Theodore von Kármán

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
von Kármán

Theodore von Kármán (węg. Szőllőskislaki Kármán Tódor) (ur. 11 maja 1881 w Budapeszcie; zm. 6 maja 1963 w Akwizgranie) jest uważany za pioniera nowoczesnej aerodynamiki i naukowego spojrzenia na lotnictwo.

Pochodził z rodziny żydowskiej; jednym z jego przodków był mistyk Rabbi Jehuda Löw ben Bekalel

Von Kármán studiował inżynierię na Technicznym Uniwersytecie w Budapeszcie, doktoryzował się u Ludwiga Prandtla w Getyndze.

W latach 1911 i 1912 opublikował swoją najbardziej znaną pracę w temacie aerodynamiki opisującą nazwane następnie jego nazwiskiem zjawisko Ścieżki wirów Kármána (ang. Von Kármán vortex street, niem. Kármánsche Wirbelstraße). Po habilitacji przeniósł się do Akwizgranu by wykładać na Königlich Rheinisch-Westphälische Polytechnische Schule (dzisiejszy Akwizgrański Uniwersytet Techniczny), na którym przejął instytut aerodynamiki.

Z końcem lat dwudziestych XX wieku rozpoczął intensywną współpracę naukową z USA, jednakże dopiero po przejęciu władzy przez nazistów i po wyrzuceniu go z uniwersytetu przeniósł się na stałe do Ameryki. W USA był jednym z pierwszych pracowników naukowych Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie, Kalifornia.
Von Kármán był m.in. konstruktorem pierwszego na świecie samolotu ponaddźwiękowego Bell X-1.

Zmarł w 1963 w czasie pobytu w sanatorium w Bad Aachen.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Michael H. Gorn: The universal man : Théodore von Kármán's life in aeronautics. – Waszyngton: Smithsonian Inst. Pr., 1992. – ISBN 1-56098-165-2
  • Kärin Nickelsen (Mitarb.): Theodore von Kármán: Flugzeuge für die Welt und eine Stiftung für Bern. – Bazylea : Birkhäuser, 2004. – ISBN 3-7643-7135-8