Piżmian właściwy
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Piżmian właściwy | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | ślazowate |
| Rodzaj | piżmian |
| Gatunek | piżmian właściwy |
| Nazwa systematyczna | |
| Abelmoschus moschatus Medik. Malvenfam. 46. 1787 |
|
| Synonimy | |
|
Hibiscus abelmoschus L.[2] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Piżmian właściwy (Abelmoschus moschatus Medik.)[2], nazywany także ketmią piżmową – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny ślazowatych (Malvaceae). Występuje w stanie dzikim w tropikach Azji południowo-wschodniej sięgając do północnej Australii i wysp Fidżi. Poza tym szeroko rozpowszechniony w tropikach w uprawie[2] oraz jako gatunek inwazyjny[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Roślina o wysokości 1-2 m.
- Liście
- Dłoniaste, 5-7 klapowane, o ząbkowanych brzegach.
- Kwiaty
- Żółte, o średnicy do 7 cm. Mają 5 płatków (dołem podbarwionych na czerwono), 1 słupek i liczne pręciki zrośnięte w rurkę.
- Owoce
- Zielona, pokryta puszkiem torebka.
Zmienność [edytuj]
Wyróżnia się dwa podgatunki[2]:
- Abelmoschus moschatus Medik. subsp. moschatus – podgatunek nominatywny
- Abelmoschus moschatus Medik. subsp. tuberosus (Span.) Borss. Waalk.
Zastosowanie [edytuj]
Podgatunek A. moschatus subsp. tuberosus wykorzystywany jest tylko jako roślina ozdobna[2]. Szersze zastosowanie na podgatunek typowy[2][4]:
- Roślina lecznicza:
- Surowiec zielarski : owoce posiadają śluz, który łagodzi dolegliwości osób z chorobami żołądka.
- Zbiór i suszenie : owoce są zbierane, gdy są jeszcze niedojrzałe i miękkie.
- Sztuka kulinarna: młode liście i owoce można gotować, suszyć, marynować czy mrozić. Jadalne są również nasiona, które przed spożyciem smaży się. Zawierają one około 25% tłuszczu. Tłuszcz ten po wyekstrahowaniu służy do produkcji margaryny.
- Roślina włóknodajna.
- Kosmetyka: z nasion wytwarza się pachnidło.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-15].
- ↑ ISSG Database: List of all species
- ↑ Abelmoschus moschatus. W: Mansfeld's World Database of Agricultural and Horticultural Crops [on-line]. Leibniz Institut für Pflanzengenetik und Kulturpflanzenforschung. [dostęp 2010-11-20].
Bibliografia [edytuj]
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
