Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff
Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff w 1944
Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff w 1944
Generał-major
Data i miejsce urodzenia 27 marca 1905
Cesarstwo Niemieckie Lubin
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 1980
Niemcy Monachium
Przebieg służby
Lata służby 1926–1945
Siły zbrojne Wehrmacht
Stanowiska oficer Abwehry, szef sztabu generalnego 7 Armii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca przewodniczący organizacji Johanniter-Unfall-Hilfe
Odznaczenia
Krzyż Żelazny (1939) I KlasyKrzyż Rycerski Krzyża ŻelaznegoWielki Krzyż Zasługi Orderu Zasługi RFN

Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff (ur. 27 marca 1905 w Lubinie, zm. 27 stycznia 1980 w Monachium) – oficer Reichswehry i generał-major Wehrmachtu. Członek niemieckiego ruchu oporu, odkrywca masowych grobów polskich oficerów, ofiar zbrodni katyńskiej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie barona Ernsta Huberta von Gersdorffa i jego żony Anny Adeli Christine z domu hrabianki Dohna-Schlodien. Podobnie jak ojciec, rozpoczął karierę wojskową; szkołę oficerską ukończył w roku 1926. Służbę pełnił we wrocławskim 7 Pułku Kawalerii. W 1939 ukończył Akademię Wojenną w Berlinie.

W czasie inwazji na Polskę służył jako oficer wywiadu, przydzielony do sztabu 14, a następnie 12 Armii. W latach 1940–1943 był oficerem wywiadu wojskowego (Abwehry) w sztabie Grupy Armii B, a następnie Grupie Armii Środek. W tym czasie przyjaźnił się z generałem Henningiem von Tresckow i związał się z grupą oficerów planujących zamach na Adolfa Hitlera. W kwietniu 1943 roku żołnierze podlegający pułkownikowi von Gersdorffowi odkryli ciała polskich oficerów zamordowanych w Katyniu[1]. W 1944 von Gersdorff został przerzucony na Wał Atlantycki, 26 sierpnia tego roku otrzymał Krzyż Rycerski orderu Żelaznego Krzyża za przygotowanie planu wyjścia sił niemieckich z okrążenia w czasie bitwy pod Falaise. W latach 1944–1945 był szefem sztabu 7 Armii[2].

Po upadku III Rzeszy trafił do niewoli amerykańskiej (1945–1947[2]), w tym czasie przesłuchiwano go m.in. w sprawie zbrodni katyńskiej. Po wojnie starał się o przyjęcie do Bundeswehry, jednak spotkało się to z ostrym sprzeciwem Hansa Globke (szefa Urzędu Kanclerza Federalnego w czasie rządów Konrada Adenauera) oraz innych byłych oficerów Wermachtu, którzy traktowali go jak zdrajcę.

Poświęcił się pracy charytatywnej w utworzonej przez siebie joannickiej służbie ratowniczej (Johanniter-Unfall-Hilfe, JUH) która udziela pomocy ofiarom wypadków (w 2004 roku utworzono polski oddział pod nazwą Joannici Dzieło Pomocy, JDP). W roku 1967, na skutek upadku z konia, został sparaliżowany do końca życia; początkowo porażenie było całkowite, z czasem zabiegi rehabilitacyjne przywróciły mu sprawność ciała od pasa w górę. Ostatnie dwanaście lat życia spędził na inwalidzkim wózku. W 1977 wydał autobiografię Soldat im Untergang[3], stanowiącą cenny dokument opisujący kulisy konspiracji przeciwko Hitlerowi w armii niemieckiej. W 1979 otrzymał Wielki Krzyż Zasługi Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. Zmarł w wieku 74 lat.

Był trzykrotnie żonaty: od 1934 z Renatą Kracker von Schwartzenfeldt (1913–1942), z którą miał córkę Eleonorę, w latach 1953–1956 z Marią Evą von Wallenberg Pachaly oraz od 1966 roku z Irmgard Löwe.

Zamach na Hitlera[edytuj | edytuj kod]

Postać von Gersdorffa jest związana z planowanym zamachem na Hitlera, którego zamierzała dokonać grupa oficerów sprzeciwiających się polityce Führera. Gersdorff zgłosił się na ochotnika jako bezpośredni wykonawca zamachu; oświadczył generałowi von Tresckow, że gotów jest poświęcić życie, by dokonać samobójczego ataku na Hitlera za pomocą dwóch bomb ukrytych w płaszczu. Zamach miał odbyć się 13 marca 1943 w berlińskim Starym Arsenale (obecnie Niemieckie Muzeum Historyczne przy ulicy Unter den Linden) podczas wystawy zdobycznego uzbrojenia.

Ówczesny pułkownik von Gersdorff był organizatorem wystawy i odpowiadał za oprowadzanie gości. Razem z Führerem na pokaz przybyli m.in. Hermann Göring, Heinrich Himmler, Wilhelm Keitel i Karl Dönitz. Jednak po uruchomieniu przez zamachowca zapalników czasowych (ładunki miały wybuchnąć dopiero po kilku minutach), Hitler ze świtą niespodziewanie opuścił budynek Arsenału. Von Gersdorff w ostatniej chwili rozbroił w łazience bomby.

Po nieudanym zamachu natychmiast wyjechał na front wschodni i uniknął podejrzeń. Był jednym z nielicznych spiskowców aktywnie działających na rzecz zgładzenia Hitlera, którzy przeżyli wojnę. Swoje ocalenie zawdzięczał m.in. zdecydowanej postawie innego spiskowca Fabiana von Schlabrendorffa, który pomimo tortur nie wydał współtowarzyszy.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]