Sprewa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sprewa[1]
Sprewa, Berlin, okolice Wyspy Muzeów
Sprewa, Berlin, okolice Wyspy Muzeów
Kontynent Europa
Państwo  Niemcy
Rzeka
Długość 403 km
Powierzchnia zlewni 9793 km²
Średni przepływ 8,72 m³/s przy wodowskazie Sophienwerder/Spandau
Źródło
Miejsce Ebersbach-Spreedorf, Neugersdorf i wzgórze Kottmar (Saksonia)
Ujście
Recypient rzeka Haweli
Miejsce Berlin, Spandau
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
źródło
źródło
Ziemia 52°32′10,0000″N 13°12′31,0000″E/52,536111 13,208611
Sprewa, Berlin, w głębi widoczna kopuła Reichstagu
Sprewa, Neubrück (Brandenburgia), jaz kozłowo-iglicowy

Sprewa, hist. także Szprewa[2] i Szprowa[3] (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja) to rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia i Brandenburgia), lewy dopływ Haweli. Swoje źródła ma na Pogórzu Łużyckim (ok. 430 m n.p.m.). Przepływa przez Łużyce, w Spreewaldzie dzieli się na szereg odnóg, następnie przepływa przez jeziora Schwielochsee i Müggelsee. Od jeziora Schwielochsee rozpoczyna się odcinek drogi wodnej dostępnej dla jednostek o zanurzeniu do 1,2 metra. W miejscowości Beeskow jaz i śluza. Następnie w okolicy miejscowości Neuhaus i jeziora Wergnersee odchodzi od niej Speisekanal – 2,6 km kanał łączący ją z Kanałem Odra-Sprewa. Natomiast Sprewa kieruje się na północny zachód, poprzez zabytkowy jaz kozłowo-iglicowy i śluzę Neubrück po czym wpływa do Kanału Odra-Sprewa (89 km kanału), poniżej śluzy Kersdorf. Przyjmuje na tym odcinku nazwę Fürstenwalder Spree. Kanał opuszcza na jego 69 kilometrze, kierując się na północny zachód, poprzez jaz, przed dawną śluzą Große Tranke i przyjmuje nazwę Müggelspree. Poprzez jezioro Dämeritzsee wpływa do jeziora Müggelsee (nazywanym też Großer Müggelsee) z którego wypływa już jako Sprewa. Jednak większość wód Sprewy skierowanych jest Kanałem Odra-Sprewa do jeziora Seddinsee, następnie Langer See, które w berlińskiej dzielnicy Köpenick łączy się ze Sprewą. W centrum Berlina, w okolicy śluzy Mühlendammschleuse rozdwaja się i opływa Wyspę Muzeów. Po przejściu przez śluzę Charlottenburg, 6 kilometrów dalej, w dzielnicy Spandau uchodzi do Haweli (29 m n.p.m.). Żeglowna na długości 182 km.

  • Długość: 403 km
  • Powierzchnia dorzecza: 9793 km²
  • Żeglowna na odcinku: 182 km
  • Maksymalny przepływ wieloletni: 36 m³/s (u ujścia – Sophienwerder, Berlin)
  • Średni przepływ wieloletni: 8,72 m³/s
  • Największy zanotowany przepływ: 182 m³/s (1982 r.)

Miasta nad Sprewą[edytuj | edytuj kod]

Jest połączona kanałami z Odrą i z Hawelą.

Rzeka występuje też w tytule powieści Kraszewskiego Nad Sprewą.

Zobacz też: bitwa nad Sprewą, rzeki Europy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Berlin & Märkische Gewässer, Untere Havel, Spree, Dahme wyd. Nautische Veröffentlichtung Verlagsellschaft mbH, Arnis 2010, ISBN 978-3-926376-10-7

Przypisy

  1. Infobox na podstawie niemieckojęzycznej Wikipedii
  2. Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1]
  3. Antoni Rehman: Niżowa Polska opisana pod względem fizyczno-geograficznym. Lwów: Drukarnia Ludowa, 1904, s. 343.