Państwo Islamskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Państwo Islamskie (IS; wcześniej ar.: الدولة الاسلامية في العراق والشام; "Ad-Daula al-Islāmijja fi al-'Irāq wa-asz-Szām"; "Islamskie Państwo Iraku i Lewantu" – ISIS lub "Islamic State of Iraq and the Levant" – ISIL) – sunnicka organizacja terrorystyczna oraz samozwańczy kalifat istniejący na terenie Iraku i Syrii. Celem ugrupowania, które jest spadkobiercą sunnickich ekstremistów z okresu okupacji Iraku przez siły zachodnie, jest ustanowienie państwa wyznaniowego opartego na zasadach prawa koranicznego na terenie Iraku, Syrii oraz Libanu. 29 czerwca 2014 ugrupowanie proklamowało na ziemiach okupowanych powstanie kalifatu pod nazwą "Państwo Islamskie"[1].

Islamskie Państwo w Iraku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar Islamskiego Państwa w Iraku

Ugrupowanie powstało podczas interwencji USA w Iraku w 2003. Początkowo organizacja istniała pod nazwą "Dżamat at-Tauhid al-Dżihad" i była dowodzona przez Abu Musaba az-Zarkawiego. Grupa ta skupiała sunnickich terrorystów i zagranicznych ekstremistów. Była de facto odnogą Al-Kaidy w Iraku. Ugrupowanie az-Zarkawiego podczas wojny partyzanckiej w Iraku w 2004 zasłynęła przede wszystkim udziałem w I i II bitwie o Faludżę, przeprowadzaniem zamachów samobójczych, a także braniem do niewoli zagranicznych zakładników i przeprowadzanie na nich egzekucji poprzez ścięcie, które wstrząsały opinią publiczną.

W październiku 2004 organizacja zmieniła nazwę na "Tanzim Kaidat al-Dżihad fi Bilad ar-Rafidajn" (Baza Dżihadu w Kraju nad Dwoma Rzekami), powszechnie znana jako Al-Ka’ida w Iraku. Abu Musab az-Zarkawi wypowiedział wojnę nie tylko podmiotom interweniującym w Iraku, ale także szyitom, wpędzając Irak w wir wojny religijnej. Był liderem organizacji do 6 czerwca 2006, kiedy zginął w nalocie amerykańskich sił powietrznych.

Islamskie Państwo w Iraku odpowiadało za liczne ataki i zamachy terrorystyczne oraz porwania, głównie w środkowym Iraku (zwłaszcza w tzw. "sunnickim trójkącie śmierci"). Terroryści z tej organizacji są odpowiedzialni min. za uprowadzenia, tortury i morderstwa.

Jego następcą został Abu Abd Allah ar-Raszid al-Bagdadi. 15 października 2006 organizacja zmieniła nazwę na Islamskie Państwo w Iraku. Prowadziła ona nadal wojnę partyzancką z państwami zachodnimi stacjonującymi w Iraku, przeprowadzając liczne ataki terrorystyczne. Organizacja, której apogeum terroru przypadł na lata 2006-2007, została rozbita w latach 2008-2009, al-Bagdadi został zabity 19 kwietnia 2010 w wiosce As-Sarsar położonej 80 km na zachód od Bagdadu, podczas operacji irackich i amerykańskich sił lądowych. Żołnierze zaatakowali z rakiet dom, w którym się ukrywał. Schedę po nim objął Abu Bakr al-Baghdadi.

Rządy al-Bagdadiego przypadły na okres wycofywania się amerykańskich wojsk okupacyjnych z Iraku. Po wycofaniu się amerykańskich żołnierzy w grudniu 2011, Islamskie Państwo w Iraku rozpoczęło nową falę aktów terrorystycznych. Wraz z marginalizacją sunnitów przez szyicki rząd Nuriego al-Malikiego, ekstremiści przeprowadzali regularne ataki wymierzone w szyitów, co doprowadziło Irak na skraj wojny religijnej. Ponadto eskalujący konflikt wyznaniowy w sąsiedniej Syrii, wpłynął na działania militarne sunnickich ekstremistów w Iraku.

Działalność Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie[edytuj | edytuj kod]

Islamskie Państwo w Iraku zmieniło swoją nazwę 8 kwietnia 2014, kiedy Abu Bakr al-Bagdadi ogłosił połączenie się z syryjskimi ekstremistami z Dżabhat an-Nusra. 10 kwietnia 2013 głównodowodzący Dżabhat an-Nusra Abu Muhammad al-Dżulani, zaprzeczył jakoby do fuzji doszło. Ogłosił zachowanie odrębności i przyrzekł lojalność Ajmanowi az-Zawahiriemu, liderowi Al-Ka'idy[2]. Deklaracja al-Bagdadiego nie spotkała się to z akceptacją Ajmana az-Zawahiriego. Lider Al-Kaidy w liście otwartym z 9 czerwca 2013 nazwał decyzję al-Bagdadiego błędem i ją anulował[3]. Al-Bagdadi nie podporządkował się decyzji az-Zawahiriego i 15 czerwca 2013 ogłosił, iż oba podmioty będą działać jako jedna organizacja pod nazwą Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie[4]. Faktycznie Dżabhat an-Nusra walczył pod swoim sztandarem, lecz początkowo aktywnie współpracował z ISIS na ziemiach syryjskich[5].

Ugrupowanie walczyło przeciwko tamtejszemu prezydentowi Baszszarowi al-Asadowi dążąc do jego obalenia i wprowadzenia kalifatu islamskiego. ISIS prowadziło również wrogą politykę wobec Wolnej Armii Syrii, opozycyjnej armii zmagającej się również z Asadem. Do zaognienia relacji w syryjskiej opozycji złożonej z umiarkowanych bojowników i dżihadystów, doszło 11 lipca 2013 po zabójstwie Kamala Hamaniego z Najwyższej Rady Wojskowej Wolnej Armii Syrii. Hamani należał do 30 najważniejszych postaci Armii. Dowództwo militarnego ciała opozycji ogłosiło, iż zabójstwo Hamaniego równało się z wypowiedzeniem wojny[6].

Następnie przystąpili do walk z Kurdami na północy Syrii. We wrześniu 2013 doszło do bitwy w szeregach opozycji między radykałami i nacjonalistycznymi przeciwnikami Asada w Azaz, zakończoną ostatecznie rozejmem. Islamskie Państwo w Iraku i i Lewancie wypowiedziało wojnę także wszystkim chrześcijanom w Syrii, profanując krzyże i świątynie oraz porywając i zabijając chrześcijan. ISIS wypowiedziało także Przymierze Umara z VII wieku, które regulowało wspólne życie chrześcijan i muzułmanów w Syrii[7].

Podczas wojny domowej radykalni islamiści skupieni wokół Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie oraz Islamskiemu Frontu Syryjskiemu dokonywali czystek etnicznych na chrześcijanach, alawitach, szyitach, Kurdach, a także umiarkowanych sunnitach. Spirala przemocy w ich wykonaniu rozpoczęła się masakrą chrześcijan w Ad-Duwajr z 27 maja 2013, kiedy to wymordowano niemal wszystkich mieszkańców wsi. 11 czerwca 2013 islamiści dokonali w miejscowości Hatla zbiorowej egzekucji na 60 szyitach. Pod koniec lipca 2013 ekstremiści z ISIS porwali 200 osób w Tall Abjad, którym ścinano głowy, dopóki kurdyjscy partyzanci nie uwolnili lidera czeczeńskich sprzymierzeńców z ugrupowania Dżajsz al-Muhadżireen wa Ansar, Abu Czeczena. W międzyczasie ISIS dokonało masakry po zajęciu Chan al-Asal, kiedy to zabito 51 żołnierzy[8].

4 sierpnia 2013 dżihadyści dopuścili się jak dotąd największej zbrodni, mordując 190 alawitów w wioskach pod Salmą[8]. 4 września 2013 ISIS zaatakowało historyczne dla chrześcijan miasto Malula, po którego zajęciu, palono i grabiono kościoły oraz mordowano osoby, które nie wyrażały zgody na konwersję na islam. Czystkom zapobiegła syryjska armia, która przepędziła fanatycznych rebeliantów z miasta[9]. W dniach 21-28 października 2013 ISIS toczyło zacięty bój o chrześcijańskie miasto Sadad, który ostatecznie zakończył się ich klęską. W tygodniowej bitwie zginęło 100 żołnierzy oraz 80 islamistów, którzy zamordowali 45 cywilów, co nazwano masakrą chrześcijan. Oprócz tego łupiono i grabiono domostwa, kościoły i inne miejsca kultu chrześcijańskiego[10].

Taktyka wojenna dżihadystów wymusiła na przedstawicielstwie syryjskiej opozycji odcięcie się od islamskich ekstremistów i potępienie przypadków pogwałcenia praw człowieka, w tym porwania, morderstwa i masowe egzekucje. Syryjska opozycja zadeklarowała 11 października 2013 wolę przestrzegania prawa międzynarodowego i obiecała wydanie w ręce sprawiedliwości zbrodniarzy, oskarżając jednocześnie instytucje międzynarodowe o brak działania. Umiarkowani rebelianci dostrzegli tym samym zagrożenie ze strony radykalnych islamistów. Większość członków ISIS to oprócz Irakijczyków to Saudyjczycy, Jemeńczycy, Libijczycy i Algierczycy[11].

Po tym jak Bagdadi zerwał kontakty z Al-Kaidą, 8 listopada 2013 Ajman az-Zawahiri ponownie nakazał rozwiązanie Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie i podporządkowanie się ich bojowników syryjskiemu Dżabhat al-Nusra[12].

Wraz z początkiem 2014 na "terenach wyzwolonych" przez rebeliantów rozpoczęła się otwarta wojna między Islamskim Państwem w Iraku i Lewancie a Syryjskim Frontem Rewolucyjnym powstałym w grudniu 2013 i Armią Mudżahedinów. Syryjski Front Rewolucyjny działał pod szyldem Wolnej Armii Syrii (WAS), która sprzymierzyła się przeciwko ISIS razem z Frontem Islamskim, największą koalicją ugrupowań islamskich działających podczas wojny domowej w Syrii. Wchodzących w skład Frontu Islamskiego przeciwko Islamskiemu Państwu w Iraku i Lewancie aktywnie walczyli bojownicy z ugrupowań Liwa Sukur asz-Szam, Dżajsz al-Islam, Liwa at-Tauhid oraz Ahrar asz-Szam. Tymczasem Armia Mudżahedinów wypowiedziała wojnę ISIS, oskarżając go o naruszenie zasad boskich. Nowa frakcja zarzuciła ISIS szerzenie przemocy i rozlew krwi na "terenach wyzwolonych" oraz zażądała od bojowników przyłączenie się do innych grup rebelianckich bądź opuszczenie Syrii. Do walki przeciwko ISIS przystąpili także ekstremiści z Dżabhat an-Nusra[13]. 3 lutego 2014 w oświadczeniu Al-Ka'ida odcięła się od działań Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie. Efektem tego kroku było ignorowanie przez ISIS poleceń Ajmana az-Zawahiriego. "Al-Ka'ida nie ma żadnych powiązań organizacyjnych z tą grupą (ISIS) i nie ponosi odpowiedzialności za jej działania" – głosiło internetowe oświadczenie[14].

Tereny kontrolowane przez Państwo Islamskie (czerwony) w lipcu 2014 i regiony operacyjne IS (ciemny różowy)

Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie podjęło insurekcję w irackiej prowincji Al-Anbar, przejmując na przełomie 2013/2014 kontrolę nad Al-Falludżą, Al-Karma, Al-Chaladiją, Al-Hadisą, Al-Ka'im oraz częścią Ar-Ramadi i Abu Ghurajb. W czerwcu 2014 ISIS przeprowadziło ofensywę na północy Iraku zajmując m.in. prowincję Niniwa i Salah ad-Din, wraz ze stołecznymi miastami Mosul i Tikrit, dokonując przy okazji zbrodni wojennych[15].

W trakcie kampanii irackiej, 29 czerwca 2014, pierwszego dnia ramadanu, Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie ogłosiło powstanie kalifatu pod nazwą "Państwo Islamskie" na ziemiach przez siebie kontrolowanych. Nowa nazwa dotyczyła też ugrupowania z którego usunięto wyrazy "Irak" oraz "Lewant". Na czele kalifatu stanął wybrany przez szurę lider ugrupowania, szejk Abu Bakr al-Bagdadi jako kalif Ibrahim ibn Awwad[16]. Według ISIS stał się tym samym przywódcą wszystkich muzułmanów na świecie[17]. Władze USA, ze deklaracja suwerenności Państwa Islamskiego nie "nie ma znaczenia"[18]. Islamskie ugrupowanie militarne Dżajsz al-Islam wchodzące w skład Frontu Islamskiego, odrzuciło deklarację o utworzeniu kalifatu, argumentując, ze "gang al-Bagdadiego żyje świecie fantazji", a deklaracja suwerenności to jedynie element "wojny psychologicznej"[19].

Przypisy

  1. Isis declares new islamic state (...) removing Iraq and Syria from it's name. 2014-06-29. [dostęp 2014-06-30].
  2. Syria: Front al-Nusra przyrzeka wierność głównemu szefowi Al-Kaidy (pol.). wp.pl, 2013-04-10. [dostęp 2013-04-12].
  3. Qaeda chief annuls Syrian-Iraqi jihad merger (pol.). Al Dżazira, 2013-06-10. [dostęp 2013-07-12].
  4. Iraqi al-Qaeda chief rejects Zawahiri orders (ang.). Al Dżazira, 2013-06-15. [dostęp 2013-08-06].
  5. Al-Qa`ida and the Salafi-Jihadi Hardliners (ang.). ctc.usma.edu, 2013-08-26. [dostęp 2013-11-29].
  6. Rebelianci w Syrii zaczynają walczyć sami ze sobą. Al-Ka’ida zabiła dowódcę Wolnej Armii Syryjskiej. wp.pl, 2013-08-06. [dostęp 2013-08-06].
  7. Islamiści w Syrii oficjalnie wypowiedzieli wojnę chrześcijanom (pol.). wp.pl, 2013-08-30. [dostęp 2013-10-03].
  8. 8,0 8,1 “You Can Still See Their Blood”. Human Rights Watch, 2013-10-11. [dostęp 2013-10-13].
  9. Syria gov’t gains Christian site Maaloula (ang.). jn1.tv. [dostęp 17 września 2013].
  10. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR.
  11. Syryjska opozycja oskarża ekstremistów o zbrodnie przeciwko ludności (pol.). wp.pl. [dostęp 13 października 2013].
  12. Zawahiri wskazuje Front al-Nusra jako filię Al-Kaidy w Syrii (pol.). wp.pl. [dostęp 16 listopada 2013].
  13. New Syria rebel alliance declares war on Al Qaida (ang.). Gulfnews, 2014-01-04. [dostęp 2014-01-10].
  14. Al-Kaida odcina się od Islamskiego Państwa Iraku i Lewantu (pol.). wp.pl, 2014-02-03. [dostęp 2014-02-03].
  15. "NYT": ISIL twierdzi, że dokonało masakry 1700 irackich żołnierzy. To najkrwawsza zbrodnia w regionie?
  16. Baghdadi's vision of a new caliphate
  17. ISIS declares 'caliphate' stretching across Iraq and Syria (ang.). CNN, 2014-06-29. [dostęp 2014-06-30].
  18. USA: ogłoszenie powstania kalifatu "nie ma znaczenia" (pol.). TVN24, 2014-07-01. [dostęp 2014-07-01].
  19. Iraq Live Blog (ang.). Al Dżazira, 2014-07-01. [dostęp 2014-07-01].