Sąsiedzi (serial animowany)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy serialu animowanego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Sąsiedzi
...a je to!, Pat a Mat
Bohaterowie serialu w Bajkowym Lesie w Jiříkovie (2008)
Bohaterowie serialu w Bajkowym Lesie w Jiříkovie (2008)
Gatunek serialu animowany serial lalkowy
Kraj produkcji  Czechosłowacja
 Czechy
Oryginalny język czeski
Liczba odcinków 87
Liczba serii 5
Spis odcinków
Produkcja
Produkcja Krátký Film Praha
AIF
Atéliery Bonton Zlín patmat s.r.o
Reżyseria Lubomír Beneš (odc. 1-35, 37-40, 42-49)
Marek Beneš (odc. 36, 41, 51, 58-62, 65-67, 76-87)
František Váša (odc. 50)
Ladislav Pálka (odc. 52-53, 57, 68-69, 71, 74)
Vlasta Pospíšilová (odc. 54-55, 63-64, 73, 75)
Milan Šebesta (odc. 56, 70)
Josef Lamka (odc. 72)
Scenariusz Lubomír Beneš
Vladimír Jiránek
Marek Beneš
Jiří Kubíček
Vendulka Čvančarová
Muzyka Petr Skoumal (odc. 2-86)
Luboš Fišer (odc. 1)
Zdjęcia Lubomír Beneš
Scenografia Vladimír Jiránek
Czas trwania odcinka 7-9 min.
Emisja
Stacja telewizyjna Polska Domo Fox Kids/Jetix/Disney XD TVP 1/ Fokus TV
Lata emisji 1976–obecnie
Data premiery 1976
Od lat dozwolone bez ograniczeń (według KRRiT)

Sąsiedzi (oryginalne tytuły czeskie: Pat a Mat oraz ...a je to!; pol. Pat i Mat oraz ...i to wszystko!) – czechosłowacki, od 1993 czeski lalkowy serial animowany opowiadający o perypetiach dwóch nieudolnych majsterkowiczów, Pata i Mata. Został stworzony w 1976 przez reżysera filmu Lubomíra Beneša oraz scenarzystę i scenografa Vladimíra Jiránka.

O serialu[edytuj | edytuj kod]

Film przedstawia dwóch bohaterów stawiających czoło problemom i próbujących je rozwiązać samodzielnie za pomocą prostych narzędzi, co zawsze jest przyczyną jeszcze większych problemów. Mimo wszystko, bohaterowie są zadowoleni z wyniku swojej ciężkiej pracy.

Niezręczność manualna to główny motyw serialu. Obok humoru, cechą filmu jest także optymistyczne podejście do życia. Dwójka bohaterów zawsze podejmuje wyzwanie i nie poddaje się, aż znajdzie rozwiązanie problemu.

Początkowo tytułowi sąsiedzi mieszkają w bloku (odc. 1-10, 15-17, 19, 21, 23, 26, 28), w niektórych odcinkach spędzają czas na wsi (odc. 12-14, 18, 22, 24-25, 27, 29, 79-86). Potem w dwóch domach typu "klocek" (odc. 30–49) i w domu typu "bliźniak" (odc. 51–78). W odcinku "Przeprowadzka" Pat i Mat przeprowadzają się na wieś, natomiast w odcinku "Śniadanie na trawie" Pat i Mat jadą na majówkę.

Muzykę do serialu skomponował Petr Skoumal.

Bohaterowie[edytuj | edytuj kod]

W serialu bohaterów jest tylko dwóch. Nie wyemitowano jeszcze odcinka, w którym bohaterowie posługiwali się dialogami, czy występowałyby więcej lub mniej niż dwie osoby. W niektórych odcinkach są momenty, gdzie na początku epizodu pojawia się jeden bohater, a potem drugi. W odcinku pilotowym postacie nie noszą czapek.

  • Pat – ma łysą, bardziej zaokrągloną głowę, duży nos i półokrągłe, wystające uszy. Na głowie nosi niebieski beret z antenką. Zawsze nosi żółtą bluzkę, niebieskie dżinsy o wielkim rozmiarze oraz czarne (pierwotnie brązowe) buty. W niektórych odcinkach 4. serii jego bluzka była nieco większa.
  • Mat – jest łysy, trochę wyższy i chudszy od sąsiada. Ma jajowatą głowę, wielki, wyższy nos oraz wystające, półowalne uszy. Nosi na głowie niewielką zimową czapkę w biało-niebieskie, ustawione poziomo paski (w serii 1-3 wzory) z białym pomponem. W odcinku pilotażowym nosił czerwoną bluzkę, potem w odc. 2-29 szarą. Od odcinka 30. (druga seria) powrócił do noszenia czerwonej, po czym ma ją na sobie aż do dziś. Nosi też niebieskie, szerokie dżinsy i czarne buty.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dwójka bohaterów pierwszy raz pojawiła się w krótkim filmie pt. Kuťáci (dosłownie Druciarze, w Polsce jako Obiad) w 1976. Później w latach 1979–1985 wystąpili w serialu telewizyjnym pt. A je to! (dosł. I to wszystko!, w Polsce ten tytuł się nie przyjął). Pat i Mat zostali "ochrzczeni" w 1989, serial został też przemianowany na Pat a Mat. Nowa nazwa serialu jest widoczna aż do dziś.

Autorzy myśleli o stworzeniu komedii dla widzów dorosłych, ale serial stał się popularny wśród widzów w każdym wieku. W Czechosłowacji, pierwsze 35 odcinków mogło być wyprodukowane tylko jako 7-minutowe programy dla dzieci.

Serial zdobył popularność w wielu krajach. Był nadawany m.in. w Czechach, Polsce, Niemczech, Szwajcarii, Brazylii, Finlandii, Holandii, Norwegii, Iranie, Chorwacji, Islandii, Hiszpanii, Węgrzech, Jugosławii, Szwecji, Jordanii.

Po rozpadzie Czechosłowacji, Lubomír Beneš (zmarły w 1995) założył własne studio filmowe AIF w Pradze w 1990. Dzięki pomocy finansowej z zewnątrz, Beneš i jego zespół nakręcił 14 nowych odcinków.

W 2002 wznowiono po kilkuletniej przerwie produkcję serialu. Najnowsze odcinki zostały zrealizowane przez wytwórnię Atéliery Bonton Zlín oraz przez mniejsze studia produkujące dla zlinskiej wytwórni: Anima i patmat s.r.o Reżyserem w odcinkach ze studia Pat Mat jest syn Lubomíra Benesza, Marek Beneš. Wytwórnia ze Zlina nakręciła 9 nowych odcinków, Anima 7 odcinków, a patmat s.r.o najwięcej, bo aż 12 odcinków. W poprzednich seriach niektóre odcinki były zakończone słynnymi porażkami bohaterów, lecz w przeciwieństwie do nich, filmiki te charakteryzują się szczęśliwym zakończeniem, choć kilka stanowi wyjątek.

W 2010 na festiwalu w Zlinie wyemitowano premierowy odcinek nowej serii. Marek Benesz i jego współpracownicy do 2013 stworzyli i zatwierdzili do emisji 9 odcinków. Nowe odcinki nadal są w produkcji

Wersja polska[edytuj | edytuj kod]

Wersja polska:

  • Studio Sonica (wersja Domo+ i DVD)
  • Telewizja Polska Agencja Filmowa (wersja TVP)

Lektor:

Spis odcinków[edytuj | edytuj kod]

Na całość składa się 5 serii, odcinek pilotażowy (odc. 1) oraz odcinek nieemitowany w Polsce i krajach zagranicznych (odc. 50). Do chwili obecnej łącznie powstało 86 odcinków z przygodami Pata i Mata. W Polsce emitowany w 1988 w piątkowej wieczorynce.

Poniżej przedstawiony jest spis odcinków serialu "Sąsiedzi":

Nr Rok produkcji Polski tytuł Czeski tytuł 1979-1985 (słowacki tytuł), czeski tytuł 1989-2013 Reżyser odcinka
1 1976 Obiad Kuťáci Lubomír Beneš
...a je to! - 28 odc.
2 1979 Tapety Tapety Lubomír Beneš
3 1979 Warsztat Dielňa (Dílna) Lubomír Beneš
4 1979 Dywan Koberec Lubomír Beneš
5 1979 Bujane krzesło Hojdacie kreslo (Houpací křeslo) Lubomír Beneš
6 1979 Obraz Obraz Lubomír Beneš
7 1979 Garaż Garáž Lubomír Beneš
8 1979 Światło Svetlo (Světlo) Lubomír Beneš
9 1981 Gramofon Gramofón (Gramofon) Lubomír Beneš
10 1981 Grill Grill Lubomír Beneš
11 1982 Przeprowadzka Sťahovanie (Stěhování) Lubomír Beneš
12 1982 Woda Voda Lubomír Beneš
13 1982 Lotniarze Skokani Lubomír Beneš
14 1982 Ogródek Záhradka (Zahrádka) Lubomír Beneš
15 1982 Malowanie Maľovanie (Malování) Lubomír Beneš
16 1982 Krzyżówka Krížovka (Křížovka) Lubomír Beneš
17 1983 Domowe ćwiczenia Telocvičňa (Tělocvičňa) Lubomír Beneš
18 1983 Budka dla ptaków Búdka (Budka) Lubomír Beneš
19 1983 Wielkie pranie Veľké pranie (Velké prádlo) Lubomír Beneš
20 1983 Śniadanie na trawie Raňajky v tráve (Snídaně v trávě) Lubomír Beneš
21 1983 Pralka Práčka (Pračka) Lubomír Beneš
22 1983 Deszcz Dážď (Děšť) Lubomír Beneš
23 1984 Wycieczka Výlet Lubomír Beneš
24 1984 Winnica Vinári (Vinaři) Lubomír Beneš
25 1984 Łyżwy Korčule (Brusle) Lubomír Beneš
26 1984 Fortepian Klavír Lubomír Beneš
27 1985 Garncarze Hrnčiari (Hrnčíři) Lubomír Beneš
28 1985 Telewizor Porucha Lubomír Beneš
29 1985 Jabłko Jablko Lubomír Beneš
Pat a Mat (Krátký Film Praha) - 6 odc.
30 1989 Klucz Klíč Lubomír Beneš
31 1989 Meble Nábytek Lubomír Beneš
32 1990 Kosiarka Sekačka Lubomír Beneš
33 1990 Generalne porządki Generální úklid Lubomír Beneš
34 1990 Drzwi Dveře Lubomír Beneš
35 1990 Dach Střecha Lubomír Beneš
Pat a Mat (AIF) - 15 odc.
36 1992 Ciasteczka Sušenky Marek Beneš
37 1992 Drzwi garażowe Vrata Lubomír Beneš
38 1992 Rowerzyści Cyklisti Lubomír Beneš
39 1992 Płytki Dlaždice Lubomír Beneš
40 1992 Parkiet Parkety Lubomír Beneš
41 1992 Rynna Okap Marek Beneš
42 1992 Kabriolet Kabriolet Lubomír Beneš
43 1994 Awaria Nehoda Lubomír Beneš
44 1994 Bilard Kulečník Lubomír Beneš
45 1994 Żywopłot Živý plot Lubomír Beneš
46 1994 Sejf Trezor Lubomír Beneš
47 1994 Błotnik Blatník Lubomír Beneš
48 1994 Modelarze Modeláři Lubomír Beneš
49 1994 Windsurfing Windsurfing Lubomír Beneš
odcinek niedopuszczony do dystrybucji
50 1998 Karty Karty[a] František Váša
Pat a Mat se vracejí - 28 odc.
Pat i Mat powracają / Pat & Mat return
51 2003 Domowe grillowanie Opekaji spekáčky Ladislav Pálka
52 2003 Dekarze Opravují střechu Ladislav Pálka
53 2003 Wspólna fotografia Černá bedýnka Vlasta Pospíšilová
54 2003 Meble na kółkach Kolečka Vlasta Pospíšilová
55 2003 Psia buda Psí bouda Milan Šebesta
56 2003 Kłopoty z podłogą Natírají podlahu Ladislav Pálka
57 2003 Szklarnia Skleník Marek Beneš
58 2003 Huśtawka Houpačka Marek Beneš
59 2003 Pułapka na myszy Nezvaný návštěvník Marek Beneš
60 2003 Ochroniarze Bodygárdi Marek Beneš
61 2003 Malowanie okien Natírají okna Marek Beneš
62 2002 Puzzle Puzzle Marek Beneš
63 2003 Pisanka Velikonoční vajíčko Vlasta Pospíšilová
64 2003 Sposób na odchudzanie Štíhlá linie Vlasta Pospíšilová
65 2003 Automat do napojów Automat Marek Beneš
66 2003 Tor samochodowy Autodráha Marek Beneš
67 2003 Akwarium Akvárium Marek Beneš
68 2003 Dynia Zavařují Ladislav Pálka
69 2003 Pragnienie latania Rogalo Ladislav Pálka
70 2004 Golfiarze Hrají golf Ladislav Pálka
71 2004 Złośliwa zakrętka Někam to zapadlo Vlasta Pospíšilová
72 2004 Budowa basenu Kopají bazén Marek Beneš
73 2004 Jak powiesić obraz Věší krajinu Marek Beneš
74 2004 Choinka Vánoční stromeček Marek Beneš
75 2003 Wigilia Vánočka Milan Šebesta
76 2003 Gorączka Stůňou Ladislav Pálka
77 2003 Faks Fax Josef Lamka
78 2003 Truskawki Jahody Vlasta Pospíšilová
Pat a Mat na venkově - 9 odc.
Pat i Mat na wsi
79 2009 Łóżko Postele Marek Beneš
80 2011 Talerze Papírový servis Marek Beneš
81 2011 Wodociąg Vodovod Marek Beneš
82 2011 Projektor Promítačka Marek Beneš
83 2012 Odkurzacz Vysavač Marek Beneš
84 2012 Podłoga Podlaha Marek Beneš
85 2012 Basen Bazén Marek Beneš
86 2013 Gałąź Suchý strom Marek Beneš
87 2014 Sok pomarańczowy Pomerančová šťáva Marek Beneš

DVD i VHS[edytuj | edytuj kod]

W Polsce odcinki Sąsiadów zostały wydane na róznych nośnikach przez SDT Film. Płyty VCD z odcinkami serialu były dołączane także do czasopism, lecz najczęściej jako kilka odcinków jednorazowo. W czerwcu 2007 r. większą serię płyt dołączano do Dziennika Bałtyckiego, Gazety Lubuskiej, Głosu Wielkopolskiego oraz Głosu Koszalińskiego. Jednak mimo zapewnienia o wszystkich odcinkach – zostało wydanych tylko 60, które zostały umieszczone na płytach losowo, przy czym Głos Koszaliński miał ich o wiele mniej.

Gra komputerowa[edytuj | edytuj kod]

W 2008 w czeskim studiu Centauri Production powstała także gra komputerowa Pat & Mat: The Game (po polsku: Sąsiedzi: Pat i Mat). Została wydana na świecie w sierpniu 2009, a w Polsce w marcu 2010 r. Jest ona grą logiczno-przygodową, w której gracz przejmie sterowanie nad głównymi bohaterami. Celem gry jest rozwiązywanie codziennych problemów technicznych. Niekiedy należy przełączać się między postaciami. Rozgrywka staje się jeszcze trudniejsza, ponieważ każdy z głównych bohaterów dysponuje różnymi zdolnościami i umiejętnościami. Sąsiedzi zachowują się tak samo jak w serialu, razem z mimiką i gestami. W grze została zaimplementowana także charakterystyczna ścieżka dźwiękowa.

Wprowadzono także możliwość kupienia gry za pomocą programu Steam.

Bohaterowie poza serialem[edytuj | edytuj kod]

Reklamy[edytuj | edytuj kod]

Sąsiedzi wystąpili też w kilku słoweńskich spotach reklamowych sklepu Merkur. Jeden spot reklamowy trwa około 26 sekund. W jednej reklamie Pat i Mat oglądali mecz w telewizji ubrani w sportowe koszulki. Niestety zepsuł im się telewizor. Zakupili nowy w sklepie Merkur. W innym Mat odpakowywał prezent spod choinki, z którego wyskoczył Pat. Jest też kilka innych spotów reklamowych związanych z kosiarkami (produkt ze sklepu) oraz z innymi artykułami takimi jak narzędzia dla majsterkowiczów.

W Polsce w 2009 roku Pat i Mat pojawili się w reklamie firmy Link4. Wykorzystano fragment odcinka "Faks".[1]

W 2012 roku, bohaterowie czeskiej bajki wystąpili w reklamie Tablica.pl. Stworzenie tego materiału pozostawiono samym producentom bajki.[2]

Data[edytuj | edytuj kod]

W 2004 roku dwaj Norwegowie - Tom Idland i Knut Arne Lindeland stworzyli we własnym studiu odcinek "Data" (pol. Komputer). W odcinku Mat przychodzi do Pata aby zobaczyć jego własnoręcznie zbudowany komputer. Później sam też rozpoczyna budowę swojego. Razem grają w komputerowe strzelanki. Na sam koniec obaj z użyciem prawdziwej broni wychodzą na zewnątrz i zaczynają strzelać do ludzi. Był to odc. specjalny; od pozostałych się różnił tym, że był krótszy od pozostałych - trwał 3 min 35 sek, był to jedyny odc. wyprodukowany poza Czechami (daw. Czechosłowacją), był robiony komputerowo i posiadał dialogi.

Uwagi

  1. [1] Odcinek 50. pt. Karty zrealizowany w 1998 r. nie został dopuszczony do dystrybucji, ponieważ powstał bez zgody spadkobierców nieżyjącego już wówczas Lubomíra Benesza. Różnił się on nieco od wcześniejszych. Według informacji podanych na starej stronie wytwórni, został on nakręcony w formacie panoramicznym (16:9), był nieco dłuższy (trwał ok. 12 minut), prawdopodobnie posiadał dialogi i nowy podkład muzyczny. Planowano nakręcenie 52 odcinków nowej serii, a także filmu pełnometrażowego. Opublikowano jedynie półtoraminutowy fragment oraz kilka kadrów pochodzących z odcinka Karty.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]