Państwo Islamskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
الدولة الإسلامية
Ad-Dawlah al-ʾIslāmiyyah

Państwo Islamskie
Flaga Państwa Islamskiego
Godło Państwa Islamskiego
Flaga Państwa Islamskiego Godło Państwa Islamskiego
Dewiza: باقية وتتمدد (Bāqiyah wa-Tatamaddad)
(Trwanie i ekspansja)
Język urzędowy arabski
Stolica Ar-Rakka
Typ państwa kalifat
Głowa państwa Abu Bakr al-Baghdadi
Data powstania 29 czerwca 2014
Religia dominująca islam sunnicki
Mapa Państwa Islamskiego
Terytorium kontrolowane przez Państwo Islamskie i obszar roszczeń terytorialnych (23 września 2014)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Państwo Islamskie

Syryjska kampania przeciwko Państwu Islamskiemu
Ofensywa Państwa Islamskiego w Syrii
Ofensywa Państwa Islamskiego w Iraku
Międzynarodowa interwencja przeciwko Państwu Islamskiemu
Wojna domowa w Syrii
Przebieg wojny domowej w Syrii

Państwo Islamskie (PI), wcześniej Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie (arab. الدولة الاسلامية في العراق والشام, Ad-Daula al-Islamijja fi al-Irak wa-asz-Szam; ang. Islamic State of Iraq and Sham, ISIS, Islamic State of Iraq and the Levant, ISIL) – salaficka organizacja terrorystyczna, nieuznawane państwo arabskie oraz samozwańczy kalifat ogłoszony w 2014 na terytorium państwowym Iraku i Syrii.

Celem ugrupowania, które jest spadkobiercą sunnickich ekstremistów z okresu okupacji Iraku przez siły pokojowe ONZ i NATO, jest ustanowienie państwa wyznaniowego opartego o zasady szariatu (prawa koranicznego) na terytorium państwowym Iraku, Syrii oraz Libanu. 29 czerwca 2014 ugrupowanie proklamowało na ziemiach okupowanych powstanie kalifatu pod nazwą „Państwo Islamskie”[1].

Szacowano, iż ugrupowanie w sierpniu 2014 zrzeszało 80 tys. bojowników, w tym 50 tys. walczących w Syrii i 30 tys. w Iraku. Państwo Islamskie prowadziło aktywną kampanię rekrutacyjną wśród zwolenników dżihadu i kalifatu. W związku z tym w bojówkach walczyło wielu muzułmanów, mieszkających na stałe w krajach Unii Europejskiej, Stanach Zjednoczonych i Australii[2].

Po ekspansji Państwa Islamskiego na terytorium Syrii i Iraku oraz dopuszczaniu się zbrodni na ludności cywilnej, Stany Zjednoczone podjęły interwencję lotniczą przeciwko dżihadystom na terenie Iraku 8 sierpnia 2014. Następnie po ogłoszeniu „strategii Obamy” i uformowaniu koalicji międzynarodowej, 23 września 2014 rozszerzono operację lotniczą na Syrię.

Islamskie Państwo w Iraku[edytuj | edytuj kod]

Ugrupowanie powstało podczas interwencji Stanów Zjednoczonych w Iraku w 2003 roku. Początkowo organizacja istniała pod nazwą Dżama’at at-Tauhid wa-al-Dżihad i była dowodzona przez Abu Musaba az-Zarkawiego. Grupa ta skupiała sunnickich terrorystów i zagranicznych ekstremistów. Była de facto odnogą Al-Ka’idy w Iraku. Ugrupowanie az-Zarkawiego podczas wojny partyzanckiej w Iraku w 2004 roku zasłynęło przede wszystkim udziałem w I i II bitwie o Al-Faludżę, przeprowadzaniem zamachów samobójczych, a także braniem do niewoli zagranicznych zakładników i przeprowadzaniem na nich egzekucji poprzez ścięcie, które wstrząsały opinią publiczną.

W październiku 2004 roku organizacja zmieniła nazwę na Tanzim Ka’idat al-Dżihad fi Bilad ar-Rafidajn (Baza Dżihadu w Kraju nad Dwiema Rzekami), powszechnie znana jako Al-Ka’ida w Iraku. Abu Musab az-Zarkawi wypowiedział wojnę nie tylko podmiotom interweniującym w Iraku, ale także szyitom, wpędzając Irak w wir wojny religijnej. Był liderem organizacji do 6 czerwca 2006 roku, kiedy zginął w nalocie amerykańskich sił powietrznych.

Islamskie Państwo w Iraku odpowiadało za liczne ataki i zamachy terrorystyczne oraz porwania, głównie w środkowym Iraku (zwłaszcza w tzw. sunnickim trójkącie śmierci). Terroryści z tej organizacji są odpowiedzialni m. in. za uprowadzenia, tortury i morderstwa.

Jego następcą został Abu Abd Allah ar-Raszid al-Baghdadi. 15 października 2006 roku organizacja zmieniła nazwę na Islamskie Państwo w Iraku. Prowadziła ona nadal wojnę partyzancką z państwami zachodnimi stacjonującymi w Iraku, przeprowadzając liczne ataki terrorystyczne. Organizacja, której apogeum terroru przypadło na lata 2006-2007, została rozbita w latach 2008-2009, al-Baghdadi został zabity 19 kwietnia 2010 roku w wiosce As-Sarsar położonej 80 km na zachód od Bagdadu, podczas operacji irackich i amerykańskich sił lądowych. Żołnierze zaatakowali rakietami dom, w którym się ukrywał. Schedę po nim objął Abu Bakr al-Baghdadi.

Rządy al-Baghdadiego przypadły na okres wycofywania się amerykańskich wojsk okupacyjnych z Iraku. Po wycofaniu się amerykańskich żołnierzy w grudniu 2011 roku, Islamskie Państwo w Iraku rozpoczęło nową falę aktów terrorystycznych. Wraz z marginalizacją sunnitów przez szyicki rząd Nuriego al-Malikiego, ekstremiści przeprowadzali regularne ataki wymierzone w szyitów, co doprowadziło Irak na skraj wojny religijnej. Ponadto eskalujący konflikt wyznaniowy w sąsiedniej Syrii, wpłynął na działania militarne sunnickich ekstremistów w Iraku.

Działalność Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie[edytuj | edytuj kod]

Islamskie Państwo w Iraku zmieniło swoją nazwę 8 kwietnia 2013 roku, kiedy Abu Bakr al-Baghdadi ogłosił połączenie się z syryjskimi ekstremistami z Dżabhat an-Nusra[3]. 10 kwietnia 2013 roku głównodowodzący Dżabhat an-Nusra Abu Muhammad al-Dżaulani zaprzeczył jakoby doszło do fuzji. Ogłosił zachowanie odrębności i przyrzekł lojalność Ajmanowi az-Zawahiriemu, liderowi Al-Ka’idy[4]. Deklaracja al-Baghdadiego nie spotkała się z akceptacją Ajmana az-Zawahiriego. Lider Al-Ka’idy w liście otwartym z 9 czerwca 2013 roku nazwał decyzję al-Baghdadiego błędem i ją anulował[5]. Al-Baghdadi nie podporządkował się decyzji az-Zawahiriego i 15 czerwca 2013 roku ogłosił, iż oba podmioty będą działać jako jedna organizacja pod nazwą Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie[6]. Faktycznie Dżabhat an-Nusra walczył pod swoim sztandarem, lecz początkowo aktywnie współpracował z ISIS na ziemiach syryjskich[7]. Po tym jak al-Baghdadi zerwał kontakty z Al-Ka’idą, 8 listopada 2013 roku Ajman az-Zawahiri ponownie nakazał rozwiązanie Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie i podporządkowanie się ich bojowników syryjskiemu Dżabhat an-Nusra[8].

Ugrupowanie walczyło przeciwko tamtejszemu prezydentowi Baszszarowi al-Asadowi dążąc do jego obalenia i ustanowienia kalifatu islamskiego. ISIS prowadziło również wrogą politykę wobec Wolnej Armii Syrii, opozycyjnej armii zmagającej się również z al-Asadem. Do zaognienia relacji w syryjskiej opozycji złożonej z umiarkowanych bojowników i dżihadystów, doszło 11 lipca 2013 roku po zabójstwie Kamala al-Hammamiego z Najwyższej Rady Wojskowej Wolnej Armii Syrii. Al-Hammami należał do 30 najważniejszych postaci Armii. Dowództwo militarnego ciała opozycji ogłosiło, iż zabójstwo al-Hammamiego równało się z wypowiedzeniem wojny[9].

Następnie przystąpili do walk z Kurdami na północy Syrii. We wrześniu 2013 roku doszło do bitwy w szeregach opozycji między radykałami i nacjonalistycznymi przeciwnikami al-Asada w Azaz, zakończoną ostatecznie rozejmem. Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie wypowiedziało wojnę także wszystkim chrześcijanom w Syrii, profanując krzyże i świątynie oraz porywając i zabijając chrześcijan. ISIS wypowiedziało także Przymierze Umara z VII wieku, które regulowało wspólne życie chrześcijan i muzułmanów w Syrii[10].

Podczas wojny domowej radykalni islamiści skupieni wokół Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie oraz Islamskiemu Frontu Syryjskiemu dokonywali czystek etnicznych na chrześcijanach, alawitach, szyitach, Kurdach, a także umiarkowanych sunnitach. Spirala przemocy w ich wykonaniu rozpoczęła się masakrą chrześcijan w Ad-Duwajr z 27 maja 2013 roku, kiedy to wymordowano niemal wszystkich mieszkańców wsi. 11 czerwca 2013 roku islamiści dokonali w miejscowości Hatla zbiorowej egzekucji na 60 szyitach. Pod koniec lipca 2013 roku ekstremiści z ISIS porwali 200 osób w Tall Abjad, którym ścinano głowy, dopóki kurdyjscy partyzanci nie uwolnili lidera czeczeńskich sprzymierzeńców z ugrupowania Dżajsz al-Muhadżirin wa-al-Ansar, Abu Umara asz-Sziszaniego, który w listopadzie 2013 przyrzekł wierność Baghdadiemu. W międzyczasie ISIS dokonało masakry po zajęciu Chan al-Asal, kiedy to zabito 51 żołnierzy[11].

4 sierpnia 2013 roku dżihadyści dopuścili się jak dotąd największej zbrodni, mordując 190 alawitów w wioskach pod Salmą[11]. 4 września 2013 ISIS zaatakowało historyczne dla chrześcijan miasto Malula, po którego zajęciu, palono i grabiono kościoły oraz mordowano osoby, które nie wyrażały zgody na konwersję na islam. Czystkom zapobiegła syryjska armia, która przepędziła fanatycznych rebeliantów z miasta[12]. W dniach 21-28 października 2013 ISIS toczyło zacięty bój o chrześcijańskie miasto Sadad, który ostatecznie zakończył się ich klęską. W tygodniowej bitwie zginęło 100 żołnierzy oraz 80 islamistów, którzy zamordowali 45 cywilów, co nazwano masakrą chrześcijan. Oprócz tego łupiono i grabiono domostwa, kościoły i inne miejsca kultu chrześcijańskiego[13].

Taktyka wojenna dżihadystów wymusiła na przedstawicielstwie syryjskiej opozycji odcięcie się od islamskich ekstremistów i potępienie przypadków pogwałcenia praw człowieka, w tym porwania, morderstwa i masowe egzekucje. Syryjska opozycja zadeklarowała 11 października 2013 roku wolę przestrzegania prawa międzynarodowego i obiecała wydanie w ręce sprawiedliwości zbrodniarzy, oskarżając jednocześnie instytucje międzynarodowe o brak działania. Umiarkowani rebelianci dostrzegli tym samym zagrożenie ze strony radykalnych islamistów. Większość członków ISIS to oprócz Irakijczyków to Saudyjczycy, Jemeńczycy, Libijczycy i Algierczycy[14].

22 listopada 2013 powstał Front Islamski, będący sojuszem ugrupowań bojowników islamskich, sprzeciwiających się działalności ISIS na terytorium Syrii znacznie przewyższał liczebnie Wolną Armię Syrii i był odpowiedzią na rosnące w siłę Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie[15]. Wraz z początkiem 2014 roku na terenach opanowanych przez rebeliantów rozpoczęła się otwarta wojna między Islamskim Państwem w Iraku i Lewancie i syryjską opozycją zbrojną. Przeciwko ISIS wystąpił Front Islamski, Wolna Armia Syrii i jej brygady satelickie oraz dotychczasowy sojusznik Dżabhat an-Nusra. Syryjscy rebelianci oskarżali ISIS o łamanie zasad boskich, szerzenie przemocy i rozlew krwi[16]. 3 lutego 2014 roku w oświadczeniu Al-Ka’ida odcięła się od działań Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie. Efektem tego kroku było ignorowanie przez ISIS poleceń Ajmana az-Zawahiriego. „Al-Ka’ida nie ma żadnych powiązań organizacyjnych z tą grupą (ISIS) i nie ponosi odpowiedzialności za jej działania” – głosiło internetowe oświadczenie[17].

Ekspansja terytorialna i proklamowanie Państwa Islamskiego[edytuj | edytuj kod]

Lider ugrupowania i samozwańczy kalif Abu Bakr al-Baghdadi

Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie w styczniu 2014 podjęło insurekcję w irackiej prowincji Al-Anbar, przejmując na przełomie 2013 i 2014 roku kontrolę nad Al-Falludżą, Al-Karmą, Al-Chalidijją, Al-Hadisą, Al-Ka’im oraz częścią Ar-Ramadi i Abu Ghurajb. W czerwcu 2014 roku ISIS przeprowadziło ofensywę na północy Iraku zajmując m.in. prowincję Niniwa i Salah ad-Din, wraz ze stołecznymi miastami Mosul i Tikrit, dokonując przy okazji zbrodni wojennych[18].

W międzyczasie dżihadyści prowadzili szeroko zakrojoną ofensywę w Syrii, która doprowadziła do podbicia muhafazy Dajr az-Zaur. W trakcie kampanii irackiej i syryjskiej, 29 czerwca 2014 roku, pierwszego dnia ramadanu, Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie ogłosiło powstanie kalifatu pod nazwą „Państwo Islamskie” na ziemiach przez siebie kontrolowanych. Nowa nazwa dotyczyła też ugrupowania z którego usunięto wyrazy „Irak” oraz „Lewant”. Na czele kalifatu stanął wybrany przez szurę lider ugrupowania, szejk Abu Bakr al-Baghdadi jako kalif Ibrahim ibn Awwad[19]. Według ISIS stał się tym samym przywódcą wszystkich muzułmanów na świecie[20]. Władze USA ogłosiły, że deklaracja suwerenności Państwa Islamskiego „nie ma znaczenia”[21]. Islamskie ugrupowanie militarne Dżajsz al-Islam wchodzące w skład Frontu Islamskiego odrzuciło deklarację o utworzeniu kalifatu, argumentując, że „gang al-Baghdadiego żyje w świecie fantazji”, a deklaracja suwerenności to jedynie element „wojny psychologicznej”[22].

Po zajęciu syryjskiej muhafazy Dajr az-Zaur, dżihadyści skierowali swoje uderzenie na bazy wojskowe sił syryjskich. W lipcu i sierpniu 2014 zajęli bazę 17. Dywizji Syryjskich Arabskich Sił Zbrojnych w Ar-Rakce, 121. Bazę Pułku Artylerii, Bazę 93. Brygady oraz Bazę Sił Powietrznych Tabka. Walki o każdą z tych baz kosztowały życie setki syryjskich żołnierzy, których mordowano poprzez ścięcie głowy. Następnie zwłoki rozrzucano po ulicach miast[23].

 Osobny artykuł: Bitwa o Arsal.

Państwo Islamskie w sierpniu 2014 usiłowało rozszerzyć swoją strefę wpływów na Liban. W związku z tym, ekstremiści w współpracy z Dżabhat an-Nursa dokonali rajdu na libańskie miasto Arsal, jednak po kilku dniach walk siły libańskie opanowały sytuacje, wypierając z miasta dżihadystów. Jednak ci uprowadzili kilku żołnierzy. Po odrzuceniu negocjacji z ekstremistami przez libańskie władze, dwóm żołnierzom ścięto głowy, z kolei Dżabhat an-Nusra rozstrzelało libańskiego wojskowego[24].

Na początku sierpnia 2014, IS wznowiło kampanię w północnym Iraku, dopuszczając się masakr na jazydach i chrześcijanach co spowodowało podjęcie lotniczej interwencji Stanów Zjednoczonych na terytorium Iraku, podbitym przez Państwo Islamskie. W odwecie na bombardowania pozycji Państwo Islamskiego, dżihadyści 19 sierpnia 2014 dokonali na terenie Pustyni Syryjskiej egzekucji na amerykańskim reporterze wojennym Jamesie Foleyu[25], z kolei 2 września 2014 na Stevenie Sotloffie. Mimo nalotów amerykańskich w północnym Iraku, IS wdało się w walki z kurdyjskimi jednostkami Peszmerga, które były zbrojone przez państwa zachodnie. Tymczasem podczas trwania kampanii irackiej, na zajętych terytoriach w muhafazie Dajr az-Zaur, w pierwszej połowie sierpnia 2014, dżihadyści dokonali egzekucji na 700 członkach plemion zamieszkiwanych pustynne tereny, przeciwstawiających się ekspansji Państwa Islamskiego[26].

19 września 2014 do operacji lotniczej wymierzonej w Państwo Islamskie przyłączyły się Francuskie Siły Powietrzne[27]. 23 września 2014 rozpoczęła się kampania lotnicza na terytorium Syrii. Udział w nalotach oprócz USA, udział wzięły Katar, Arabia Saudyjska, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Jordania[28] oraz Wielka Brytania[29] i Australia[30].

Propaganda[edytuj | edytuj kod]

Państwo Islamskie prowadzi propagandę między innymi przy pomocy wydawanego przez siebie od lipca 2014 r. anglojęzycznego kolorowego magazynu Dabiq.

Przypisy

  1. Isis declares new islamic state (...) removing Iraq and Syria from it's name. 2014-06-29. [dostęp 2014-06-30].
  2. Islamic State 'has 50,000 fighters in Syria. 2014-08-19. [dostęp 2014-09-05].
  3. ISI Confirms That Jabhat Al-Nusra Is Its Extension In Syria, Declares 'Islamic State Of Iraq And Al-Sham' As New Name Of Merged Group (ang.). memri.org, 2013-04-08. [dostęp 2013-04-12].
  4. Syria: Front al-Nusra przyrzeka wierność głównemu szefowi Al-Kaidy (pol.). wp.pl, 2013-04-10. [dostęp 2013-04-12].
  5. Qaeda chief annuls Syrian-Iraqi jihad merger (pol.). Al Dżazira, 2013-06-10. [dostęp 2013-07-12].
  6. Iraqi al-Qaeda chief rejects Zawahiri orders (ang.). Al Dżazira, 2013-06-15. [dostęp 2013-08-06].
  7. Al-Qa`ida and the Salafi-Jihadi Hardliners (ang.). ctc.usma.edu, 2013-08-26. [dostęp 2013-11-29].
  8. Zawahiri wskazuje Front al-Nusra jako filię Al-Kaidy w Syrii (pol.). wp.pl. [dostęp 16 listopada 2013].
  9. Rebelianci w Syrii zaczynają walczyć sami ze sobą. Al-Ka’ida zabiła dowódcę Wolnej Armii Syryjskiej. wp.pl, 2013-08-06. [dostęp 2013-08-06].
  10. Islamiści w Syrii oficjalnie wypowiedzieli wojnę chrześcijanom (pol.). wp.pl, 2013-08-30. [dostęp 2013-10-03].
  11. 11,0 11,1 “You Can Still See Their Blood”. Human Rights Watch, 2013-10-11. [dostęp 2013-10-13].
  12. Syria gov’t gains Christian site Maaloula (ang.). jn1.tv. [dostęp 17 września 2013].
  13. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-04)].
  14. Syryjska opozycja oskarża ekstremistów o zbrodnie przeciwko ludności (pol.). wp.pl. [dostęp 13 października 2013].
  15. Top Syrian rebel commander denies reports of fleeing haaretz.com
  16. New Syria rebel alliance declares war on Al Qaida (ang.). Gulfnews, 2014-01-04. [dostęp 2014-01-10].
  17. Al-Kaida odcina się od Islamskiego Państwa Iraku i Lewantu (pol.). wp.pl, 2014-02-03. [dostęp 2014-02-03].
  18. "NYT": ISIL twierdzi, że dokonało masakry 1700 irackich żołnierzy. To najkrwawsza zbrodnia w regionie?
  19. Baghdadi's vision of a new caliphate
  20. ISIS declares 'caliphate' stretching across Iraq and Syria (ang.). CNN, 2014-06-29. [dostęp 2014-06-30].
  21. USA: ogłoszenie powstania kalifatu "nie ma znaczenia" (pol.). TVN24, 2014-07-01. [dostęp 2014-07-01].
  22. Iraq Live Blog (ang.). Al Dżazira, 2014-07-01. [dostęp 2014-07-01].
  23. ISIS take over Syria army base, behead soldiers: Activists (ang.). Daily Star, 2014-08-16. [dostęp 2014-07-29].
  24. [http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2014/Sep-06/269801-isis-executes-second-lebanese-soldier.ashx#axzz3CYVvVcAd ISIS executes second Lebanese soldier ] (ang.). Daily Star, 2014-09-07. [dostęp 2014-09-22].
  25. Islamic State beheads American reporter (ang.). Long War Jornual, 2014-08-20. [dostęp 2014-08-20].
  26. IS Killed More than 700 Syria Tribe Members in 2 Weeks (ang.). Naharnet, 2014-08-16. [dostęp 2014-08-29].
  27. Francuzi pierwszy raz zbombardowali dżihadystów w Iraku (pol.). TVN24, 2014-09-19. [dostęp 2014-09-19].
  28. Airstrikes by U.S. and Allies Hit ISIS Targets in Syria (ang.). New York Times, 2014-09-22. [dostęp 2014-09-22].
  29. Wielka Brytania: parlament zgodził się na bombardowania Państwa Islamskiego, Wiadomości - PolskieRadio.pl, 26 września 2014 [dostęp 2014-09-26].
  30. Desperacka obrona Kurdów. Pentagon rozkłada ręce. TVN24. [dostęp 2014-010-09].