Wieczne pióro

Współczesne pióro wieczne

Wieczne pióro — przyrząd do pisania na papierze, w którym materiałem pisarskim jest płynny atrament, spływający pod wpływem siły grawitacji przez kapilarę (spływak) do metalowej (najczęściej stalowej lub złotej) końcówki zwanej stalówką (wykorzystywane jest tu zjawisko kapilarne).

Informacje ogólne

Obecnie wieczne pióra są rzadziej używane ze względu na swoją cenę (długopisy są o wiele tańsze w produkcji), jednak przez wiele osób są cenione ze względu na mniejsze zmęczenie dłoni osoby piszącej (pióro wymaga mniejszego nacisku niż tradycyjny długopis) oraz ze względu na większą estetykę kreślonych znaków.

W niektórych środowiskach używanie wiecznego pióra jest oznaką prestiżu użytkownika.

Stalówka — najważniejsza część wiecznego pióra

Stalówka wiecznego pióra

Stalówki noszą oznaczenia literowe uzależnione m.in. od rodzaju i szerokości pisanej linii:

• stalówki proste:
  • EF (Extra Fine) — ekstra cienka, ok. 0,4 mm;
  • F (Fine) — cienka, ok. 0,6 mm;
  • M (Medium) — średnia, ok. 0,8 mm;
  • B (Broad) — szeroka, ok. 1,0 mm;
  • BB (double Broad) — podwójnie szeroka, ok. 1,2 mm;
  • BBB (triple Broad) — potrójnie szeroka, ok. 1,4 mm;
• stalówki ukośne:
  • OM (Oblique Medium) — ukośna średnia;
  • OB (Oblique Broad) — ukośna szeroka;
  • OBB (Oblique double Broad) — bardzo szeroka;
• w zależności od przeznaczenia:
  • LH (Left Handed) — dla osób leworęcznych;
  • A, MK — dla osób początkujących i dzieci; stworzone przez niemiecką firmę Lamy — stalówki z bardziej zaokrąglonym ziarnem niż typowe.

Obecnie najpopularniejsze są pióra napełniane za pomocą pompki z kałamarza lub pióra na specjalne naboje. Wiele piór stanowi prawdziwe dzieła sztuki i osiąga zawrotne ceny.

Historia

Wieczne pióro powstało znacznie wcześniej niż ołówek. W 1922 roku Howard Carter odnalazł w grobowcu Tutenchamona pierwsze narzędzie pisarskie, które przypominało obecne pióra wieczne. Była to zaostrzona z jednej strony trzcinowa rurka umieszczona w miedzianej oprawce z atramentem. Podobne pióra zostały odnalezione podczas wykopalisk w dolinie rzeki Bazar-darii w Pamirze. Do końca XVIII wieku popularne były pióra gęsie, których największą wadą była konieczność częstego ścinania końcówki, aby nadać jej stożkowy kształt umożliwiający pisanie.

W 1508 roku w pracach Leonarda da Vinci pojawiły się projekty przyrządów pisarskich z zapasem atramentu. W 1707 roku Nicolas Bion, nadworny inżynier Ludwika XIV, wynalazł wieczne pióro pozwalające pisać nieprzerwanie przez dłuższy czas. W latach 1808/1809 powstały pierwsze zaawansowane pióra metalowe. Jednak nie stały się one popularne ze względu na swoją wysoką cenę. Dopiero w 1822 roku zaczęto je produkować maszynowo za sprawą Samuela Harrisona, który ok. 1780 roku zbudował prototyp pióra. W 1884 roku L. E. Waterman opracował system „zasilania kanalikowego”, który zapobiegał robieniu kleksów dzięki regulacji dopływu atramentu. Ważnym etapem w rozwoju produkcji piór było wynalezienie nowych materiałów, które posłużyły do wytwarzania korpusu pióra (były to m.in. ebonit (w 1839 roku) i celuloid (w 1870 roku)), oraz opracowanie przez firmę Parker specjalnego systemu uniemożliwiającego samorzutne ściekanie atramentu ze stalówki.