Transporter opancerzony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Transporter opancerzony M113 produkcji amerykańskiej
Radzieckie transportery BTR-80 w Afganistanie
Brytyjskie pojazdy Universal Carrier podczas II wojny światowej
Commons in image icon.svg

Transporter opancerzony – opancerzony wóz bojowy służący do transportu piechoty i sprzętu na polu walki, a w ograniczonym zakresie do jej wsparcia ogniowego. Jest słabiej uzbrojony i opancerzony od bojowego wozu piechoty, o podobnym przeznaczeniu, lecz służącego ponadto do wsparcia ogniowego piechoty w walce.

Transportery opancerzone budowane są zarówno jako terenowe pojazdy kołowe oraz jako gąsienicowe; w okresie II wojny światowej budowano transportery półgąsienicowe. Liczne konstrukcje tego typu są pojazdami amfibijnymi, mogącymi pływać w wodzie. Wczesne transportery opancerzone były często odkryte od góry, od lat 60. budowane są jedynie konstrukcje zakryte, z reguły wyposażone także w systemy ochrony wnętrza przed bronią masowego rażenia (urządzenie filtrowentylacyjne). Pancerz transporterów opancerzonych chroni zwykle przed pociskami broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich. Transportery opancerzone zabierają zwykle oprócz załogi (kierowca i dowódca) od 8 do kilkunastu żołnierzy desantu. Najpowszechniejszym sposobem załadunku i wyładunku desantu są drzwi z tyłu kadłuba oraz włazy w dachu, rzadziej stosowane są drzwi lub włazy boczne.

Transportery opancerzone uzbrojone są zwykle w karabiny maszynowe, na stanowiskach otwartych lub chronionych tarczą pancerną albo w obrotowych wieżyczkach. Stosowany jest kaliber od 7,62 mm do 14,5 mm, najczęściej 12,7 mm. Często posiadają otwory w ścianach bocznych umożliwiające prowadzenie desantowi ognia karabinkami desantu z wnętrza pojazdu.

Transportery opancerzone uzbrojone w działka szybkostrzelne kalibru od 20 mm klasyfikowane są według traktatów międzynarodowych jako bojowe wozy piechoty.

Transportery opancerzone jako wyspecjalizowane pojazdy budowane seryjnie pojawiły się na początku II wojny światowej (niemieckie Sd.Kfz.251 i amerykańskie Halftrack). Po II wojnie światowej nasycenie armii transporterami opancerzonymi znacznie się zwiększyło. Podstawowe konstrukcje z tego okresu – to amerykański M113 (gąsienicowy) i radziecki BTR-60 (kołowy). W latach 70. i 80. ubiegłego wieku transportery opancerzone zostały w znacznej części wyparte przez bojowe wozy piechoty.

Wyspecjalizowanymi odmianami transporterów opancerzonych są opancerzone transportery rozpoznawcze, o mniejszych rozmiarach, których przeznaczeniem jest przewożenie kilku zwiadowców.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło transporter opancerzony w Wikisłowniku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Brudny Stefan, Wspólczesne transportery opancerzone, Wyd. MON, Warszawa 1969
  • Kajetanowicz Jerzy, Prace nad rozwojem sprzętu pancernego w Polsce - przegląd lat 1955-1990, Poligon 2010, nr 5.