Strefa klimatyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Strefa klimatyczna – obszar Ziemi, przyjmujący zazwyczaj postać równoleżnikowego pasa, w obrębie którego podobny przebieg mają elementy klimatu wybrane jako podstawa wydzielenia strefy (najczęściej temperatura powietrza, opad, ciśnienia atmosferyczne).

Pierwsze podziały na strefy klimatyczne pojawiły się już w starożytnej Grecji. Podstawą do ich wyznaczenia był kąt padania promieni słonecznych i odpowiadają one obecnie wydzielanym pięciu strefom oświetlenia Ziemi: międzyzwrotnikowej, dwóm umiarkowanym i dwóm polarnym. Nowsze klasyfikacje pojawiły się pod koniec XIX wieku i w XX wieku. Najbardziej rozpowszechnione podziały klimatologów to klasyfikacje Köppena, Alisowa, a w Polsce – Okołowicza.

Klimat definiowany jest jako przeciętny stan przyrody (fizyczny stan troposfery w danym miejscu i czasie) i poszczególnych jej składników, ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji. Badania prowadzone przez klimatologów pozwoliły na dokonanie klasyfikacji warunków klimatycznych występujących na Ziemi. Najczęstszym kryterium podziału klimatów Ziemi na strefy klimatyczne jest ilość promieniowania słonecznego docierająca do powierzchni Ziemi. Jej bezpośrednim wyrazem jest zróżnicowanie temperatury powietrza, a pośrednim także intensywność wymiany wilgoci między powierzchnią Ziemi a atmosferą. Wielkość promieniowania słonecznego uzależniona jest przede wszystkim od szerokości geograficznej, dlatego też klimat Ziemi cechuje strefowość. Przebieg stref klimatycznych modyfikowany jest głównie przez geograficzne, astrefowe czynniki klimatotwórcze. W zależności od przyjętych kryteriów wydziela się kilka stref klimatycznych Ziemi, np. takich jak: równikowa, zwrotnikowa, podzwrotnikowa, umiarkowana ciepła, umiarkowana chłodna, okołobiegunowa. Podział na strefy klimatyczne nakłada się na podział na typy klimatu, co skutkuje wydzielaniem mniejszych jednostek.

Klasyfikacja Okołowicza[edytuj | edytuj kod]

Diagram klimatyczny dla Iquitos (Peru) - klimat równikowy lub deszczowy
Diagram klimatyczny dla Limy (Peru) - klimat zwrotnikowy
Diagram klimatyczny dla Buenos Aires (Argentyna) - klimat podzwrotnikowy
Diagram klimatyczny dla Krakowa (Polska) - klimat umiarkowany

W systemie Wincentego Okołowicza wyróżniane są następujące strefy i typy klimatu:

Klasyfikacja Köppena[edytuj | edytuj kod]

Strefy klimatyczne świata według Köppena

Opracowana przez niemieckiego klimatologa Wladimira Köppena w 1900 roku. Twórca oparł swój podział na średnich miesięcznych temperaturach oraz wielkości i rozkładzie opadów rocznych, w nawiązaniu do szerokości geograficznej[1][2]. Jest to najpowszechniej stosowany system klasyfikacji[3]. Köppen wydzielił 5 stref klimatycznych i 11 typów.

  • A – klimaty tropikalne
  • B – klimaty suche
  • C – klimat umiarkowany ciepły
  • D - klimaty kontynentalne
  • E - klimat polarny

Klasyfikacja Alisowa[edytuj | edytuj kod]

Podstawą klasyfikacji radzieckiego klimatologa były masy powietrza panujące nad danym obszarem w poszczególnych półroczach. Wyróżnił tym samym 7 stref klimatycznych[4]:

  • strefa równikowa
  • strefa podrównikowa
  • strefa zwrotnikowa
  • strefa podzwrotnikowa
  • strefa umiarkowana
  • strefa subarktyczna/subantarktyczna
  • strefa arktyczna/antarktyczna

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Michael Pidwirny: Köppen Climate Classification System (ang.). The Encyclopedia of Earth. [dostęp 16-11-2014].
  2. A. John Arnfield: Köppen climate classification (ang.). Encyclopædia Britannica, 1-9-2014. [dostęp 16-11-2014].
  3. Climate Classification and Climatic Regions of the World (ang.). PhysicalGeography. [dostęp 16-11-2014].
  4. Klimat (pol.). W: encyklopedia.pwn.pl [on-line]. [dostęp 2010-03-17].