Stryker

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wozu bojowego. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Stryker w podstawowej wersji transportera piechoty (M1126 ICV)

Stryker – rodzina kołowych wozów opancerzonych będących na wyposażeniu Armii Stanów Zjednoczonych od roku 2002. Konstrukcja bazuje na kanadyjskim transporterze LAV III (pokrewna wersja LAV-25 obecnie używana jest m.in. przez amerykańską piechotę morską).

Historia konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Schemat organizacji brygady Stryker (tzw. brygada lekka)

W październiku 1999 w armii amerykańskiej powstał plan modernizacji wojska. Zakładał on, że wobec obecnych i przyszłych warunków prowadzenia wojny rzeczą decydującą ma być mobilność jednostek. Armia miała być zdolna do przerzucenia brygady w dowolne miejsce na świecie w przeciągu 96 godzin (odpowiednio dywizja - 120 godzin, 5 dywizji - 30 dni)[1]. Powołano więc do życia tzw. brygady lekkie (później nazwane Stryker Brigade Combat Team, pol. Brygada Stryker), które miały zostać wyposażone w odpowiedni pojazd - odpowiednio mobilny i łatwy w transporcie (przy pomocy C-130), a jednocześnie o lepszym opancerzeniu i sile ognia niż pojazdy rodziny HMMWV[2]. Na taki pojazd idealnie nadawały się kołowe wozy opancerzone.

Pojazdem na bazie którego miał powstać wóz dla US Army został LAV III. Kontrakt pomiędzy General Dynamics-General Motors Defence Canada a armią amerykańską podpisano w roku 2000. Zakładał on dostarczenie 2131 pojazdów w ciągu 6 lat[3]. Prace nad amerykańską wersją LAV III przyspieszono po atakach terrorystycznych z 11 września i w ten sposób pierwsze pojazdy w wersji transportowej (M1126 Infantry Carrier Vehicle) przyjęto do uzbrojenia w lutym 2002. Oprócz tego opracowano, także wersje specjalistyczne (pojazd rozpoznawczy czy wóz ewakuacji medycznej), a także niszczyciel czołgów (jako substytut dla czołgu).

Geneza nazwy "Stryker"[edytuj | edytuj kod]

Przy wyborze nazwy dla nowego pojazdu zrezygnowano z dotychczasowej praktyki nadawania nazwisk słynnych generałów. Zdecydowano się na nazwę Stryker - na cześć dwóch szeregowców, którzy dostali Medal Honoru: Stuard S. Stryker (bohater II wojny światowej) oraz Robert F. Stryker (bohater wojny wietnamskiej)[4][3].

Stryker z dodatkowymi ekranami przeciwkumulacyjnymi

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Pojazd niezależnie od wersji posiada taki sam silnik (Caterpillar C7 o mocy 260 kW (350 KM)) i podwozie. Poszczególne wersje różnią się wyposażeniem, uzbrojeniem i ewentualnie konstrukcją nadwozia pojazdu. Wóz posiada trakcję kołową 8x8. Wg. założeń technicznych osiąga on prędkość maksymalną ok. 96 km/h (60 mil/h) oraz posiada zasięg maksymalny do ok. 482 km (300 mil).

M151 Protector z zamontowanym na nim Browning M2

Opancerzenie[edytuj | edytuj kod]

Kadłub pojazdów typu Stryker wykonany jest z wysokiej jakości płyt stalowych. Zapewniają one ochronę przed ostrzałem pociskami przeciwpancernymi kal. 7,62 mm. Pancerz jest dodatkowo wzmocniony ceramicznymi płytami, który chronią przed pociskami kal. 14,5 mm, a także przed odłamkami z amunicji artyleryjskiej 152 mm.

W celu ochrony przed atakiem z ręcznych granatników przeciwpancernych (np. RPG-7) pojazdy można wyposażyć w dodatkowe osłony przed pociskami z głowicą kumulacyjną (tzw. klatki).

Latem 2003 pojawiły się problemy z odpornością pancerza ceramicznego na amunicję kal. 14,5 mm. W celu wzmocnienia ochrony producent zaproponował "dopancerzenie" 3 mm stalową blachą. Niestety wzrost wagi związany z zamontowaniem dodatkowego opancerzenia uniemożliwia transport na pokładzie C-130. Ostatecznie problem rozwiązano zmieniając rodzaj i dostawcę pancerza ceramicznego.

Podwozie zostało wzmocnione tak, żeby zapewnić ochronę załogi przed minami[3].

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym uzbrojeniem M1126 ICV, M1127 RV, M1130 CV, M1131 FSV i M1132 ESV jest zdalnie sterowany moduł uzbrojenia M151 Protector z zamontowanym na nim granatnikiem Mk 19 lub wkm Browning M2. Głównym uzbrojeniem M1128 MGS jest czołgowa armata gwintowana M68A2 kal. 105 mm z automatyczną ładowarką.

Pomocnicze uzbrojenie Strykerów najczęściej stanowi karabin maszynowy M240.

Stryker w wersji rozpoznawczej (M1127 RV)
Stryker w wersji niszczyciela czołgów (M1128 MGS)

Warianty[edytuj | edytuj kod]

Powstało 10 wariantów Strykera:

  • M1126 Infantry Carrier Vehicle (ICV) - wersja podstawowa, transporter piechoty. Uzbrojony w wkm M2 lub granatnik Mk19 i karabin maszynowy M240. Przedział transportowy mieści 9 żołnierzy. Wprowadzony do US Army w roku 2002.
  • M1127 Reconnaissance Vehicle] (RV) - wersja rozpoznawcza. Uzbrojenie stanowi wkm M2 lub granatnik Mk19 i karabin maszynowy M240. Przedział transportowy mieści 6 żołnierzy.
  • M1128 Mobile Gun System (MGS) - niszczyciel czołgów na podwoziu kołowym. Główne uzbrojenie stanowi armata M68A2 kal. 105 mm. Wprowadzony do US Army w roku 2005.
  • M1129 Mortar Carrier (MC) - moździerz M120 kal. 120 mm lub M252 kal. 81 mm zamocowany na podwoziu transportera Stryker. Na wyposażeniu US Army od roku 2005.
  • M1130 Commander's Vehicle (CV) - wóz dowodzenia.
  • M1131 Fire Support Vehicle (FSV) - wóz kierowania ogniem
  • M1132 Engineer Squad Vehicle (ESV) - wóz inżynieryjny
  • M1133 Medical Evacuation Vehicle (MEV) - wóz ewakuacji medycznej
  • M1134 Anti-Tank Guided Missile Vehicle (ATGMV) - samobieżna wyrzutnia rakiet przeciwpancernych. Główne uzbrojenie stanowi wyrzutnia pocisków TOW
  • M1135 Nuclear, Biological, Chemical, Reconnaissance Vehicle (NBCRC) - pojazd rozpoznania NBC. Ma zastąpić pojazdy M93 Fox w US Army.
  • Mxxxx Self-Propelled Howitzer (SPH) - prototyp samobieżnej haubicy na podwoziu Stryker. Projekt przerwany w listopadzie 2005 roku[5].

Użycie pojazdu w warunkach bojowych[edytuj | edytuj kod]

Stryker po wybuchu miny pułapki

Strykery swój chrzest bojowy odbyły podczas misji stabilizacyjnej w Iraku (od listopada 2003). W lecie 2009 roku pierwsze Strykery skierowano do Afganistanu.

W raportach stwierdzono bardzo zadowalającą ochronę pojazdu przed IED. Nawet, jeśli w wyniku działania miny-pułapki pojazd został zniszczony, to często nie było ofiar wśród załogi[6].

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Stryker (ang.). www.armedforces-int.com, 2006-03-02. [dostęp 2012-04-08].
  2. Jednostki Piechoty Stryker (pol.). combatmissionfiles.cba.pl. [dostęp 2012-04-08].
  3. 3,0 3,1 3,2 Stryker Armored Vehicle (ang.). www.globalsecurity.org. [dostęp 2012-04-08].
  4. Pierwszy Stryker w skali 1:35. „Model Fan”. 5/2007, s. 26-28. Warszawa: AJAKS. ISSN 1429-9178. 
  5. Stryker Self Propelled (SP) 105mm Indirect Fire (ang.). www.globalsecurity.org. [dostęp 2012-04-08].
  6. Clay Wilson: Improvised Explosive Devices (IEDs) in Iraq and Afghanistan: Effects and Countermeasures (ang.). 2006-09-25. [dostęp 2012-04-08].