013 roku islamiści dokonali w miejscowości Hatla zbiorowej egzekucji na 60 szyitach. Pod koniec lipca 2013 roku ekstremiści z ISIS porwali 200 osób w Tall Abjad, którym ścinano głowy, dopóki kurdyjscy partyzanci nie uwolnili lidera czeczeńskich sprzymierzeńców z ugrupowania Dżajsz al-Muhadżirin wa-al-Ansar, Abu Umara asz-Sziszaniego, który w listopadzie 2013 przyrzekł wierność Baghdadiemu. W międzyczasie ISIS dokonało masakry po zajęciu Chan al-Asal, kiedy to zabito 51 żołnierzy[11].

4 sierpnia 2013 roku dżihadyści dopuścili się jak dotąd największej zbrodni, mordując 190 alawitów w wioskach pod Salmą[11]. 4 września 2013 ISIS zaatakowało historyczne dla chrześcijan miasto Malula, po którego zajęciu, palono i grabiono kościoły oraz mordowano osoby, które nie wyrażały zgody na konwersję na islam. Czystkom zapobiegła syryjska armia, która przepędziła fanatycznych rebeliantów z miasta[12]. W dniach 21-28 października 2013 ISIS toczyło zacięty bój o chrześcijańskie miasto Sadad, który ostatecznie zakończył się ich klęską. W tygodniowej bitwie zginęło 100 żołnierzy oraz 80 islamistów, którzy zamordowali 45 cywilów, co nazwano masakrą chrześcijan. Oprócz tego łupiono i grabiono domostwa, kościoły i inne miejsca kultu chrześcijańskiego[13].

Taktyka wojenna dżihadystów wymusiła na przedstawicielstwie syryjskiej opozycji odcięcie się od islamskich ekstremistów i potępienie przypadków pogwałcenia praw człowieka, w tym porwania, morderstwa i masowe egzekucje. Syryjska opozycja zadeklarowała 11 października 2013 roku wolę przestrzegania prawa międzynarodowego i obiecała wydanie w ręce sprawiedliwości zbrodniarzy, oskarżając jednocześnie instytucje międzynarodowe o brak działania. Umiarkowani rebelianci dostrzegli tym samym zagrożenie ze strony radykalnych islamistów. Większość członków ISIS to oprócz Irakijczyków to Saudyjczycy, Jemeńczycy, Libijczycy i Algierczycy[14].

22 listopada 2013 powstał Front Islamski, będący sojuszem ugrupowań bojowników islamskich, sprzeciwiających się działalności ISIS na terytorium Syrii znacznie przewyższał liczebnie Wolną Armię Syrii i był odpowiedzią na rosnące w siłę Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie[15]. Wraz z początkiem 2014 roku na terenach opanowanych przez rebeliantów rozpoczęła się otwarta wojna między Islamskim Państwem w Iraku i Lewancie i syryjską opozycją zbrojną. Przeciwko ISIS wystąpił Front Islamski, Wolna Armia Syrii i jej brygady satelickie oraz dotychczasowy sojusznik Dżabhat an-Nusra. Syryjscy rebelianci oskarżali ISIS o łamanie zasad boskich, szerzenie przemocy i rozlew krwi[16]. 3 lutego 2014 roku w oświadczeniu Al-Ka’ida odcięła się od działań Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie. Efektem tego kroku było ignorowanie przez ISIS poleceń Ajmana az-Zawahiriego. „Al-Ka’ida nie ma żadnych powiązań organizacyjnych z tą grupą (ISIS) i nie ponosi odpowiedzialności za jej działania” – głosiło internetowe oświadczenie[17].

Ekspansja terytorialna i proklamowanie Państwa Islamskiego[edytuj | edytuj kod]

Lider ugrupowania i samozwańczy kalif Abu Bakr al-Baghdadi

Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie w styczniu 2014 podjęło insurekcję w irackiej prowincji Al-Anbar, przejmując na przełomie 2013 i 2014 roku kontrolę nad Al-Falludżą, Al-Karmą, Al-Chalidijją, Al-Hadisą, Al-Ka’im oraz częścią Ar-Ramadi i Abu Ghurajb. W czerwcu 2014 roku ISIS przeprowadziło ofensywę na północy Iraku zajmując m.in. prowincję Niniwa i Salah ad-Din, wraz ze stołecznymi miastami Mosul i Tikrit, dokonując przy okazji zbrodni wojennych[18].

W międzyczasie dżihadyści prowadzili szeroko zakrojoną ofensywę w Syrii, która doprowadziła do podbicia muhafazy Dajr az-Zaur. W trakcie kampanii irackiej i syryjskiej, 29 czerwca 2014 roku, pierwszego dnia ramadanu, Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie ogłosiło powstanie kalifatu pod nazwą „Państwo Islamskie” na ziemiach przez siebie kontrolowanych. Nowa nazwa dotyczyła też ugrupowania z którego usunięto wyrazy „Irak” oraz „Lewant”. Na czele kalifatu stanął wybrany przez szurę lider ugrupowania, szejk Abu Bakr al-Baghdadi jako kalif Ibrahim ibn Awwad[19]. Według ISIS stał się tym samym przywódcą wszystkich muzułmanów na świecie[20]. Władze USA ogłosiły, że deklaracja suwerenności Państwa Islamskiego „nie ma znaczenia”[21]. Islamskie ugrupowanie militarne Dżajsz al-Islam wchodzące w skład Frontu Islamskiego odrzuciło deklarację o utworzeniu kalifatu, argumentując, że „gang al-Baghdadiego żyje w świecie fantazji”, a deklaracja suwerenności to jedynie element „wojny psychologicznej”[22].

Po zajęciu syryjskiej muhafazy Dajr az-Zaur, dżihadyści skierowali swoje uderzenie na bazy wojskowe sił syryjskich. W lipcu i sierpniu 2014 zajęli bazę 17. Dywizji Syryjskich Arabskich Sił Zbrojnych w Ar-Rakce, 121. Bazę Pułku Artylerii, Bazę 93. Brygady oraz Bazę Sił Powietrznych Tabka. Walki o każdą z tych baz kosztowały życie setki syryjskich żołnierzy, których mordowano poprzez ścięcie głowy. Następnie zwłoki rozrzucano po ulicach miast[23].

Information icon.svg Osobny artykuł: Bitwa o Arsal.

Państwo Islamskie w sierpniu 2014 usiłowało rozszerzyć swoją strefę wpływów na Liban. W związku z tym, ekstremiści w współpracy z Dżabhat an-Nursa dokonali rajdu na libańskie miasto Arsal, jednak po kilku dniach walk siły libańskie opanowały sytuacje, wypierając z miasta dżihadystów. Jednak ci uprowadzili kilku żołnierzy. Po odrzuceniu negocjacji z ekstremistami przez libańskie władze, dwóm żołnierzom ścięto głowy, z kolei Dżabhat an-Nusra rozstrzelało libańskiego wojskowego[24].

Na początku sierpnia 2014, IS wznowiło kampanię w północnym Iraku, dopuszczając się masakr na jazydach i chrześcijanach co spowodowało podjęcie lotniczej interwencji Stanów Zjednoczonych na terytorium Iraku, podbitym przez Państwo Islamskie. W odwecie na bombardowania pozycji Państwo Islamskiego, dżihadyści 19 sierpnia 2014 dokonali na terenie Pustyni Syryjskiej egzekucji na amerykańskim reporterze wojennym Jamesie Foleyu[25], z kolei 2 września 2014 na Stevenie Sotloffie. Mimo nalotów amerykańskich w północnym Iraku, IS wdało się w walki z kurdyjskimi jednostkami Peszmerga, które były zbrojone przez państwa zachodnie. Tymczasem podczas trwania kampanii irackiej, na zajętych terytoriach w muhafazie Dajr az-Zaur, w pierwszej połowie sierpnia 2014, dżihadyści dokonali egzekucji na 700 członkach plemion zamieszkiwanych pustynne tereny, przeciwstawiających się ekspansji Państwa Islamskiego[26].

19 września 2014 do operacji lotniczej wymierzonej w Państwo Islamskie przyłączyły się Francuskie Siły Powietrzne[27]. 23 września 2014 rozpoczęła się kampania lotnicza na terytorium Syrii. Udział w nalotach oprócz USA, udział wzięły Katar, Arabia Saudyjska, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Jordania[28] oraz Wielka Brytania[29] i Australia[30].

Przypisy

  1. Isis declares new islamic state (...) removing Iraq and Syria from it's name. 2014-06-29. [dostęp 2014-06-30].
  2. Islamic State 'has 50,000 fighters in Syria. 2014-08-19. [dostęp 2014-09-05].
  3. ISI Confirms That Jabhat Al-Nusra Is Its Extension In Syria, Declares 'Islamic State Of Iraq And Al-Sham' As New Name Of Merged Group (ang.). memri.org, 2013-04-08. [dostęp 2013-04-12].
  4. Syria: Front al-Nusra przyrzeka wierność głównemu szefowi Al-Kaidy (pol.). wp.pl, 2013-04-10. [dostęp 2013-04-12].
  5. Qaeda chief annuls Syrian-Iraqi jihad merger (pol.). Al Dżazira, 2013-06-10. [dostęp 2013-07-12].
  6. Iraqi al-Qaeda chief rejects Zawahiri orders (ang.). Al Dżazira, 2013-06-15. [dostęp 2013-08-06].
  7. Al-Qa`ida and the Salafi-Jihadi Hardliners (ang.). ctc.usma.edu, 2013-08-26. [dostęp 2013-11-29].
  8. Zawahiri wskazuje Front al-Nusra jako filię Al-Kaidy w Syrii (pol.). wp.pl. [dostęp 16 listopada 2013].
  9. Rebelianci w Syrii zaczynają walczyć sami ze sobą. Al-Ka’ida zabiła dowódcę Wolnej Armii Syryjskiej. wp.pl, 2013-08-06. [dostęp 2013-08-06].
  10. Islamiści w Syrii oficjalnie wypowiedzieli wojnę chrześcijanom (pol.). wp.pl, 2013-08-30. [dostęp 2013-10-03].
  11. 11,0 11,1 “You Can Still See Their Blood”. Human Rights Watch, 2013-10-11. [dostęp 2013-10-13].
  12. Syria gov’t gains Christian site Maaloula (ang.). jn1.tv. [dostęp 17 września 2013].
  13. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-04)].
  14. Syryjska opozycja oskarża ekstremistów o zbrodnie przeciwko ludności (pol.). wp.pl. [dostęp 13 października 2013].
  15. Top Syrian rebel commander denies reports of fleeing haaretz.com
  16. New Syria rebel alliance declares war on Al Qaida (ang.). Gulfnews, 2014-01-04. [dostęp 2014-01-10].
  17. Al-Kaida odcina się od Islamskiego Państwa Iraku i Lewantu (pol.). wp.pl, 2014-02-03. [dostęp 2014-02-03].
  18. "NYT": ISIL twierdzi, że dokonało masakry 1700 irackich żołnierzy. To najkrwawsza zbrodnia w regionie?
  19. Baghdadi's vision of a new caliphate
  20. ISIS declares 'caliphate' stretching across Iraq and Syria (ang.). CNN, 2014-06-29. [dostęp 2014-06-30].
  21. USA: ogłoszenie powstania kalifatu "nie ma znaczenia" (pol.). TVN24, 2014-07-01. [dostęp 2014-07-01].
  22. Iraq Live Blog (ang.). Al Dżazira, 2014-07-01. [dostęp 2014-07-01].
  23. ISIS take over Syria army base, behead soldiers: Activists (ang.). Daily Star, 2014-08-16. [dostęp 2014-07-29].
  24. [http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2014/Sep-06/269801-isis-executes-second-lebanese-soldier.ashx#axzz3CYVvVcAd ISIS executes second Lebanese soldier ] (ang.). Daily Star, 2014-09-07. [dostęp 2014-09-22].
  25. Islamic State beheads American reporter (ang.). Long War Jornual, 2014-08-20. [dostęp 2014-08-20].
  26. IS Killed More than 700 Syria Tribe Members in 2 Weeks (ang.). Naharnet, 2014-08-16. [dostęp 2014-08-29].
  27. Francuzi pierwszy raz zbombardowali dżihadystów w Iraku (pol.). TVN24, 2014-09-19. [dostęp 2014-09-19].
  28. Airstrikes by U.S. and Allies Hit ISIS Targets in Syria (ang.). New York Times, 2014-09-22. [dostęp 2014-09-22].
  29. Wielka Brytania: parlament zgodził się na bombardowania Państwa Islamskiego, Wiadomości - PolskieRadio.pl, 26 września 2014 [dostęp 2014-09-26].
  30. Desperacka obrona Kurdów. Pentagon rozkłada ręce. TVN24. [dostęp 2014-010-09].