Phyllospadix
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Phyllospadix | |
|---|---|
 Phyllospadix sp.
|
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | jednoliścienne |
| Rząd | żabieńcowce |
| Rodzina | zosterowate |
| Rodzaj | Phyllospadix |
| Nazwa systematyczna | |
| Phyllospadix Hook. Fl. Bor.-Amer. 2: 171 (1838) |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Phyllospadix scouleri Hook. | |
| Mapa zasięgu | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Phyllospadix Hook. – rodzaj traw morskich należący do rodziny zosterowatych (Zosteraceae), obejmujący 6 gatunków występujących w Oceanie Spokojnym, na wybrzeżach Azji (od dalekiego wschodu Rosji do Japonii i Korei) oraz Ameryki Północnej (od Kanady do Meksyku)[2].
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów φύλλον (phyllon – liść) i σπάδιξ (spadix – kolba)[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Trawy morskie przytwierdzone do skał[4].
- Liście
- Liście równowąskie, zwykle skórzaste, z 3–7 równoległymi żyłkami przewodzącymi, o drobnoząbkowanych brzegach[5]. Pochwy liściowe otwarte, szybko rozkładające się do postaci wiązki włókien[4].
- Kwiaty
- Rośliny dwupienne. Kwiaty zebrane w równowąską kolbę, wpierw otoczoną przez podsadkę w postaci pochwy kwiatostanowej, po dojrzeniu wystającą z pochwy[5], wyrastającą z pachwin liści, siedzącą, spłaszczoną, z rzędem wyraźnych klapowatych wyrostków po obu stronach osi[4]. Kolby z kwiatami żeńskimi z przysadkami. Słupki pojedyncze, z krótką szyjką i dwoma włoskowatymi znamionami[5], rożkowate[4]. Kolby męskie ze szczątkowymi słupkami[4]. Pręciki z dwukomorowymi główkami[5].
Biologia i ekologia [edytuj]
- Rozwój
- Wieloletnie, wodne geofity (hydrogeofity)[2], wodopylne.
- Siedlisko
- Strefy litoralne oceanów i mórz, na skałach, na płyciznach, często wynurzają się w czasie odpływu[4].
- Cechy fitochemiczne
- Rośliny z gatunku Phyllospadix iwatensis zawierają flawony: hispidulinę i luteolinę oraz specyficzny alkaloid: phyllospadine[6].
Systematyka [edytuj]
- Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
- Rodzaj należy do rodziny zosterowatych (Zosteraceae Dumort.), rzędu żabieńcowców (Alismatales Dumort.), w kladzie jednoliściennych (monocots)[1].
- Gatunki[2]
- Phyllospadix iwatensis Makino
- Phyllospadix japonicus Makino
- Phyllospadix juzepczukii Tzvelev
- Phyllospadix scouleri Hook.
- Phyllospadix serrulatus Rupr. ex Asch.
- Phyllospadix torreyi S.Watson
Zagrożenie i ochrona [edytuj]
Poza P. juzepczukii wszystkie gatunki Phyllospadix zostały ujęte w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych:
- Phyllospadix iwatensis – ze statusem VU (narażony)
- Phyllospadix japonicus – ze statusem EN (zagrożony)
- Phyllospadix scouleri – ze statusem LC (mniejszej troski)
- Phyllospadix serrulatus – ze statusem LC (mniejszej troski)
- Phyllospadix torreyi – ze statusem LC (mniejszej troski)
Rośliny te są zagrożone przez działalność człowieka w strefie przybrzeżnej, głównie związaną z gospodarką morską, a także utwardzaniem linii brzegowej i uprawami wodorostów. Populacje P. iwatensis i P. japonicus są stale malejące[7].
Zastosowanie [edytuj]
- Rośliny spożywcze
- Kłącza i liście Phyllospadix scouleri, Ph. serrulatus i Ph. torreyi są jadane na surowo lub ugotowane, szczególnie z ikrą śledzi pacyficznych[8]. Całe rośliny, w tym słonawe liście, są suszone przez rdzenną ludność Ameryki Północnej jako zapasy na zimę[9].
- Rośliny magiczne
- Indianie Kwakwala okładają liśćmi Phyllospadix torreyi kołyski dzieci, aby te rosły silne[8].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-02-06].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Rafaël Govaerts: World Checklist of Selected Plant Families (ang.). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2011-02-06].
- ↑ Maureen L. Sullivan: The taxonomy of "seagrasses" surveyed from the higher taxa down through to the family level (ang.). Florida International University, 1994. [dostęp 2011-02-05].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Flora of North America. Vol. 22: Zosteraceae (ang.). [dostęp 2011-02-06].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Flora od China. Vol 23: Zosteraceae (ang.). [dostęp 2011-02-06].
- ↑ Michael F. Grundon: The Alkaloids: A Review of Chemical Literature: Vol 12 (Specialist Periodical Reports). Royal Society of Chemistry, s. 301. ISBN 978-0-85186-357-3. (ang.)
- ↑ IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4. (ang.). [dostęp 2011-02-05].
- ↑ 8,0 8,1 Daniel E. Moerman: Native American ethnobotany. Portland, Or.: Timber Press, 1998, s. 395. ISBN 978-0-88192-453-4. (ang.)
- ↑ Plants For A Future (ang.). [dostęp 2011-02-06].
