Receptory adrenergiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Receptory adrenergiczne − grupa receptorów metabotropowych zlokalizowanych na błonach komórkowych, których pobudzenie w organizmie przez adrenalinę lub inną aminę katecholową wiąże się z aktywacją odpowiedniego białka G i fosforylacją GDP do GTP, a w dalszej kolejności z regulacją aktywności istotnych dla funkcjonowania komórki układów enzymatycznych. Receptory te związane są z częścią współczulną autonomicznego układu nerwowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Raymond P. Ahlquist (1914–1983), publikując pracę w 1948 r. w American Journal of Physiology podzielił receptory adrenergiczne na α i β. W 1967 roku A. Lands wyróżnił receptory β1
i β2. Zaproponowany przez Landsa podział receptorów β na podtypy umożliwił lepsze poznanie struktury i zrozumienie budowy receptorów. W 1990 J. Zaagsma zidentyfikował receptor β3. W 1993 r. poznano dokładnie strukturę receptorów i stwierdzono, że istnieją trzy typy receptorów β: β1, β2, β3.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Receptory adrenergiczne dzielą się na dwie rodziny:

  • α-adrenergiczne – zlokalizowane m.in. w naczyniach krwionośnych, sercu, trzustce, płytkach krwi oraz ośrodkowym układzie nerwowym; dzielą się na liczne podtypy, m.in. α1 oraz α2
  • β-adrenergiczne – również zlokalizowane w licznych tkankach i narządach, dzielą się na podtypy β1, β2 oraz β3.
Receptor Główny mechanizm działania Agonista Antagonista
α1

A, B, D

aktywacja fosfolipazy C,

wzrost wewnątrzkomórkowego stężenia IP3 oraz Ca2+

α2

A, B, C

zahamowanie cyklazy adenylanowej,

spadek stężenia cAMP

β1 aktywacja cyklazy adenylanowej,

wzrost stężenia cAMP

β2 aktywacja cyklazy adenylanowej,

wzrost stężenia cAMP

  • Propranolol
  • Nadolol
  • Karwedilol
  • Timolol
β3 aktywacja cyklazy adenylanowej,

wzrost stężenia cAMP

Znaczenie w medycynie[edytuj | edytuj kod]

Obecnie w medycynie wykorzystuje się leki pobudzające lub hamujące określonego typu receptory. Przykładowo, leki blokujące receptor β1 stosowane są w leczeniu nadciśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu serca oraz w chorobie niedokrwiennej serca. Oprócz tego, w leczeniu nadciśnienia wykorzystuje się również antagonistów receptorów α1 oraz leki pobudzające ośrodkowe receptory α2.

Przypisy

  1. M. Shafiei, M. Mahmoudian. Atypical beta-adrenoceptors of rat thoracic aorta.. „Gen Pharmacol”. 32 (5), s. 557-62, May 1999. PMID 10382857. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ahlquist, R. P. : A study of the adrenotropic receptors. Amer. J. Physiol. 153, 586-600, 1948.
  2. Lands A. M., Arnold A., McAuliff J. P., Ludaena F. P. & Brown T. G., Jr.Differentiation of receptor systems activated by sympathomimetic amines. Nature 214:597-8, 1967.
  3. Kostowski W., Herman Z. S. (red.): Farmakologia – podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Tom I. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN: 978-83-200-3543-8