Powiat staszowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Powiat staszowski
Herb Flaga
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo świętokrzyskie
Siedziba władz powiatu Staszów
Starosta Andrzej Kruzel
Powierzchnia 924,80 km²
Ludność (09-12-31)
 • liczba
 • gęstość
73 277[1]
79,24 osób/km²
Urbanizacja 34,82%
Tablica rejestracyjna TSZ
Gminy powiatu
gminy miejskie -
miejsko-wiejskie 3
wiejskie 5
Adres starostwa
powiatowego		 ul. Świerczewskiego 7
28-200 Staszów
Strona internetowa powiatu

Powiat staszowski – powiat w Polsce (województwo świętokrzyskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Staszów. Tereny powiatu, od lat związane ze Staszowem ekonomicznie i organizacyjnie, nazywane są Ziemią staszowską.

Powiat istniał także w latach 1809-1844 oraz 1954-1975.

Spis treści

[edytuj] Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

[edytuj] Gminy

Gmina Ludność (30.06.2009)[1] Powierzchnia
Staszow herb.svg Staszów
(w tym miasto)		 26 205
(15 253)		 225,86 km²
(28,9 km²)
POL gmina Połaniec COA.svg Połaniec
(w tym miasto)		 11 898
(8 325)		 74,92 km²
(17,19 km²)
POL gmina Bogoria COA.svg Bogoria 7 972 123,41 km²
POL Osiek COA.svg Osiek
(w tym miasto)		 7 933
(1 989)		 129,33 km²
(17,44 km²)
POL gmina Rytwiany COA.svg Rytwiany 6 287 126,27 km²
POL gmina Szydłów COA.svg Szydłów 4 870 107,53 km²
Gmina lubnice herb.svg Łubnice 4 398 84,01 km²
Gmina olesnica sw herb.svg Oleśnica 3 884 53,51 km²
Razem 73 447 924,84 km²

[edytuj] Historia

Powiat staszowski istniał już w I połowie XIX wieku, w latach 1809–1844.

W czasach powojennych został reaktywowany dnia 1 października 1954 roku w województwie kieleckim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat staszowski złożyły się 1 miasto i 20 gromad, które wyłączono z trzech powiatów w województwie kieleckim (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni)[2]:

1 stycznia 1956 do powiatu staszowskiego przyłączono[3]:

31 grudnia 1961 do powiatu staszowskiego przyłączono[4]:

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat staszowski podzielono na 1 miasto i 9 gmin[5][6]:

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu staszowskiego zostało włączono głównie do nowo utworzonego województwa tarnobrzeskiego, oprócz gmin Raków, Szydłów i Tuczępy, które pozostały w województwie kieleckim (mocno zmniejszonym)[10]. Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie świętokrzyskim powiat staszowski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku; jedynie gminę Raków przyłączono do powiatu kieleckiego, natomiast gminy Tuczępy i Łubnice zmieniły przynależność powiatową (w latach 1973-75 gmina Łubnice należała do powiatu buskiego, a gmina Tuczępy do staszowskiego; od 1999 odwrotnie)[11].

[edytuj] Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2009):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 73 447 100 37 077 50,5 36 370 49,5
Miasto 25 567 100 13 087 51,2 12 480 48,8
Wieś 47 880 100 23 990 50,1 23 890 49,9

[edytuj] Budżet


Rysunek 1.1 Dochody ogółem w UR Staszów (1995-1998) i SP Staszów (1999-2010) w latach 1995-2010 (w zł)[1]
Tabela 1.1 Relacje działalności statutowej UR Staszów (1995-1998) i SP Staszów (1999-2010) w latach 1995-2010[1]
WYSZCZEGÓLNIENIE J.
m.		 ROK
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
W ramach Urzędu Rejonowego Staszów W ramach Starostwa Powiatowego Staszów
Dochody ogółem zł 30 893 616,- 55 641 272,- 81 473 280,- 92 773 954,- 81 738 616,- 91 163 786,- 105 040 950,- 107 243 122,- 115 096 958,- 131 789 080,- 141 696 749,- 149 193 146,86 161 734 064,39 182 503 109,96 201 105 976,07 287 191 342,21
ZNAK ± + + + + - + + - - - - + - + + +
Deficyt/nadwyżka
budżetowy(-a)		 zł 316 572,- 2 214 850,- 3 653 195,- 1 075 377,- 1 385 789,- 4 503 608,- 5 299 025,- 209 104,- 5 309 382,- 2 039 940,- 5 110 947,- 13 665 943,04 7 285 138,94 3 227 870,51 18 643 437,37 27 716 630,03
ZNAK Σ =
Wydatki ogółem zł 31 210 188,- 57 856 122,- 85 126 475,- 93 849 331,- 80 352 827,- 95 667 394,- 110 339 975,- 107 034 018,- 109 787 576,- 129 749 140,- 136 585 802,- 162 859 089,90 154 448 925,45 185 730 980,47 219 749 413,44 314 907 972,24

Rysunek 1.2 Wydatki ogółem w UR Staszów (1995-1998) i SP Staszów (1999-2010) w latach 1995-2010 (w zł)[1]

Według danych z roku 2010[12] średni dochód na mieszkańca wynosił 3 927,40 zł (tj. — stan na 31 XII; przy 3 923,97 zł w zestawieniu na 30 VI); jednocześnie średnie wydatki na mieszkańca kształtowały się na poziomie 4 306,43 zł (tj. — stan na 31 XII; przy 4 302,67 zł w zestawieniu na 30 VI).


Rysunek 1.1 Dochody ogółem w Budżecie Powiatu Staszów w latach 1999-2010 (w zł)[1]
Tabela 1.1 Relacje działalności statutowej Budżetu Powiatu Staszów w latach 1999-2010[1]
WYSZCZEGÓLNIENIE J.
m.		 ROK
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Dochody ogółem zł 22 397 086,- 30 457 011,- 40 510 429,- 35 200 286,- 32 771 939,- 42 827 905,- 39 636 487,- 50 873 285,29 50 687 495,19 49 790 502,60 65 587 567,20 79 014 434,22
ZNAK ± - + + + - + + + + - + +
Nadwyżka/deficyt
budżetowa(-y)		 zł 293 339,- 768 553,- 685 104,- 660 391,- 228 210,- 521 711,- 2 401 924,- 5 859 467,95 2 492 801,25 2 169 224,92 2 573 694,57 11 024 632,46
ZNAK Σ =
Wydatki ogółem zł 22 103 747,- 31 225 564,- 41 195 533,- 35 860 677,- 32 543 729,- 43 349 616,- 42 038 411,- 56 732 753,24 53 180 296,44 47 621 277,68 68 161 261,77 90 039 066,68

Rysunek 1.2 Wydatki ogółem w Budżecie Powiatu Staszów w latach 1999-2010 (w zł)[1]

Według danych z roku 2010[12] średni dochód na mieszkańca wynosił 539,71 zł (tj. — stan na 31 XII; przy 538,85 zł w zestawieniu na 30 VI); jednocześnie średnie wydatki na mieszkańca kształtowały się na poziomie 615,01 zł (tj. — stan na 31 XII; przy 614,03 zł w zestawieniu na 30 VI).

[edytuj] Rzeźba terenu

W części środkowej powiatu znajdują się tereny równinne poprzecinane formami krasowymi (lejki, doliny, parowy, werteby, niewysokie garby). Wysokości bezwzględne wahają się od 156,8 m w okolicach Osieka do 385 w Paśmie Wygiełzowskim.

Powiat znajduje się w obrębie jednej geologicznej jednostki strukturalnej - Zapadliska Podkarpackiego.

[edytuj] Świat roślinny i zwierzęcy

Powiat staszowski leży w Krainie Małopolskiej na Wyżynie Środkowomałopolskiej w Niecce Połanieckiej.

[edytuj] Flora

Lesistość terenu wynosi ok. 32%. Sosna zwyczajna stanowi ok. 72% drzewostanu, tworzy czystogatunkowe lasy iglaste lub lasy mieszane. Dąb szypułkowy i bezszypułkowy stanowią 13% drzewostanu, tworząc na żyznych glebach samodzielne stanowiska, na mniej żyznych lasy mieszane. Gatunki mniej liczne: jodła pospolita, cis pospolity, olsza czarna, brzoza, buk zwyczajny, wiąz, grab, topola, osika, świerk, jesion, modrzew, klon, lipa drobnolistna.

Na terenie powiatu znajduje się wiele typów siedliskowych lasów: bór świeży i mieszany, las świeży i mieszany (także wilgotny), las łęgowy, bór i las mieszany bagienny, ols jesionowy, las wyżynny (także mieszany), buczyny storczykowe i niżowe. Ponadto łozowiska, łąki owsicowe, trzęślicowe, zbiorowiska pastwiskowe oraz na obszarach północno-zachodnich step kwietny (oman wąskolistny, czosnek siatkowaty, tojad mołdawski, ciemiężyca zielona, groszek wschodniokarpacki). Na południu i południowym wschodzie dominuje krajobraz dolinny w postaci terasów zalewowych.

W lasach lub na łąkach można znaleźć stanowiska roślin: pierwiosnka wyniosła, zawilec gajowy, zawilec żółty, zawilec wielkokwiatowy, konwalia majowa, wawrzynek wilczełyko, śnieżyczka przebiśnieg, sasanka, żarnowiec, pełnik europejski.

[edytuj] Fauna

Tereny powiatu zamieszkuje ok. 30 gatunków ryb, ponad 150 gatunków ptaków i ponad 50 gatunków ssaków. W kompleksach leśnych z niewielkimi zbiornikami wodnymi panują dogodne warunki dla ich rozwoju.

Przedstawiciele fauny: sarna, dzik, bocian czarny, bocian biały, jarząbek, cietrzew, żmija zygzakowata, zaskroniec, gniewosz, jaszczurka zwinka, kumak nizinny, traszka, rzekotka drzewna.

[edytuj] Obszary chronione

[edytuj] Zabytki

Stolica powiatu stanowi dobrą bazę wypadową do zwiedzania okolicznych miejscowości, kielecczyzny i Wyżyny Sandomierskiej. Oprócz zabytków Staszowa na terenie ziemi staszowskiej warto zobaczyć:

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-11. ISSN 1734-6118.  (pol.)
  2. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 235
  3. ↑ Dz.U. 1955 nr 44 poz. 288
  4. ↑ Dz.U. 1961 nr 49 poz. 263
  5. ↑ Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974. 
  6. ↑ Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych, stan w dniu 1 I 1974. GUS, 1974. 
  7. ↑ Obszary, z których 1 stycznia 1973 roku utworzono gminę Raków przeniesiono tego samego dnia z powiatu opatowskiego do powiatu staszowskiego - Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 324
  8. ↑ Tuczępy przeniesiono z powiatu buskiego do powiatu staszowskiego 1 stycznia 1969 - Dz. U. z 1968 r. Nr 48, poz. 340
  9. ↑ Gmina Wiśniowa została zniesiona 1 września 1977 roku przez połączenie z dotychczasową gminą Staszów w nową gminę Staszów - Dz. U. z 1977 r. Nr 27, poz. 116
  10. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
  11. ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
  12. ↑ 12,0 12,1 Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
p • d • e
Województwo świętokrzyskie
Powiaty grodzkie herb województwa świętokrzyskiego
Powiaty ziemskie
p • d • e
Powiat staszowski
Miasta Herb powiatu staszowskiego
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Powiat_staszowski&oldid=29621986”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach