Piżmian właściwy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piżmian właściwy
Abelmoschus moschatus Blanco2.245.png
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Rodzaj piżmian
Gatunek piżmian właściwy
Nazwa systematyczna
Abelmoschus moschatus Medik.
Malvenfam. 46. 1787
Synonimy

Hibiscus abelmoschus L.[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Piżmian właściwy (Abelmoschus moschatus Medik.)[2], nazywany także ketmią piżmową – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny ślazowatych (Malvaceae). Występuje w stanie dzikim w tropikach Azji południowo-wschodniej sięgając do północnej Australii i wysp Fidżi. Poza tym szeroko rozpowszechniony w tropikach w uprawie[2] oraz jako gatunek inwazyjny[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina o wysokości 1-2 m.
Liście
Dłoniaste, 5-7 klapowane, o ząbkowanych brzegach.
Kwiaty
Żółte, o średnicy do 7 cm. Mają 5 płatków (dołem podbarwionych na czerwono), 1 słupek i liczne pręciki zrośnięte w rurkę.
Owoce
Zielona, pokryta puszkiem torebka.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki[2]:

  • Abelmoschus moschatus Medik. subsp. moschatuspodgatunek nominatywny
  • Abelmoschus moschatus Medik. subsp. tuberosus (Span.) Borss. Waalk.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Podgatunek A. moschatus subsp. tuberosus wykorzystywany jest tylko jako roślina ozdobna[2]. Szersze zastosowanie na podgatunek typowy[2][4]:

  • Roślina lecznicza:
    • Surowiec zielarski : owoce posiadają śluz, który łagodzi dolegliwości osób z chorobami żołądka.
    • Zbiór i suszenie : owoce są zbierane, gdy są jeszcze niedojrzałe i miękkie.
  • Sztuka kulinarna: młode liście i owoce można gotować, suszyć, marynować czy mrozić. Jadalne są również nasiona, które przed spożyciem smaży się. Zawierają one około 25% tłuszczu. Tłuszcz ten po wyekstrahowaniu służy do produkcji margaryny.
  • Roślina włóknodajna.
  • Kosmetyka: z nasion wytwarza się pachnidło.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-15].
  3. ISSG Database: List of all species
  4. Abelmoschus moschatus. W: Mansfeld's World Database of Agricultural and Horticultural Crops [on-line]. Leibniz Institut für Pflanzengenetik und Kulturpflanzenforschung. [dostęp 2010-11-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.