Komosa ryżowa

Komosa ryżowa
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Rząd	goździkowce
Rodzina	szarłatowate
Rodzaj	komosa
Gatunek	komosa ryżowa
Nazwa systematyczna
Chenopodium quinoa Willd. Sp. pl. 1(2):1301. 1798
Systematyka w Wikispecies
Zdjęcia i grafiki w Commons

Komosa ryżowa (Chenopodium quinoa Willd.) – gatunek rośliny jednorocznej w różnych systemach klasyfikacyjnych zaliczany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Uprawiany w Ameryce Południowej. Jest blisko spokrewniona z pospolicie występującą w Polsce komosą białą (Chenopodium album). W Polsce notowano dawniej jej występowanie w okolicach Gubina. Status gatunku we florze Polski: efemerofit.

Ziarno komosy ryżowej

Kwiatostan

Morfologia

Łodyga

Wzniesiona, prosta, dość gruba osiągająca wysokość ponad 1,5 m. Często jest krwiście czerwona.

Liście

Szeroko trójklapowe o środkowej klapie szerokotrójkątnej, gruboząbkowane.

Kwiaty

Różowe, 5-krotne, o wolnych listkach okwiatu z 1 słupkiem i 5 przyrośniętymi do okwiatu pręcikami.

Owoc

Drobne orzeszki otoczone zmięśniałym okwiatem. Nasiona o średnicy 1,1-2,5 mm, u uprawianych form różnobarwne. Na powierzchni mają ostrokanciaste, głębokie i gęsto rozmieszczone plastrowate dołki.

Zastosowanie

• Roślina uprawna: pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie jest uprawiana od 5 tysięcy lat. Była podstawowym pokarmem w państwach Inków i Azteków. Ziarno komosy ryżowej (zwane quinoa lub ryż peruwiański) jest produktem wysokobiałkowym. Prowadzone są prace nad wprowadzeniem jej do uprawy w krajach rozwiniętych, również w Polsce.
• Młode liście są jadalne, nadają się na surówki i sałatki.

Bibliografia

1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8. 
2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.