Trzcina cukrowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trzcina cukrowa
Saccharum officinarum flowers.JPG
Systematyka Reveala
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj cukrowiec
Gatunek trzcina cukrowa
Nazwa systematyczna
Saccharum officinarum L. 1753
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Cukrowiec lekarski (Saccharum officinarum L.) – gatunek byliny należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Zwyczajowo nazywana jest trzciną cukrową, mimo że z biologicznego punktu widzenia jest to nazwa nieprawidłowa, roślina nie należy bowiem do rodzaju trzcina, lecz rodzaju cukrowiec. Prawdopodobnie pochodzi z Nowej Gwinei. Uprawiana jest wszędzie w strefie tropikalnej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Zbiór trzciny.
Plantacja trzciny na Maderze.
Łodyga
Źdźbło osiąga wysokość do 2–6 (8) m i średnicę 2–7 cm, jest nierozgałęzione. U dołu nagie i woskowate, z pierścieniami blizn po liściach, u góry okryte zachodzącymi na siebie pochwami liściowymi. Zwykle żółtawe lub czerwonawe. Międzywęźla mają ok. 20 cm, skracają się w dole źdźbła.
Liście
Naprzemianległe o długości 50–200 cm i szerokości 4–10 cm. Z szerokim i jasnym nerwem środkowym oraz ostrym brzegiem blaszki.
Kwiaty
Niepozorne, w biało owłosionych kłoskach zebranych setkami w piramidalną wiechę.
Owoce
Podłużne ziarniaki, w uprawie rzadko obecne.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

W węzłach łodygi wyrastają korzenie (w dole) lub ich zawiązki, a nad nimi znajduje się strefa przyrostu pozbawiona nalotu woskowego.

Miękisz wewnątrz źdźbła zawiera do 20% cukrów.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina jadalna
  • Surowiec do wyrobu cukru spożywczego – trzcina cukrowa jest surowcem, z którego powstaje ponad połowa światowej produkcji cukru (cukier uzyskiwany z trzciny cukrowej nazywany jest cukrem trzcinowym). Najważniejszym producentem jest Brazylia, na drugim miejscu plasują się Indie. W strefie umiarkowanej trzcina zastępowana jest przez burak cukrowy, z którego produkuje się cukier buraczany.
  • Surowiec do wyrobu alkoholu – podstawowy surowiec do produkcji rumu, uprawiany na większości wysp karaibskich: Kubie, Jamajce, Dominikanie, Puerto Rico, Martynice, a także na Maderze i Madagaskarze.
  • Kawałki źdźbła spożywane są jako słodycze.
Inne zastosowania
  • W Brazylii część trzciny przeznacza się na produkcję etanolu, gdzie alkohol ten służy jako paliwo do samochodów.
  • Trzcina może być również surowcem w przemyśle papierniczym i farmaceutycznym.
  • Surowiec do wyrobu celoteksu.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Najwięksi producenci trzciny cukrowej (2009)[1]
(w milionach ton)
 Brazylia 672,2
 Indie 285,0
 Chiny 116,3
 Tajlandia 66,8
 Pakistan 50,0
 Meksyk 49,5
 Kolumbia 38,5
 Filipiny 32,5
 Australia 30,3
 Argentyna 29,0
Łącznie na świecie 1,74 mld ton

Przypisy

  1. FOOD AND AGRICULTURE ORGANIZATION OF THE UNITED NATIONS: FAOstat (ang.). [dostęp 2011-03-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J. G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Warszawa: Bertelsmann Media Sp z o.o., 2002. ISBN 83-7311-378-9.