Pałankowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałankowate
Phalangeridae[1]
Thomas, 1888
Pałanka kuzu
Pałanka kuzu
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Podrząd workolotkokształtne
Rodzina pałankowate

Pałankowate[2] (Phalangeridae) – rodzina torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia). Obejmuje gatunki zamieszkujące środowiska leśne w Australii, Nowej Gwinei i kilku mniejszych wysp Indonezji. Pałanka kuzu została introdukowana do Nowej Zelandii jako zwierzę hodowlane, a po ucieczce z hodowli zaaklimatyzowała się, stając się uciążliwym szkodnikiem.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Są to średniej wielkości ssaki charakteryzujące się obecnością długiego, chwytnego ogona, krótkim pyskiem oraz gęstym, jedwabistym, zazwyczaj ciemnym futrem. Pięciopalczaste kończyny są zakończone palcami uzbrojonymi w pazury, z wyjątkiem pierwszego, przeciwstawnego palca stopy. Dobrze rozwinięta torba lęgowa otwiera się do przodu. Samice rodzą zwykle jedno młode.

Wzór zębowy I C P M
32–34 = 3 1 1 4
2 0 1–2 4
Długość ciała
od 15–45 cm
Długość ogona
17–40 cm
Masa ciała
0,7–1,5 kg

Pałankowate prowadzą nocny tryb życia, w większości nadrzewny. Niektóre są aktywne również o zmierzchu i o świcie. Większość gatunków zjada przede wszystkim liście, niektóre uzupełniają dietę bezkręgowcami. Poza okresem rozrodu żyją samotnie.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pałankowate są blisko spokrewnione z drzewnicowatymi (Burramyidae), z którymi wydzielane są do nadrodziny Phalangeroidea[3].

Systematyka rodziny

za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.[2]

Podrodzina Rodzaj Gatunki
Ailuropinae kuskusiec (Ailurops) kuskusiec reliktowy (Ailurops melanotis) • kuskusiec niedźwiedzi (Ailurops ursinus)
Phalangerinae pałanka (Phalanger) pałanka wyspowa (Phalanger alexandrae) • pałanka górska (Phalanger carmelitae) • pałanka gołoucha (Phalanger gymnotis) • pałanka papuaska (Phalanger intercastellanus) • pałanka nakrapiana (Phalanger lullulae) • pałanka niebieskooka Phalanger matabiru) • pałanka opalona (Phalanger matanim) • pałanka nowogwinejska (Phalanger mimicus) • pałanka szara (Phalanger orientalis) • pałanka strojna (Phalanger ornatus) • pałanka molucka (Phalanger rothschildi) • pałanka czarna (Phalanger sericeus) • pałanka jedwabista (Phalanger vestitus}
kuskus (Spilocuscus) kuskus wyspiarski (Spilocuscus kraemeri) • kuskus plamisty (Spilocuscus maculatus) • kuskus papuaski (Spilocuscus papuensis) • kuskus czarnoplamy (Spilocuscus rufoniger) • kuskus niebieskooki (Spilocuscus wilsoni)
kuskusek (Strigocuscus) kuskusek sulaweski (Strigocuscus celebensis) • kuskusek duży (Strigocuscus pelengensis)
kitanka (Trichosurus) kitanka krótkowłosa (Trichosurus arnhemensis) • kitanka drobnoucha (Trichosurus caninus) • kitanka górska (Trichosurus cunninghami) • kitanka miedziana (Trichosurus johnstonii) • kitanka lisia (Trichosurus vulpecula)
kusanka (Wyulda) kusanka łuskoogonowa (Wyulda squamicaudata)

Przypisy

  1. Phalangeridae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 2,2 Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. D. Edwards & M. Westerman, The Molecular Relationships of Possum and Glider Families as Revealed by Dna-Dna Hybridizations, Australian Journal of Zoology. 43(3):231–240

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Myers, P.: Phalangeridae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2002. [dostęp 12 kwietnia 2008].
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (ang.). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 12 kwietnia 2008].