Ryż
Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków[2]. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata, jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.
Spis treści |
Systematyka [edytuj]
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)[1]. W obrębie rodziny należy do podrodziny Ehrhartoideae, plemienia Oryzeae[3].
- Pozycja w systemie Reveala (1994–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), podrodzina ryżowe (Oryzoideae Burmeist.), plemię ryżowe (Oryzeae Dumort.), podplemię Oryzinae (Gray) Griseb. in Ledeb., rodzaj ryż (Oryza L.)[4].
- Wykaz gatunków[2]
Sekcja Australiensis
- Oryza australiensis Domin
Sekcja Brachyantha
- Oryza brachyantha A. Chev. & Roehr.
Sekcja Oryza
- Oryza alta Swallen
- Oryza barthii A. Chev.
- Oryza eichingeri Peter
- Oryza glaberrima Steudel
- Oryza glumipatula Steud.
- Oryza grandiglumis (Döll) Prodoehl
- Oryza latifolia Desv.
- Oryza longistaminata A. Chev. & Roehr.
- Oryza malampuzhaensis Krishnasw. & Chandrasekh.
- Oryza meridionalis Ng
- Oryza minuta J. Presl
- Oryza nivara S. D. Sharma & Shastry
- Oryza officinalis Wall. ex G. Watt
- Oryza punctata Kotzchy ex Steud.
- Oryza rhizomatis D. A. Vaughan
- Oryza rufipogon Griffiths
- Oryza sativa L. – ryż siewny
- Oryza schweinfurthiana Prodoehl
Sekcja Padia
- Oryza longiglumis Jansen
- Oryza meyeriana (Zoll. & Moritzi) Baill.
- Oryza neocaledonica Morat
- Oryza ridleyi Hook. f.
- Oryza schlechteri Pilg.
Inne znaczenia [edytuj]
Nazwą ryż określa się również niekiedy rośliny spoza rodzaju Oryza:
- ryż wodny, ryż indiański, ryż dziki, wodny owies – ostruda wodna (Zizania aquatica)
- ryż peruwiański – komosa ryżowa (quinoa)
- ryż niemiecki – jęczmień
Lista największych producentów ryżu na świecie [edytuj]
| Produkcja ryżu na rok 2007 (mln m3) |
|
|---|---|
 Chiny |
197 |
 Indie |
131 |
 Indonezja |
64 |
 Bangladesz |
45 |
 Wietnam |
39 |
 Tajlandia |
31 |
 Mjanma |
31 |
 Filipiny |
16 |
 Brazylia |
13 |
 Japonia |
11 |
 Pakistan |
10 |
 Stany Zjednoczone |
10 |
| Źródło: FAO |
|
Konsumpcja ryżu na świecie [edytuj]
| Konsumpcja ryżu na świecie wg krajów na przełomie 2003/2004 (mln ton3) |
|
|---|---|
| Chiny |
135. |
| Indie |
85.25 |
| Indonezja |
36.95 |
| Bangladesz |
26.4 |
| Wietnam |
17.7 |
| Tajlandia |
10.2 |
| Mjanma |
10.2 |
| Filipiny |
9.7 |
| Japonia |
8.7 |
| Brazylia |
8.1 |
 Korea Południowa |
5.0 |
| Stany Zjednoczone |
3.9 |
 Egipt |
3.3 |
 Iran |
3.1 |
 Korea Północna |
1.6 |
 Tajwan |
1.2 |
 Republika Południowej Afryki |
0.7 |
| Źródło: United States Department of Agriculture |
|
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-12-21].
- ↑ 2,0 2,1 Taxon: Oriza (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-12-22].
- ↑ Poaceae (grass family) (ang.). W: Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2010-12-22].
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Oryza wg Reveala
