Uniwersytet Moskiewski
| Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa | |
| Universitas Publica Moscuensis Lomonosov Moscow State University Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова |
|
 Główny gmach Uniwersytetu Moskiewskiego |
|
| Data założenia | 25 stycznia 1755 |
| Państwo |  Rosja |
| Adres | Moskwa |
|
Położenie na mapie Moskwy
  Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa
|
|
|
Położenie na mapie Rosji
 Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa
|
|
 55°42′10″N 37°31′50″E / 55.702777777778, 37.530555555556Na mapach: 55°42′10″N 37°31′50″E / 55.702777777778, 37.530555555556 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa | |
Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa (ros. Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова, w skrócie МГУ, MGU) – największy i najbardziej znany uniwersytet w Rosji, otwarty 25 stycznia 1755, założony przez carycę Elżbietę Piotrowną, dzięki pomysłowi Michaiła Łomonosowa i aktywnym zabiegom Iwana Szuwałowa.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Uniwersytet Moskiewski, zwany Imperatorskim, a następnie Narodowym, przechodził różne koleje losu szczególnie w okresie burzliwych lat 1905-1918. Został zorganizowany przez Łomonosowa, który był jego pierwszym rektorem, na wzór Uniwersytetu w Getyndze. Duże zasługi w jego powstaniu przypisuje się również Iwanowi Szuwałowowi, który mając bardzo silną pozycję w państwie (był w bardzo bliskich stosunkach z carycą Katarzyną II) wspierał ideę jego założenia – to właśnie on był lojalnym patronem Łomonosowa w inicjatywach związanych z rozwojem edukacji. W dniu 25 stycznia 1755 – w dzień imienin matki Szuwałowa – Tatiany Rodionownej – cesarzowa poparła projekt utworzenia uniwersytetu w Moskwie, który miał być otwarty "dla ludzi wszystkich stanów i profesji". Dzień ten jest nadal obchodzony w Rosji jako "dzień studenta".
Początkowo uczelnia składała się z 3 wydziałów: filozofii, prawa i medycyny. Miała kształcić przede wszystkim młodzież pochodzenia nieszlacheckiego. Pod koniec XVIII w. Uniwersytet reprezentował wysoki poziom zwłaszcza w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych, a w jego programach badań i nauczania dominowały idee oświeceniowe. W 1804 nowy statut rozszerzył autonomię uniwersytetu, ograniczoną następnie przez cara Mikołaja I w 1828, jednak idee wolnomyślicielskie na Uniwersytecie ciągle były żywe.
W 1883 uchwalono nowy statut uczelni, rozszerzający badania naukowe i przywracający system wyłaniania władz Uniwersytetu na drodze wyborów. Reforma cara Aleksandra II z 1884 ponownie odbiera uczelni autonomię.
Po 1917 uniwersytet stał się uczelnią państwową i uległ reorganizacji. Od lat 30. do 50. życie Uniwersytetu zostało zdominowane przez ideologię bolszewicką i politykę. Kryzys pogłębiał ograniczony dostęp do dokonań światowej nauki.
W roku 1940 Uniwersytetowi Moskiewskiemu nadano imię Michaiła W. Łomonosowa. W połowie lat 50. rozpoczęła się ograniczona liberalizacja i rozbudowa uczelni. W 1992 wszedł w życie nowy statut Uniwersytetu Moskiewskiego zapewniający mu autonomię.
Budynek [edytuj]
Najwcześniejszą siedzibą uczelni był budynek znajdujący się na obecnym Placu Czerwonym w Moskwie, na miejscu dawnego Muzeum Historycznego.
Dopiero w latach 1786–1793 powstał u zbiegu dzisiejszych ulic Hercena i Prospektu Marksa nowy budynek z przeznaczeniem na uniwersytet, zbudowany w stylu klasycystycznym. Budynek ten spłonął w 1812 i został przebudowany w latach 1817–1819 przez architekta Domenico Gilardi i stanowi przykład rosyjskiego stylu empire. Przed centralną częścią budynku znajdują się pomniki rewolucjonistów Aleksandra Hercena i Mikołaja Ogariewa, kształcących się na Uniwersytecie Moskiewskim, wykonane w 1922. W latach 1833–1836 dobudowano nowe budynki uniwersytetu w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej siedziby. W skład kompleksu wchodziła także uniwersytecka cerkiew, zamieniona później na dom kultury. Przed nowym budynkiem uniwersytetu ustawiony został pomnik Łomonosowa. Rotunda wieńcząca jedno skrzydło zabudowań była zajęta przez bibliotekę naukową uniwersytetu.
W latach 1948–1970 Uniwersytet uzyskał zupełnie nową lokalizację i nowy kompleks budynków. Przeniesiony został na Wzgórza Leninowskie, na których zbudowano na powierzchni ponad 320 ha 30 głównych budynków uniwersyteckich, 20 budynków obsługujących. Założono też park i obiekty sportowe, ogród botaniczny oraz wybudowano obserwatorium astronomiczne. Budynek główny uniwersytetu, który bardzo szybko stał się jednym z symboli Moskwy, zbudowany został według projektu Lwa Rudniewa w latach 1949-1953.
Działalność [edytuj]
Uniwersytet Moskiewski liczy 21 wydziałów, ponad 200 katedr, 360 laboratoriów, 163 gabinety studyjne i 8 instytutów naukowo-badawczych. Uniwersytet prowadzi studia licencjackie, magisterskie, podyplomowe, studia doktoranckie, także w trybie korespondencyjnym, zaocznym i wieczorowym.
W 2008 pracowało na Uniwersytecie 9000 nauczycieli akademickich, a uczyło się 38 000 studentów.
Władze Uniwersytetu Moskiewskiego podpisały 23 kwietnia 2002 umowę z Uniwersytetem Jagiellońskim o współpracy w dziedzinie nauki i edukacji oraz wymianie naukowców, wykładowców, stażystów, doktorantów i studentów.
Związani z uczelnią [edytuj]
- Marian Stanisław Abramowicz – polski zesłaniec, bibliotekarz, archiwista
- Aleksiej Abrikosow – fizyk, nagroda Nobla 2003
- Askar Akajew – prezydent Kirgistanu 1990-2005
- Paweł Aleksandrow – matematyk
- Władimir Arnold – matematyk
- Wasilij Bażenow – architekt
- Zygmunt Beczkowicz – polski prawnik i dyplomata, działacz II RP
- Jerzy Wojciech Borejsza – polski historyk
- Konstanty Franciszek Borzobohaty – polski lekarz
- Zdzisław Cackowski – polski filozof marksistowski, rektor UMCS w Lublinie w latach 1987-1990
- Witold Ceraski – polski i rosyjski astronom, profesor
- Tadeusz Chrostowski – polski ornitolog i podróżnik
- Pafnutij Czebyszew – matematyk
- Stefan Ćwiok – polski fizyk, profesor
- Anton Czechow – pisarz
- Janusz Dziewoński – polski aktor i reżyser teatralny
- Julian Flatau – polski chemik, farmaceuta
- Grigorij Gamburcew – sejsmolog
- Witalij Ginzburg – fizyk, nagroda Nobla 2003
- Michaił Gorbaczow – prezydent ZSRR, pokojowa nagroda Nobla 1990
- Mieczysław Grydzewski – polski historyk, felietonista, dziennikarz
- Aleksander Hercen – pisarz
- C.A.R. Hoare – informatyk, laureat Nagrody Turinga w 1980
- Ion Iliescu – prezydent Rumunii
- Wiaczesław Iwanow – filolog
- Ignacy Iwicki – polski pedagog i tłumacz
- Władysław Marian Jakowicki – polski profesor
- Władysław Jaszczołt – polski prawnik i polityk
- Wiktor Jerofiejew – pisarz
- Józef Jeżowski – polski filolog klasyczny, poeta, tłumacz
- Jan Walery Jędrzejewicz – polski astronom i lekarz
- Wassily Kandinsky – malarz
- Piotr Kapica – fizyk, nagroda Nobla 1978
- Jan Kołłątaj-Srzednicki – polski doktor medycyny
- Andriej Kołmogorow – matematyk
- Andriej Korotajew – antropolog, orientalista, historyk
- Władimir Kowalewski – rosyjski paleontolog i ewolucjonista polskiego pochodzenia
- Józef Krzywicki – polski encyklopedysta
- Igor Kurczatow – fizyk
- Grigorij Landsberg – fizyk
- Jurij Lewada – socjolog
- Nikołaj Łuzin – matematyk
- Czesław Michałowski – polski polityk i prawnik, minister sprawiedliwości i naczelny prokurator II RP
- Józef Morzy – polski historyk
- Siergiej Nowikow – matematyk, laureat Medalu Fieldsa w 1970
- Andriej Okunkow – matematyk, laureat Medalu Fieldsa w 2006
- Aleksandr Oparin – biochemik
- Michaił Pankiewicz – matematyk, dziekan
- Onufry Pietraszkiewicz – polski poeta
- Stanisław Pomian-Srzednicki – polski sędzia, pierwszy prezes Sądu Najwyższego RP
- Aleksander Prystor – polski polityk, premier II RP, pułkownik Wojska Polskiego
- Karł Roullier – zoolog i paleontolog
- Andriej Sacharow – fizyk atomowy, pokojowa nagroda Nobla 1975
- Sergiej Staniszew – premier Bułgarii
- Dmitrij Strelnikoff – rosyjski pisarz, zoolog i dziennikarz zamieszkały w Warszawie.
- Michaił Susłow – radziecki ideolog
- Stanisław Swianiewicz – polski uczony, profesor ekonomii, prawnik, pisarz i sowietolog
- Warłam Szałamow – student, aresztowany i skazany, później pisarz
- Wojciech Alojzy Świętosławski – polski chemik i biofizyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i rektor Politechniki Warszawskiej, senator RP
- Igor Tamm – fizyk; nagroda Nobla 1958
- Fiodor Tiutczew – poeta
- Władimir Toporow – filolog
- Nikołaj Siergiejewicz Trubieckoj – językoznawca
- Stanisław Karol Władyczko – polski lekarz neurolog i psychiatra
- Maksymilian Wołoszyn – poeta
- Lew Wygotski – psycholog
- Andriej Wyszynski – prawnik, zbrodniarz stalinowski
- Władysław Marian Zawadzki – polski ekonomista, polityk, działacz państwowy II RP
- Kazimierz Zdziechowski – polski ziemianin, prozaik, publicysta, krytyk literacki i nowelista
Organizacje absolwentów [edytuj]
W Niemczech działa Deutsche Assoziation der Absolventen und Freunde der Moskauer Lomonossow-Universität (DAMU)[1], które wydaje zeszyty LOMONOSSOW[2].
Przypisy
Linki zewnętrzne [edytuj]
