Zwrotnik (geografia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Zwrotnik Raka oraz Zwrotnik Koziorożca”. Zobacz też: Zwrotnik Raka (powieść).

Zwrotnikrównoleżnik ziemski, nad którym Słońce zawraca w swym pozornym rocznym ruchu po niebie. Szerokość geograficzna zwrotników jest definiowana przez nachylenie ekliptyki do równika niebieskiego. Ponieważ ten kąt powoli zmienia się w czasie, stąd zwrotniki nie zajmują stałego położenia na Ziemi i aktualnie powoli zbliżają się do siebie o prawie pół sekundy (0,47") rocznie. Obecnie (2011) zwrotnik Raka znajduje się na 23° 26′ 16″ szerokości geograficznej północnej, a zwrotnik Koziorożca znajduje się na 23° 26′ 16″ szerokości geograficznej południowej. W roku 1917 znajdowały się dokładnie na szerokości 23° 27'.

W momencie przesilenia zimowego Słońce dochodzi do zwrotnika półkuli południowejzwrotnika Koziorożca. Moment ten na półkuli północnej rozpoczyna astronomiczną zimę. Nazwa pochodzi od gwiazdozbioru Koziorożca, w którym znajdowało się Słońce w momencie przesilenia zimowego 2000 lat temu, gdy nadano nazwę temu zwrotnikowi. W dzisiejszych czasach, na skutek precesji, w momencie tego przesilenia Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Strzelca.

W momencie przesilenia letniego Słońce dochodzi do zwrotnika półkuli północnej, moment ten rozpoczyna astronomiczne lato. Gdy nazywano ten zwrotnik 2000 lat temu, Słońce wstępowało jednocześnie w znak Raka, stąd nazwa zwrotnika północnego – zwrotnik Raka.

Słońce można obserwować w zenicie tylko w obszarze pomiędzy zwrotnikami. Obszar ten nazywa się tropikiem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło zwrotnik w Wikisłowniku