Urke Nachalnik
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić styl – powinien mieć encyklopedyczną formę, zweryfikować treść i dodać źródła, zdania: Wielokrotne pobyty w zakładach karnych naprostowały mu jednak kręgosłup. Piętnaście lat za kratami to wystarczająco długi okres, aby przetrząsnąć dokumentnie więzienną bibliotekę.. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Icek Boruch Farbarowicz, pseud. lit. Urke Nachalnik (ur. w czerwcu 1897 r. w Wiźnie nad Narwią, zm. 11 listopada 1939 r. w Otwocku) - przedwojenny autor kryminałów.
Spis treści |
Pochodzenie [edytuj]
Pochodził z rodziny żydowskiej. Był synem młynarza. Rodzice chcieli, aby został rabinem. W 1910 r. był uczniem jesziwy w Łomży, od 1911 do 1913 r. - jesziwy w Bychowie nad Dnieprem.
Urke przestępca [edytuj]
Icek Farbarowicz przez lwią część swojego życia był znanym przestępcą. W złodziejskiej kompanii Cwajnosa nadano mu pseudonim Nachalnik. Imię Urke nadał sobie sam, przekonany, że oznacza ono wybitnego złodzieja. Wielokrotne pobyty w zakładach karnych naprostowały mu jednak kręgosłup. W celi pilnie czytał dzieła wybitnych pisarzy, uczył się języka polskiego. Piętnaście lat za kratami to wystarczająco długi okres, aby przetrząsnąć dokumentnie więzienną bibliotekę.
Kariera literacka [edytuj]
Życie literackie Icka Farbarowicza rozpoczęło się w więzieniu. Pierwsze wiersze opublikował w "Głosie Więźnia", czyli periodyku dzisiejszego aresztu śledczego na ul. Rakowieckiej w Warszawie. W 1920 r. postanowił wysłać do Wydawnictwa Rój, prowadzonego przez Melchiora Wańkowicza, maszynopis swojej grafomańskiej powieści pt. "Miłość przestępcy". Wańkowicz nie był zachwycony dziełem, namówił jednak Nachalnika do napisania autobiografii.
W roku 1930 ukazała się jego książka pt. "Życiorys własny przestępcy", która jednak nie zyskała wówczas wielkiego rozgłosu. Urke Nachalnik pisywał też w tym okresie krótkie opowiadania w jidisz, które były publikowane w żydowskich gazetach w Stanach Zjednoczonych.
Po wyjściu z więzienia w wieku 35 lat Urke Nachalnik postanowił związać się na stałe z literaturą. Kontakty z wydawcami w Ameryce pozwalały mu ciągle na publikowanie opowiadań w jidisz, a otrzymywane honoraria - na godziwe życie i wyjście z dołka. W 1934 r. ukazała się druga część jego autobiografii pt. "Żywe grobowce". Także tym razem nie był to hit wydawniczy, choć książka sprzedawała się dobrze, a nazwisko Urke Nachalnika stało się sławne. Kolejne powieści Nachalnika - "Rozpruwacze" i "W matni" - ukazały się w 1937 r. Odtąd jego kariera literacka nabrała tempa, ale w 1939 r. została ona przerwana przez wybuch II wojny światowej.
Życie i śmierć w Otwocku [edytuj]
W 1932 r. Urke Nachalnik ożenił się z Sarą, pielęgniarką z żydowskiego szpitala w Wilnie. Małżonkowie Farbarowicz z Wilna przeprowadzili się do Otwocka. Zamieszkali w domu przy ul. Matejki 1. Tutaj w 1933 r. przyszedł na świat ich syn - Szmul.
W 1937 r. Farbarowiczowie przeprowadzili się do pensjonatu Radonińskich przy ul. Warszawskiej 37, sąsiadującego z otwocką synagogą Goldbergów. Tutaj zastał ich wybuch II wojny światowej.
W październiku 1939 Urke Nachalnik i jego sąsiad Gerszon Radoniński wynieśli z płonącej synagogi po 2 zwoje Tory i zakopali je w śródborowskim lesie. Doniesiono na nich i wkrótce potem zostali ujęci przez Niemców. Do tej dwójki komendant otwockiego gestapo Walter Schlicht dokooptował szwagra Calela Perechodnika - Wolfa Nusfelda, na którego także doniesiono, że zakopywał skrzynki z dynamitem. Całą trojkę w dniu 11 listopada 1939 r. wyprowadzono do lasu w Śródborowie, kazano wykopać groby i rozstrzelano. Rodzinom straconych pozwolono ekshumować zwłoki i pochować je prawdopodobnie na kirkucie w Anielinie. Był to jedyny taki przypadek podczas okupacji niemieckiej w Otwocku. Mimo to do dzisiaj nie ustalono, w którym dokładnie miejscu spoczął Urke Nachalnik. Nieznane są dalsze losy żony Nachalnika - Sary Farbarowicz, i ich syna - Szmula.
Dzieła Urke Nachalnika dostępne w Bibliotece Narodowej [edytuj]
Menshen on a morgen (jidisz; tyt. pol. Ludzie bez jutra), Wydawnictwo Herkules, Warszawa 1938;
Życiorys własny przestępcy, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1989;
Żywe grobowce, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1990.
Ekranizacja [edytuj]
Biografia Urke Nachalnika została przedstawiona przez Discovery Historia w krótkim filmie dokumentalnym
