Sprewa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sprewa[1]
Sprewa[1]
Sprewa, Berlin, okolice Wyspy Muzeów
Lokalizacja Europa
 Niemcy
Źródło Ebersbach-Spreedorf, Neugersdorf i wzgórze Kottmar (Saksonia)
Ujście rzeka Haweli
Berlin, Spandau
Długość 403 km
Powierzchnia zlewni 9793 km²
Średni przepływ 8,72 m³/s przy wodowskazie Sophienwerder/Spandau
Rzeki Niemiec
Sprewa, Berlin, w głębi widoczna kopuła Reichstagu
Sprewa, Neubrück (Brandenburgia), jaz kozłowo-iglicowy

Sprewa, hist. także Szprewa[2] i Szprowa[3] (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja) to rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia i Brandenburgia), lewy dopływ Haweli. Swoje źródła ma na Pogórzu Łużyckim (ok. 430 m n.p.m.). Czeskojęzyczna Wikipedia lokalizuje je w powiecie deczyńskim, natomiast niemieckojęzyczna Wikipedia podaje, że rzeka ma źródła na wzgórzu Kottmar (478 m n.p.m.), w Ebersbach oraz w Neugersdorf. Przepływa przez Łużyce, w Spreewaldzie dzieli się na szereg odnóg, następnie przepływa przez jeziora Schwielochsee i Müggelsee. Od jeziora Schwielochsee rozpoczyna się odcinek drogi wodnej dostępnej dla jednostek o zanurzeniu do 1,2 metra. W miejscowości Beeskow jaz i śluza. Następnie w okolicy miejscowości Neuhaus i jeziora Wergnersee odchodzi od niej Speisekanal – 2,6 km kanał łączący ją z Kanałem Odra-Sprewa. Natomiast Sprewa kieruje się na północny zachód, poprzez zabytkowy jaz kozłowo-iglicowy i śluzę Neubrück po czym wpływa do Kanału Odra-Sprewa (89 km kanału), poniżej śluzy Kersdorf. Przyjmuje na tym odcinku nazwę Fürstenwalder Spree. Kanał opuszcza na jego 69 kilometrze, kierując się na północny zachód, poprzez jaz, przed dawną śluzą Große Tranke i przyjmuje nazwę Müggelspree. Poprzez jezioro Dämeritzsee wpływa do jeziora Müggelsee (nazywanym też Großer Müggelsee) z którego wypływa już jako Sprewa. Jednak większość wód Sprewy skierowanych jest Kanałem Odra-Sprewa do jeziora Seddinsee, następnie Langer See, które w berlińskiej dzielnicy Köpenick łaczy sie ze Sprewą. W centrum Berlina, w okolicy śluzy Mühlendammschleuse rozdwaja się i opływa Wyspę Muzeów. Po przejściu przez śluzę Charlottenburg, 6 kilometów dalej, w dzielnicy Spandau uchodzi do Haweli (29 m n.p.m.). Żeglowna na długości 182 km.

  • Długość: 403 km
  • Powierzchnia dorzecza: 9793 km²
  • Żeglowna na odcinku: 182 km
  • Maksymalny przepływ wieloletni: 36 m³/s (u ujścia – Sophienwerder, Berlin)
  • Średni przepływ wieloletni: 8,72 m³/s
  • Największy zanotowany przepływ: 182 m³/s (1982 r.)

Miasta nad Sprewą[edytuj | edytuj kod]

Jest połączona kanałami z Odrą i z Hawelą.

Rzeka występuje też w tytule powieści Kraszewskiego Nad Sprewą.

Zobacz też: bitwa nad Sprewą, rzeki Europy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Berlin & Märkische Gewässer, Untere Havel, Spree, Dahme wyd. Nautische Veröffentlichtung Verlagsellschaft mbH, Arnis 2010, ISBN 978-3-926376-10-7

Przypisy

  1. Infobox na podstawie niemieckojęzycznej Wikipedii
  2. Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1]
  3. Antoni Rehman: Niżowa Polska opisana pod względem fizyczno-geograficznym. Lwów: Drukarnia Ludowa, 1904, s. 343.
Commons in image icon.svg