Zamek w Ćmielowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Ćmielowie
Ruiny zamku
Ruiny zamku
Państwo  Polska
Miejscowość Ćmielów
Typ budynku zamek
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Zamek w Ćmielowie
Zamek w Ćmielowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Ćmielowie
Zamek w Ćmielowie
Ziemia 50°53′29″N 21°31′10″E/50,891389 21,519444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zamek w Ćmielowie – niezachowany zamek we Ćmielowie w Małopolsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zamek w Ćmielowie pojawia się w dokumentach w 1388 roku, jednak dotyczą one raczej warowni w pobliskim Podgrodziu. Istniejące obecnie ruiny to pozostałość po zamku zbudowanym w latach 1519-31 przez Krzysztofa Szydłowieckiego.

Zamek składał się z dwóch członów, właściwego zamku ulokowanego na wyspie oraz przedzamcza z wieżą bramną na południu. Znajdowały się tu dwa budynki mieszkalne połączone zamkową kaplicą. Kaplica składała się z nawy i zamkniętego wielobocznie prezbiterium. Była ona ulokowana w przyziemiu. Ponad nią znajdowały się pomieszczenia mieszkalne. Brama przejazdowa, która znajduje się w przyziemiu wieży jest przysklepiona. Otwory wjazdowe ostrołukowe z ciosowymi obramieniami. Po obydwu stronach otworu bramnego znajdują się strzelnice kluczowe. Ponad bramą umieszczona była tablica fundacyjna z 1531 roku w renesansowym obramieniu. W 1549 roku na zamku urodził się Mikołaj Krzysztof Radziwiłł (Sierotka). Potem zamek należał do Tarnowskich. Po 1606 roku właścicielem zamku był Janusz Ostrogski, który traktował zamek jako swoją główną siedzibę, w związku z czym wzmocnił obronność zamku budując w narożach cztery bastiony ziemne. Po jego bezpotomnej śmierci w 1621 roku, zamek odziedziczył ród Zasławskich, a później Wiśniowieckich. W 1657 roku został zdobyty przez Szwedów. Podczas wojny północnej zamek został zniszczony w 1702 roku i częściowo rozebrany. W 1709 roku dobra w których leżał zamek stały się własnością Aleksandra Dominika Lubomirskiego. W 1753 roku właścicielem zamku został kanclerz Jacek Małachowski.

Około 1800 roku przedzamcze przerobiono na browar, w 1905 na łaźnię, a w 1944 roku Niemcy urządzili w nim szpital wojskowy. W 2009 roku zamek stał się własnością osoby prywatnej, do której należy też Zamek Niesytno. W tym samym roku powstało Centrum Edukacji Historycznej "Zamek Ćmielów". Na zamku przeprowadzono wykopaliska archeologiczne i urządzono wystawę. Po niedługim czasie jednak zamek ponownie został opuszczony.

Badania archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

  • lata 2009, 2010 – dr Mariusz Ziółkowski

Zamek obecnie[edytuj | edytuj kod]

Z właściwego zamku zachowały się fragmenty murów, a z przedzamcza wieża bramna połączona z budynkiem gospodarczym. Ślady bastionów zachowały się do dzisiaj, z wyjątkiem jednego, znajdującego się od strony południowo-wschodniej, który uległ całkowitemu zniszczeniu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]