Wypadanie płatka zastawki mitralnej
| Wypadanie płatka zastawki dwudzielnej | |||
| Prolapsus valvae bicuspidalis | |||
 Przemieszczenie płatków zastawki dwudzielnej w fazie skurczu (LV - lewa komora, LA - lewy przedsionek, Mitral valve - zastawka mitralna/dwudzielna) |
|||
|
|||
Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej, inaczej zespół Barlowa (łac. prolapsus valvulae mitralis, ang. mitral valve prolapse, MVP) – zespół objawów, wynikających z przemieszczania się w czasie skurczu serca płatka lub płatków zastawki mitralnej (dwudzielnej), znajdującej się pomiędzy lewym przedsionkiem i komorą serca. Zjawisku temu może towarzyszyć niedomykalność mitralna. Przy stwierdzeniu pogrubienia płatka (definiowane jako jego grubość ≥5 mm) nazywa się zespół Barlowa "klasycznym", a przy braku pogrubienia płatków określany jest jako "nieklasyczny". U 40% chorych z MVP występuje wypadanie płatka zastawki trójdzielnej.
Wypadanie płatka zastawki mitralnej jest drugą najczęstszą, po ubytku przegrody międzyprzedsionkowej, wadą serca, od czasu wprowadzenia na szeroka skalę badań UKG (ultrasonokardiografia) obserwowaną nawet u 1–2,5% populacji. Najczęściej jest to wada bezobjawowa i nie wymaga aktywnego leczenia. Eponimczna nazwa zespołu pochodzi od nazwiska lekarza z RPA J.B. Barlowa, który w 1966 roku opisał tę nieprawidłowość.
Spis treści |
Historia[edytuj]
Jednostka chorobowa znana była prawdopodobnie już w XIX wieku. Jacob Mendes Da Costa w 1871 roku opisał ją jako "serce drażliwe" ("irritable heart"), Lewis w 1919 roku jako "zespół zmęczenia". Barlow w 1963 roku stwierdził, że zjawiska osłuchowe towarzyszące zespołowi wypadania płatka są skutkiem cofania się płatka zastawki dwudzielnej do lewego przedsionka. Jego przypuszczenia potwierdził jeszcze w latach 60. rozwój technik badań obrazowych[1].
Epidemiologia[edytuj]
Częstość występowania MVP oszacowuje się na 1-2,5% populacji[2][3].
Etiologia[edytuj]
Przyczyny powstawania zespołu Barlowa są różnorodne. Wada ta może być spowodowana nieprawidłowościami budowy płatków zastawki mitralnej i strun ścięgnistych, zaburzeniem geometrycznych proporcji między lewą komorą a zastawką mitralną, a także różnymi chorobami tkanki łącznej (np. zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa). Pierwotne wypadanie płatka zastawki mitralnej może być uwarunkowane genetycznie z dziedziczeniem autosomalnym dominującym oraz zmienną penetracją dziedziczenia zależnie od płci i wieku. Wypadanie płatka zastawki może wynikać także z dysfunkcji mięśni brodawkowatych, np. w wyniku zbliznowaceń.
Patofizjologia[edytuj]
W skurczu serca, w warunkach prawidłowych, zastawki przedsionkowo-komorowe ściśle przylegają do siebie, uniemożliwiając cofanie się krwi w kierunku przedsionka. Przy zespole Barlowa początkowo przylegające do siebie płatki zastawki ulegają przesunięciu względem siebie (wypadnięciu) i dochodzi do niewielkiej niedomykalności zastawki mitralnej, objawia się to kłuciem serca i zawrotami głowy.
Objawy i przebieg[edytuj]
Historia naturalna bezobjawowego wypadania płatka zastawki mitralnej jest niejednorodna: przebieg może być łagodny lub niekorzystny. W większości przypadków rokowanie jest dobre.
Objawy MVP:
- zawroty głowy przy wstawaniu
- omdlenia
- kłucie serca
- palpitacje serca
- bezsenność
- przyspieszone tętno
- uczucie duszności
- uczucie zmęczenia
- niedokrwienie kończyn
- drżenie rąk
Najistotniejszymi powikłaniami objawowego MVP są:
- infekcyjne zapalenie wsierdzia
- incydenty naczyniowo-mózgowe
- napady przemijającego niedokrwienia mózgu (TIA)
- zawał serca
- nagły zgon sercowy (bardzo rzadko)
Rozpoznanie[edytuj]
Podczas osłuchiwania można stwierdzić nad zastawką mitralną późnosystoliczny (późnoskurczowy) szmer (związany z niedomykalnością mitralną), śródskurczowy klik lub oba zjawiska, czasem jednak jest to zjawisko nieme osłuchowo.
Decydujące znaczenie w rozpoznaniu i postępowaniu zespołu Barlowa ma badanie USG serca, można wtedy wykryć ewentualne nieprawidłowe położenie zastawki co świadczy o jej niedomykaniu. W badaniu EKG zmiany najczęściej nie są widoczne. Zespół Barlowa stwierdza się przede wszystkim na podstawie objawów pacjenta i badania echokardiograficznego.
Postępowanie[edytuj]
Z uwagi, że najczęściej ta wada przebiega jako nieistotna hemodynamicznie (czyli nie powoduje większych zaburzeń krążenia krwi), zwykle nie wymaga leczenia.
Najczęściej w przebiegu zespołu Barlowa stwierdza się objawy takie jak: uczucie kołatania serca, zawroty głowy, kłucia serca, uczucie zmęczenia, zasłabnięcia, uczucie bólu w klatce piersiowej oraz objawy neuropsychiatryczne, w tym niepokój, nerwica lękowa oraz bezsenność.
Można leczyć zespół Barlowa stosując preparaty argininy i leki beta-adrenolityczne. Jedynie w wypadku istotnych zaburzeń hemodynamicznych – konieczne jest leczenie operacyjne wady serca – wymiana zastawki mitralnej.
Przypisy
- ↑ Barlow JB, Bosman CK. Aneurysmal protrusion of the posterior leaflet of the mitral valve. An auscultatory-electrocardiographic syndrome. „Am Heart J”. 71. 2, s. 166-78, 1966. PMID 4159172.
- ↑ Freed LA, Levy D, Levine RA, Larson MG, Evans JC, Fuller DL, Lehman B, Benjamin EJ. Prevalence and clinical outcome of mitral-valve prolapse. „N Engl J Med”. Jul 1;341. 1, s. 1-7, 1999. PMID 10387935.
- ↑ Levy D, Savage D. Prevalence and clinical features of mitral valve prolapse. „Am Heart J”. 113. 5, s. 1281-90, 1987. PMID 3554946.
Bibliografia[edytuj]
- Postępowanie w zastawkowych wadach serca - wady zastawki mitralnej. Zaktualizowane wytyczne American College of Cardiology i American Heart Association (2006). „Medycyna Praktyczna”. 9, 2007.
- Barbara Juzal, Maria Dłużniewska, Wojciech Braksator, Mirosław Dłużniewski. Wypadanie płatka zastawki mitralnej. Kardiologia w Praktyce
