Wałczenie

Wałczenie – wymowa ł jak u niezgłoskotwórczego (w zapisie fonetycznym [w]), spotykana w języku polskim od XVI−XVII wieku. Wymowa taka pojawiła się początkowo na wsi (chłopi) i wśród warstw niewykształconych, a obecnie jest ogólnie przyjętą normą. Przedniojęzykowo-zębowe ł, zwane scenicznym, (w zapisie fonetycznym [ɫ]) występuje współcześnie jedynie w gwarach kresowych, na scenie rzadko.

Proces przechodzenia [l] i [ɫ] w samogłoskę lub półsamogłoskę występuje w wielu językach indoeuropejskich:

• w niektórych dialektach języka angielskiego (np. w Estuary English) [l] jest zastępowane przez [o], [ʊ] lub [w] w pozycji przed spółgłoską lub w wygłosie; por. też wymowę w literackim języku angielskim: folk [fəʊk] 'lud', yolk [jəʊk] 'żółtko'
• w języku niderlandzkim połączenia olt old przeszły w out oud
• w brazylijskiej odmianie języka portugalskiego zamiast standardowego [ɫ] na końcu sylaby wymawia się [w], np. Gilberto brzmi [ʒiwˈbɛxtu]
• w języku serbsko-chorwackim wygłosowe [l] przeszło w [ɔ]: čital > čitao
• w języku słoweńskim [l] w wygłosie lub przed spółgłoską przechodzi w [w], np. igral wymawiane jest [iˈgraw], a igralka [iˈgrawka]
• w języku białoruskim [l] w niektórych pozycjach przechodzi w [w], np. рабіў wymawiane jest [ra'biw], воўк ['vowk]

Zobacz też

• bylaczenie
• jabłonkowanie
• kaszubienie
• mazurzenie