Ryż

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ryż
Oryza sativa - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-232.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj ryż
Nazwa systematyczna
Oryza L.
Sp. Pl. 333. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Oryza sativa Linnaeus
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło ryż w Wikisłowniku
A: Ryż z plewą
B: Ryż brązowy
C: Ryż z zarodkiem
D: Ryż biały z pozostałością otrąb
E: Musenmai (jap. 無洗米), "Polerowany i gotowy do ugotowania", dosł. ryż bez płukania
(1): Plewa
(2): Otręby
(3): Pozostałość otrąb
(4): Zarodek
(5): Bielmo

Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków[2]. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata [potrzebne źródło], jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)[1]. W obrębie rodziny należy do podrodziny Ehrhartoideae, plemienia Oryzeae[3].

Pozycja w systemie Reveala (1994–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), podrodzina ryżowe (Oryzoideae Burmeist.), plemię ryżowe (Oryzeae Dumort.), podplemię Oryzinae (Gray) Griseb. in Ledeb., rodzaj ryż (Oryza L.)[4].

Wykaz gatunków[2]

Sekcja Australiensis

Sekcja Brachyantha

Sekcja Oryza

Sekcja Padia

Inne znaczenia[edytuj | edytuj kod]

Różne ziarna ryżu

Nazwą ryż określa się również niekiedy rośliny spoza rodzaju Oryza:

Lista największych producentów ryżu na świecie[edytuj | edytuj kod]

Światowa produkcja ryżu.
Produkcja ryżu na rok 2011
(mln ton)
 Chiny 202,6
 Indie 155,7
 Indonezja 65,7
 Bangladesz 50,6
 Wietnam 42,3
 Tajlandia 34,5
 Mjanma 32,8
 Filipiny 16,6
 Brazylia 13,5
 Pakistan 9,2
 Kambodża 8,8
 Japonia 8,4
Źródło:
FAO


Konsumpcja ryżu na świecie[edytuj | edytuj kod]

Pola ryżu siewnego w Chinach
Konsumpcja ryżu na świecie według krajów na przełomie 2003/2004
(mln ton)
 Chiny 135.  
 Indie 85.25
 Indonezja 36.95
 Bangladesz 26.4 
 Wietnam 17.7 
 Tajlandia 10.2 
 Mjanma 10.2 
 Filipiny 9.7 
 Japonia 8.7 
 Brazylia 8.1 
 Korea Południowa 5.0 
 Stany Zjednoczone 3.9 
 Egipt 3.3 
 Iran 3.1 
 Korea Północna 1.6 
 Tajwan 1.2 
 Republika Południowej Afryki 0.7 
Źródło:
United States Department of Agriculture


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-12-21].
  2. 2,0 2,1 Taxon: Oriza (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-12-22].
  3. Poaceae (grass family) (ang.). W: Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2010-12-22].
  4. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Oryza według Reveala