Pjetër Bogdani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pjetër Bogdani
Modlący się Pjeter Bogdani, 1685
Modlący się Pjeter Bogdani, 1685
Data i miejsce urodzenia 1630
Gur i Hasit
Data i miejsce śmierci 6 grudnia 1689
Prisztina
Metropolita archidiecezji szkoderskiej
Okres sprawowania 1656-1681
Wyznanie katolicyzm
Inkardynacja Archidiecezja szkoderska
Prezbiterat 1651
Sakra biskupia 1656

Pjetër Bogdani aka Pietro Bogdano (ur. 1630 w Gur i Hasit w rejonie Prizren – zm. 6 grudnia 1689 roku w Prisztinie) – albański ksiądz katolicki, autor dzieł o tematyce religijnej.

Kształcił się w szkole franciszkańskiej w miejscowości Cziprowci (płn.zachodnia Bułgaria), a następnie w Collegium Illyricum w Ankonie. W latach 1651-1654 był proboszczem w Pulati. W 1656 roku ukończył studia w Akademii Kongregacji Krzewienia Wiary w Rzymie, uzyskując stopień doktora filozofii i teologii. W 1656 r. został arcybiskupem diecezji szkoderskiej, którą kierował do 1681 r. W czasie wojny turecko-austriackiej w 1664 ukrywał się we wsiach Barbullush i Rjoll koło Szkodry, a następnie na terenie Bułgarii. Po wyjeździe z Bułgarii przebywał w Wenecji, a następnie w Padwie, gdzie był gościem kardynała Gregorio Barbarigo.

Nazywany ojcem prozy albańskiej, Bogdani jest autorem pierwszego tekstu prozą, napisanego oryginalnie w języku albańskim - Cuneus prophetarum, (Trupa lub oddział proroków, alb. Çeta e profetëve), opublikowanego w 1685 roku w Padwie. Dzieło to zawierające treści filozoficzne i teologiczne, zawiera także wątki z zakresu astronomii, geografii, fizyki i historii.

Krytyką dzieł Bogdaniego zajmował się Ibrahim Rugova, czego efektem była praca Vepra e Bogdanit 1675–1685 wydana w 1982 w Prisztinie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History.. I.B. Tauris: 2013, s. 44-45. ISBN 9781780764313.
  • Robert Elsie, Zarys historii literatury albańskiej. Narodziny literatury albańskiej, XV-XVII wiek, zesz. 2, Toruń 2004.
  • Peter R. Prifti, Unfinished Portrait of a Country, New York 2005.