Prawa człowieka w Chińskiej Republice Ludowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Prawa człowieka w Chińskiej Republice Ludowej są nagminnie łamane w opinii większości rządów krajów zachodnich i organizacji pozarządowych[1][2].

Prawo i wymiar sprawiedliwości[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Laogai.
Information icon.svg Osobny artykuł: Reedukacja przez pracę.

Wymiar sprawiedliwości w dużym stopniu ulega wpływom politycznym. Sądy, prokuratura i policja kontrolowane są przez Komunistyczną Partię Chin. Sędziowie są mianowani przez państwo, sądownictwo jako całość nie ma własnego budżetu[3], co doprowadziło do korupcji i nadużyć władzy administracyjnej. Chiński wymiar sprawiedliwości nie zna zasady domniemania niewinności ani niezawisłości sędziowskiej[4], co prowadzi do wydawania wyroków motywowanych politycznie. Proces sądowy w Chinach nie jest rzetelny, nagminnie stosowane są w nim tortury jako środek dowodowy. Przepisy prawa karnego są niejasne, dopuszczają stosowanie analogii i nie zawierają dostatecznych gwarancji procesowych ani norm chroniących prawa człowieka. Więźniowie polityczni są traktowani gorzej od kryminalnych[1] Władze często stosują administracyjne formy zatrzymań, pozwalające na przetrzymywanie więźniów bez procesu sądowego nawet do czterech lat. W tajnych centrach przetrzymywania na obrzeżach Pekinu więzione są osoby, które przybyły do stolicy, by domagać się od władz centralnych interwencji w lokalnych problemach. Komitet Przeciwdziałania Torturom ONZ wezwał Chiny do "natychmiastowego zaprzestania stosowania wszelkich form administracyjnego więzienia ludzi". W chińskich więzieniach, laogai i aresztach administracyjnych nagminnie i za przyzwoleniem władz stosowane są tortury i inne formy nieludzkiego i poniżającego traktowania, zarówno w celu wymuszenia zeznań, jak i po skazaniu[1]. W chińskich obozach laogai więźniowie zmuszani są do pracy niewolniczej, także przy produkcji towarów eksportowych, na której zarabia rząd i władze lokalne[5]. Chiny są światowym liderem w zakresie stosowania kary śmierci, w samym 2004 roku wykonano tam około 90% wszystkich egzekucji na świecie, głównie przez rozstrzelanie[6].

Wolność słowa[edytuj | edytuj kod]

Chociaż konstytucja gwarantuje wolność wypowiedzi[7], rząd chiński często regularnie przeprowadza aresztowania tych, którzy są krytyczni wobec niego[8]. Większość z największych mediów jest prowadzona bezpośrednio przez rząd, reszta jest ściśle kontrolowana. Chińskie prawo zabrania popierania dążenia do niepodległości i samostanowienia terytoriów pod jurysdykcją Pekinu, jak również kontestacji monopolu KPCh w rządzeniu państwem. Dlatego odniesienia do niektórych kontrowersyjnych wydarzeń (takich jak Protesty na placu Tian’anmen w 1989) i ruchów religijnych w Internecie oraz w wielu publikacjach są blokowane.

Właściciele zagranicznych wyszukiwarek internetowych, w tym Microsoft Bing!, Yahoo!, Google Search China[9] są krytykowani za pomoc w tych praktykach, w tym za wprowadzenie i przestrzeganie zakazu wyszukiwania słów takich jak "demokracja". Na szczególną krytykę zasłużył Yahoo! za brak ochrony prywatności i udostępnianie danych swoich klientów chińskim władzom[10] był krytykowany przez Human Rights Watch i organizację Reporterzy bez Granic, którzy zarzucali mu też "występowanie w roli cenzora"[11].

Chiński dziennikarz On Qinglian opisał stosowanie przez rząd cenzury dokumentów w Internecie i innych mediach w Chinach[12].

Wolność wyznania[edytuj | edytuj kod]

W czasie rewolucji kulturalnej (1966-1976) wyznawcy wszystkich religii byli prześladowani przez komunistów, wiele budowli sakralnych zostało splądrowanych i zniszczonych. Od tego czasu nie zostały podjęte starania w celu naprawy, odbudowy i ochrony historycznego i kulturowego znaczenia miejsc kultu religijnego[13]. Departament Stanu USA w swoim sprawozdaniu dotyczącym praw człowieka w 2005 r. skrytykował, że nie zrobiono wystarczająco dużo, aby umożliwić naprawę lub przywrócenie uszkodzonych i zniszczonych obiektów[14].

Konstytucja z 1982 r. formalnie gwarantuje obywatelom prawo do wiary w dowolną religię[15], jednak wolność ta różni się od ogólnego pojęcia "wolności religii", uznanego na Zachodzie, i podlega ograniczeniom.

Członkowie Komunistycznej Partii zgodnie z nakazem prawa muszą być ateistami[16], podczas gdy wielu członków partii prywatnie narusza tę zasadę[17]. Wszystkie grupy religijne muszą być zarejestrowane przez rząd. Ponadto, rząd ciągle próbuje utrzymać kontrolę nad treściami przekazywanymi w świątyniach i decyzjami kierownictwa.

Falun Gong[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Falun Gong.

25 kwietnia 1999 r. przed wejściem do Zhongnanhai manifestowało 10 tys. zwolenników związku religijnego Falun Gong, co Jiang Zemin potraktował jako pretekst do jej delegalizacji. W dniu 20 lipca 1999 r. rząd zakazał działalności Falun Gong oraz wszystkich "heretyckich religii" i zaczął prześladowanie członków popularnego w kraju nowego ruchu religijnego[18][19]. Protesty w Pekinie były częste w pierwszych latach po edykcie z 1999, choć zostały one w dużej mierze zduszone.

Dziennikarz Ian Denis Johnson, laureat nagrody Pulitzera, twierdzi, iż rząd zmobilizował każdy aspekt życia społecznego, w tym aparaturę mediów, policji, wojska, systemu edukacji, rodziny i pracy do działania przeciwko Falun Gong. Stworzono nowy, pozakonstytucyjny organ, "Biuro 6-10", który zajmuje się, jak to ujął magazyn "Forbes", "nadzorowaniem kampanii terroru"[20]. Kampanii towarzyszyła ostra propaganda za pośrednictwem telewizji, prasy, radia i Internetu. Organizacja Human Rights Watch zauważyła, że rodziny i zakłady pracy zostały wezwane do współpracy z rządem, a praktykujący byli zmuszani siłą do wyparcia się swoich przekonań[21]. Amnesty International zawiadamiała o stosowaniu tortur, nielegalnego pozbawienia wolności, w tym pracy przymusowej, znęcaniu się psychicznym nad ludźmi[22][23].

W marcu 2006, Falun Gong i Epoch Times stwierdziły, że chiński rząd i jego instytucje, w tym Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza, prowadziły "powszechne i systematyczne pozyskiwania narządów od żywych praktykujących". W lipcu 2006 r. David Matas i David Kilgour opublikowali raport, w którym stwierdzili że wielu praktykujących Falun Gong było ofiarami systematycznego pozyskiwania narządów, zarówno po wykonaniu wyroku śmierci, jak i jeszcze za życia[24]. Wiarygodność tych doniesień była jednak wielokrotnie podawana w wątpliwość, a chiński dysydent Harry Wu uznał całą opowieść o pobieraniu organów za zmyśloną[25][26].

Wolności polityczne[edytuj | edytuj kod]

Demonstracja obrońców praw człowieka przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Pekinie

ChRL jest znane z braku tolerancji wobec jakiegokolwiek sprzeciwu wobec rządu. Grupy dysydentów są rutynowo aresztowane i więzione, często przez długi okres i bez procesu. Przypadki tortur i pracy przymusowej są szeroko komentowane. Wolność zgromadzania się i stowarzyszania się jest niezwykle ograniczona[1][2][4].

Dyskryminacja mniejszości etnicznych[edytuj | edytuj kod]

Istnieje 55 uznanych mniejszości etnicznych w Chinach. Artykuł 4 Konstytucji chińskiej stanowi, iż "wszystkie narodowości w Chińskiej Republice Ludowej, są równe", zaś rząd twierdzi, że dołożył wszelkich starań w celu poprawy kształcenia i zwiększenie etnicznych reprezentacji w samorządzie. Tymczasem na porządku dziennym jest rasizm i gorsze traktowanie ludzi należących do mniejszości etnicznych. Zwłaszcza wobec mniejszości ujgurskiej i tybetańskiej wprowadzane są silne środki kontroli, arbitralne aresztowania, restrykcyjnie jest też przestrzegana polityka jednego dziecka, doprowadzana do skrajności w postaci przymusowych aborcji, zabijania noworodków i przymusowego sterylizowania kobiet należących do mniejszości[27][4].

System społeczny[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Hukou.

Komunistyczna Partia Chin doszła do władzy w roku 1949 i wprowadziła gospodarkę nakazowo-rozdzielczą. W 1958 roku Mao Zedong ustanowił system definiowania, gdzie ludzie mogliby pracować, podzieleni indywidualnie na pracowników "wiejskich" i "miejskich"[28]. Dziesiątki milionów mieszkańców wsi, którzy przenieśli się do miast, byli traktowani jako obywatele drugiej kategorii przez innych mieszkańców. Chłopi wyrażają niezadowolenie w wyniku zajmowania ich terenów przez bogate mieszczaństwo[29]. System dyskryminacji, takich jak system hukou (rejestracji gospodarstw domowych pomiędzy obszarami wiejskimi i miejskimi), może być opisany jako system apartheidu[30]. W latach 2003-2004 średni rolnik musiał zapłacić trzy razy więcej podatków niż przeciętny mieszkaniec miast, chociaż jego dochód wynosił tylko jedną szóstą zarobków tamtego[30]. Ponadto wiele organizacji pozarządowych, zachodnich badaczy i instytucji rządowych uważa, iż polityka jednego dziecka w Chinach jest wdrażana przy wielu pogwałceniach praw człowieka, prowadząc m.in. do dzieciobójstwa dziewczynek[31][32][33].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 China | Amnesty International Report 2009
  2. 2,0 2,1 China | Human Rights Watch
  3. A young judge tests China's legal system – The New York Times
  4. 4,0 4,1 4,2 kontrateksty – niezależny magazyn publicystów
  5. Home | Laogai Research Foundation
  6. http://www.commondreams.org/headlines05/0405-07.htm 5.4.2005. Dostęp 23.6.2006. The Independent.
  7. Constitution Of The People'S Republic Of China
  8. China jails rights activist outspoken on Tibet | Reuters
  9. Sanity check: How Microsoft beat Linux in China and what it means for freedom, justice, and the price of software | Tech Sanity Check | TechRepublic.com
  10. Plugged in: – Feb. 16, 2006
  11. China: Internet Companies Aid Censorship | Human Rights Watch
  12. Media Control in China Opublikowany w 2004 przez Human Rights in China, New York. Wersja zmieniona 2006, opublikowana przez Liming Cultural Enterprises of Taiwan.
  13. Trevor H.B. Sofield and Li, Fung Mei Sarah:Tourism Development and Cultural Policies Annals of Tourism Research, 25 (2), 1998, pp. 362-392
  14. U.S. Policy and Issues- U.S. Embassy Beijing China
  15. Citizens of the People's Republic of China enjoy freedom of religious belief. No state organ, public organization or individual may compel citizens to believe in, or not to believe in, any religion; nor may they discriminate against citizens who believe in, or do not believe in, any religion. The state protects normal religious activities. No one may make use of religion to engage in activities that disrupt public order, impair the health of citizens or interfere with the educational system of the state. Religious bodies and religious affairs are not subject to any foreign domination.Konstytucja ChRL, "People's Daily China"
  16. Google
  17. CHINA Communist Party in crisis: 20 million members go to church or temple – Asia News
  18. Search | Human Rights Watch
  19. American Asian Review, Vol. XIX, no. 4, Winter 2001, p. 12
  20. Morais, Richard C.[http://www.forbes.com/technology/2006/02/09/falun-gong-china_cz_rm_0209falungong.html
  21. Mickey Spiegel, "Dangerous Meditation: China's Campaign Against Falungong", Human Rights Watch, 2002, dostęp 28.9.2007.
  22. (23 March 2000) The crackdown on Falun Gong and other so-called heretical organizations, Amnesty International
  23. United Nations (4 February 2004) Press Release HR/CN/1073, dostęp 12.92006.
  24. Reuters, AP (July 8, 2006)"Falun Gong organ claim supported",The Age, dostęp 7.7.2006.
  25. Glen McGregor: Inside China's 'crematorium'. www2.canada.com, 24 listopada 2007. [dostęp 8 lipca 2010].
  26. Harry Wu: My viewpoint of the alleged "Sujiatun Camp" and how it is formed. cicus.org, 18 lipca 2006. [dostęp 8 lipca 2010].
  27. China: Gross violations of human rights in the Xinjiang Uighur autonomous region (includes erratum) | Amnesty International
  28. Macleod, Calum. "China reviews `apartheid' for 900 m peasants"
  29. BBC NEWS | Asia-Pacific | China's rural millions left behind
  30. 30,0 30,1 BBC NEWS | Asia-Pacific | China rethinks peasant 'apartheid'
  31. [1][martwy link]
  32. Lords Hansard text for 18 Dec 1996 (161218-08)
  33. http://www.phillyburbs.com/pb-dyn/news/27-12142004-416868.html

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]