Rudolph-Christoph Freiherr von Gersdorff
| Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff | |
 Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff w 1944 |
|
| Generał-major | |
| Data i miejsce urodzenia | 27 marca 1905 Lubin |
| Data i miejsce śmierci | 27 stycznia 1980 Monachium |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1926 – 1945 |
| Siły zbrojne | Wehrmacht |
| Stanowiska | oficer Abwehry, szef sztabu generalnego 7 Armii |
| Główne wojny i bitwy | II wojna światowa |
| Późniejsza praca | przewodniczący organizacji Johanniter-Unfall-Hilfe |
| Odznaczenia | |
| Krzyż Żelazny I klasy Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec |
|
Rudolf-Christoph Freiherr von Gersdorff (ur. 27 marca 1905 w Lubinie, zm. 27 stycznia 1980 w Monachium) – niemiecki baron, oficer Reichswehry i generał-major Wehrmachtu. Członek niemieckiego ruchu oporu, odkrywca masowych grobów polskich oficerów, ofiar zbrodni katyńskiej.
Biografia [edytuj]
Urodził się w Lubinie w rodzinie barona Ernsta von Gersdorffa i jego żony Christine z domu von Dohna-Schlodien. Podobnie jak ojciec, rozpoczął karierę wojskową; szkołę oficerską ukończył w roku 1926. Służbę pełnił w pułkach piechoty górskiej i kawalerii, był też wykładowcą w szkołach wojskowych. W 1939 ukończył Akademię Wojenną w Berlinie. W czasie inwazji na Polskę służył jako oficer wywiadu, przydzielony do sztabu 14, a następnie 12 Armii. W latach 1940–43 był oficerem wywiadu wojskowego (Abwehry) i służył początkowo w sztabie Grupy Armii B, a później Grupie Armii Środek. W tym czasie przyjaźnił się z Henningiem von Tresckow i związał się z grupą oficerów planujących zamach na Adolfa Hitlera. W kwietniu 1943 roku żołnierze podlegający Gersdorffowi odkryli ciała polskich oficerów zamordowanych w Katyniu[1]. W 1944 von Gersdorff został przerzucony na Wał Atlantycki, gdzie otrzymał Krzyż Rycerski za przygotowanie planu wyjścia sił niemieckich z okrążenia w czasie bitwy pod Falaise. W latach 1944–45 był szefem sztabu generalnego 7 Armii[2].
Po upadku III Rzeszy został zatrzymany przez wojska amerykańskie (1945–47[2]), był przesłuchiwany prawdopodobnie w sprawie zbrodni katyńskiej. Służył po wojnie w Bundeswehrze, jednak bez znaczących sukcesów i wyróżnień. Później poświęcił się pracy charytatywnej, był m.in. przez wiele lat przewodniczącym humanitarnej organizacji Johanniter-Unfall-Hilfe, która udziela pomocy ofiarom wypadków. W 1977 wydał autobiografię Soldat im Untergang[3], stanowiącą cenny dokument opisujący kulisy konspiracji przeciwko Hitlerowi w armii niemieckiej. W 1979 otrzymał Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. Zmarł rok później w Monachium.
Był żonaty od 1934 z Renatą Kracker von Schwartzenfeldt (1913–1942), z którą miał jedną córkę.
Zamach na Hitlera [edytuj]
Postać von Gersdorffa jest związana z planowanym zamachem na Hitlera, którego zamierzała dokonać grupa oficerów sprzeciwiających się polityce Führera. Gersdorff zgłosił się na ochotnika jako bezpośredni wykonawca zamachu; oświadczył generałowi von Tresckow, że gotów jest poświęcić życie, by dokonać samobójczego ataku na Hitlera za pomocą dwóch bomb ukrytych w płaszczu. Zamach miał odbyć się 13 marca 1943 w berlińskim Starym Arsenale (obecnie Niemieckie Muzeum Historyczne przy ulicy Unter den Linden) podczas wystawy zdobycznego uzbrojenia. Ówczesny pułkownik Gersdorff był organizatorem wystawy i odpowiadał za oprowadzanie gości. Razem z Führerem na pokaz przybyli m.in. Hermann Göring, Heinrich Himmler, Wilhelm Keitel i Karl Dönitz. Jednak po uruchomieniu przez zamachowca zapalników czasowych (ładunki miały wybuchnąć dopiero po kilku minutach), Hitler ze świtą niespodziewanie opuścił budynek Arsenału. Von Gersdorff w ostatniej chwili rozbroił w łazience bomby. Po nieudanym zamachu natychmiast wyjechał na front wschodni i uniknął podejrzeń. Był jednym z nielicznych spiskowców aktywnie działających na rzecz zgładzenia Hitlera, którzy przeżyli wojnę. Swoje ocalenie zawdzięczał m.in. zdecydowanej postawie innego spiskowca Fabiana von Schlabrendorffa, który pomimo tortur nie wydał współtowarzyszy.
Przypisy
- ↑ The Katyn Forest Massacre: hearings before the Select Committee to Conduct an Investigation of the Facts, Evidence and Circumstances of the Katyn Forest Massacre, Eighty-second Congress, first & second session, on investigation of the murder of thousands of Polish officers in the Katyn Forest near Smolensk, Russia ...
- ↑ 2,0 2,1 Wolfgang Benz (wyd.), Walter H. Perle: Lexikon des deutschen Widerstandes. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag, 2001, s. 349. ISBN 97835961508300. (niem.)
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek (niem.). [dostęp 26.02.2010].
Bibliografia [edytuj]
- Biografia von Gersdorffa na stronie Memorial to the German Resistance (ang.). [dostęp 26.02.2010].
- Gersdorff w Jewish Virtual Library (ang.). [dostęp 26.02.2010].
- Grzegorz Nowak, Zamach w berlińskim Arsenale (pol.). [dostęp 26.02.2010].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Piotr Kanikowski, Człowiek, który odkrył Katyń pochodził z Lubina (pol.). [dostęp 26.02.2010].
- Diabeł stróż i spiskowcy w mundurach – artykuł w Focus.pl (pol.). [dostęp 26.02.2010].
