Orontes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Orontes
Orontes
Noria na Orontesie w mieście Hama
Lokalizacja Azja
 Liban
 Syria
 Turcja
Długość 540 km
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Azja

Orontes (obecnie arab. Nahr al-Asi, tur. Asi, starogr. Ὀρόντης Oróntēs) – rzeka przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję. Długość – 540 km (niektóre źródła podają 400 km). Najważniejsze dopływy – Kara Su i Odi Meidani. Nad Orontesem leżą między innymi Hims, Hama i Antiochia Syryjska, a u ujścia – portowe miasto Samandağ. Rzeka nie jest żeglowna ani spławna.

Dolina Orontesu od starożytności stanowi korytarz komunikacyjny między Azją Mniejszą a Egiptem. Rzeka wypływa w górach Liban, w dolinie Bekaa, niedaleko Baalbeku i płynie na północ doliną między górami Liban i Antyliban. W początkowym biegu stanowi granicę między Syrią a Libanem. Na odcinku syryjskim wody Orontesu są intensywnie wykorzystywane do nawadniania. Niedaleko Himsu rzeka tworzy sztuczne jezioro Kattina, istniejące od starożytności. W Hamie od starożytności działają norie – olbrzymie (do 20 m średnicy) drewniane koła, napędzane przez prąd rzeki, które czerpią wodę do akweduktów doprowadzających ją na pola. Za Hamą Orontes przepływa przez żyzną dolinę al-Ghab, stanowiącą niegdyś moczary. Biegnąc na północ rzeka napotyka barierę wzgórz Dżisr al-Hadid, przed którą zatacza obszerny łuk na zachód, przecina obecną granicę syryjsko-turecką i wkracza na równinę Antiochii. Rzeka opływa dzisiejszą Antiochię od północy, gdzie przyjmuje dopływy Afrin i Kara Su. Dawniej na tym odcinku Orontes tworzył Jezioro Antiocheńskie, obecnie osuszone. Za Antiochią rzeka zmienia kierunek na południowo-zachodni i wpada do Morza Śródziemnego na terenie tureckiej prowincji Hatay. U ujścia Orontesu od starożytności istnieje port - w czasach Seleucydów i Rzymu miasto Seleucja Pieria, obecnie, kilka kilometrów na północ od jego lokalizacji, miasto Samandağ.

Podziału wód Orontesu dotyczy umowa między Syrią a Libanem z 20 września 1994, mocą której zużycie wód przez Liban zostało ograniczone, natomiast Syria zobowiązała się do finansowania ewentualnej melioracji rzeki na terenie Libanu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]