Mazurzenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mazurzenieproces fonetyczny polegający na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z', 'dz'. Na przykład: "czepek" jako "cepek", "szkoła" jako "skoła", "życie" jako "zycie".

Mazurzenie jest bardzo charakterystyczne dla wielu polskich dialektów, szczególnie zaś na Mazowszu i Mazurach, a także na terenie Małopolski i Śląska. Również w Wielkopolsce – na terenie niemazurzącym, w okolicach Puszczy Noteckiej w gwarze Mazurów wieleńskich (osadników z Mazowsza) występuje zjawisko mazurzenia[1].

Mazurzenie od prasłowiańskich głosek szumiących miękkich mogło przebiegać drogą typu š´ > š > s lub š´ > s´ > s. Ta druga jest bardziej prawdopodobna, ponieważ przy pierwszej tendencje depalatalizacyjne wyczerpałyby się po pierwszym etapie.

Mazurzenie nie zachodzi w przypadku [ʃ] ("sz") i [ʒ] ("ż") pochodzących od spalatalizowanego "r", np. "przez" i "rzeka".

Analogiczne procesy zaszły w wielu językach, np. w północnym wariancie łaciny średniowiecznej, a także w tok pisin.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło mazurzyć w Wikisłowniku

Przypisy

  1. "Nie mazurzy Wielkopolska, Kujawy, ziemia chełmińska i dobrzyńska, całe Pomorze, Warmia oraz wschodnie skrawki polskiego terytorium językowego: Suwalskie, Podlasie, wsie nad górnym Wieprzem aż po Bug, wsie między Wisłokiem i Sanem. Nie mazurzy też południowy Śląsk, poczynając od linii Strzelce Wielkie - Chrapkowice" [w:] Gramatyka historyczna języka polskiego. Zenon Klemensiewicz, Tadeusz Lehr-Spławiński, Stanisław Urbańczyk. 1981 s. 146

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]