Wieczne pióro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pióro wieczne z drugiej połowy XX wieku.

Wieczne pióro — przyrząd do pisania na papierze, w którym materiałem pisarskim jest płynny atrament, spływający pod wpływem siły grawitacji przez kapilarę (spływak) do metalowej (najczęściej stalowej lub złotej) końcówki zwanej stalówką (wykorzystywane jest tu zjawisko kapilarne).

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Obecnie wieczne pióra są rzadziej używane ze względu na swoją cenę (długopisy są o wiele tańsze w produkcji), jednak przez wiele osób są cenione ze względu na mniejsze zmęczenie dłoni osoby piszącej (pióro wymaga mniejszego nacisku niż tradycyjny długopis) oraz ze względu na większą estetykę kreślonych znaków.

W niektórych środowiskach używanie wiecznego pióra jest oznaką prestiżu użytkownika.

Stalówka — najważniejsza część wiecznego pióra
Stalówka wiecznego pióra

Stalówki noszą oznaczenia literowe uzależnione m.in. od rodzaju i szerokości pisanej linii:

  • stalówki proste:
    • EF/XF (Extra Fine) — ekstra cienka, ok. 0,4 mm;
    • F (Fine) — cienka, ok. 0,6 mm;
    • M (Medium) — średnia, ok. 0,8 mm;
    • B (Broad) — szeroka, ok. 1,0 mm;
    • BB (double Broad) — podwójnie szeroka, ok. 1,2 mm;
    • BBB (triple Broad) — potrójnie szeroka, ok. 1,4 mm;
  • stalówki ukośne:
    • OM (Oblique Medium) — ukośna średnia;
    • OB (Oblique Broad) — ukośna szeroka;
    • OBB (Oblique double Broad) — bardzo szeroka;
  • w zależności od przeznaczenia:
    • LH (Left Handed) — dla osób leworęcznych;
    • A, MK — dla osób początkujących i dzieci; stworzone przez niemiecką firmę Lamy — stalówki z bardziej zaokrąglonym ziarnem niż typowe.

Obecnie najpopularniejsze są pióra na naboje. Zwykle, zamiennie z nabojami, można stosować napełniane za pomocą konwertera z kałamarza. Wiele piór stanowi prawdziwe dzieła sztuki i osiąga zawrotne ceny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieczne pióro powstało znacznie wcześniej niż ołówek. W 1922 roku Howard Carter odnalazł w grobowcu Tutenchamona pierwsze narzędzie pisarskie, które przypominało obecne pióra wieczne. Była to zaostrzona z jednej strony trzcinowa rurka umieszczona w miedzianej oprawce z atramentem. Podobne pióra zostały odnalezione podczas wykopalisk w dolinie rzeki Bazar-darii w Pamirze. Do końca XVIII wieku popularne były pióra gęsie, których największą wadą była konieczność częstego ścinania końcówki, aby nadać jej stożkowy kształt umożliwiający pisanie.

W 1508 roku w pracach Leonarda da Vinci pojawiły się projekty przyrządów pisarskich z zapasem atramentu. W 1707 roku Nicolas Bion, nadworny inżynier Ludwika XIV, wynalazł wieczne pióro pozwalające pisać nieprzerwanie przez dłuższy czas. W latach 1808/1809 powstały pierwsze zaawansowane pióra metalowe. Jednak nie stały się one popularne ze względu na swoją wysoką cenę. Dopiero w 1822 roku zaczęto je produkować maszynowo za sprawą Samuela Harrisona, który ok. 1780 roku zbudował prototyp pióra. W 1884 roku L. E. Waterman opracował system „zasilania kanalikowego”, który zapobiegał robieniu kleksów dzięki regulacji dopływu atramentu. Ważnym etapem w rozwoju produkcji piór było wynalezienie nowych materiałów, które posłużyły do wytwarzania korpusu pióra (były to m.in. ebonit (w 1839 roku) i celuloid (w 1870 roku)), oraz opracowanie przez firmę Parker specjalnego systemu uniemożliwiającego samorzutne ściekanie atramentu ze stalówki.

Wikimedia Commons