Zodiak

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy astronomii i astrologii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Zodiak ma dwa znaczenia: astronomiczne i astrologiczne.

Spis treści

[edytuj] Astronomia

W astronomii tak jak w astrologii jest 12 znaków zodiaku. Jest to podział ekliptyki na 12 równych części. Natomiast gwiazdozbiorów jest na ekliptyce 13. Nie należey ich mylić.

Punkty przecięcia równika niebieskiego z ekliptyką nazywamy punktami równonocy: wiosennej i jesiennej. W czasie równonocy wiosennej (pod koniec marca) Słońce wchodzi w astrologiczny znak zodiaku Barana (nie mylić z gwiazdozbiorem Barana!), a w czasie równonocy jesiennej w astrologiczny znak zodiaku Wagi.

Za kalendarzowy początek wiosny astronomicznej przyjmuje się punkt równonocy, który wypada przy przecinaniu równika ziemskiego przez Słońce w swoim ruchu rocznym. Jest to przeważnie 21 marca, lub dzień sąsiedni. Analogicznie początkiem jesieni jest 23 września - drugie, jesienne przecięcie równika.

[edytuj] Zodiak astronomiczny

(daty określają okres pobytu Słońca na tle kolejnych, nieregularnych odcinków ekliptyki)

Nazwa Nazwa łacińska Daty Symbol Słońce w gwiazdozbiorze
Baran Aries 20 IV – 14 V Aries.svg 25 dni
Byk Taurus 14 V – 21 VI Taurus.svg 38 dni
Bliźnięta Gemini 21 VI – 21 VII Gemini.svg 30 dni
Rak Cancer 21 VII – 11 VIII Cancer.svg 21 dni
Lew Leo 11 VIII – 17 IX Leo.svg 37 dni
Panna Virgo 17 IX – 31 X Virgo.svg 44 dni
Waga Libra 31 X – 23 XI Libra.svg 23 dni
Skorpion Scorpio 23 XI – 30 XI Scorpio.svg 7 dni
Wężownik Ophiuchus 30 XI – 18 XII Asclepius staff.svg 18 dni
Strzelec Sagittarius 18 XII – 19 I Sagittarius.svg 32 dni
Koziorożec Capricornus 19 I – 16 II Capricorn.svg 28 dni
Wodnik Aquarius 16 II – 12 III Aquarius.svg 24 dni
Ryby Pisces 12 III – 19 IV Pisces.svg 38 dni

[edytuj] Astrologia

W astrologii są to nazwy 12 regularnych sektorów ekliptyki, do których przypisano arbitralnie różne znaczenia wykorzystywane przy stawianiu horoskopów.

Ekliptykę podzielono w starożytnym Babilonie około roku 500 p.n.e na 12 równych części po 30°. Nazwy 12 znaków (nie 13 gwiazdozbiorów) Zodiaku podzielone na cztery pory roku:

  • Baran, Byk, Bliźnięta - znaki wiosenne.
  • Rak, Lew, Panna - znaki lata.
  • Waga, Skorpion, Strzelec - znaki jesienne.
  • Koziorożec, Wodnik, Ryby - znaki zimowe.

W czasach, gdy podzielono ekliptykę na znaki Zodiaku, punkt Barana, który rozpoczyna znak Barana, znajdował się w gwiazdozbiorze Barana.

Na skutek precesji osi ziemskiej punkt Barana w ciągu tych 2500 lat przesunął się o około 30°, czyli na początek gwiazdozbioru Ryb.

W pasie Zodiaku poruszają się Słońce, Księżyc i planety. Ich pozycja przypada zawsze na jakiś znak Zodiaku (znak, a nie gwiazdozbiór).

Motyw zodiaku był tematem przewodnim wielu filmów, m in. serialu kryminalnego Horoskop śmierci. Łacińskie nazwy znaków zodiaku noszą kolonie z serialu Battlestar Galactica.

[edytuj] Zodiak astrologiczny

Ze względu na to, że ekliptyka ma 360°, a rok w kalendarzu gregoriańskim ma 365 (w roku przestępnym 366) dni, Słońce zdaje się przesuwać o niecały 1° dziennie wzdłuż linii ekliptyki. W związku z tym, oraz z faktem, że miesiące mają różne długości, Słońce wchodzi w dany stopień i znak zodiaku o innej porze dnia, a czasem w innym dniu miesiąca niż w roku ubiegłym. Pozycję Słońca w określonym czasie, względem określonego miejsca na Ziemi można sprawdzić w efemerydach.

Nazwa Daty Symbol
Baran 20 III – 19 IV Aries.svg
Byk 19 IV – 20 V Taurus.svg
Bliźnięta 20 V – 21 VI Gemini.svg
Rak 21 VI – 22 VII Cancer.svg
Lew 22 VII – 23 VIII Leo.svg
Panna 23 VIII – 22 IX Virgo.svg
Waga 22 IX – 23 X Libra.svg
Skorpion 23 X – 22 XI Scorpio.svg
Strzelec 22 XI – 21 XII Sagittarius.svg
Koziorożec 21 XII – 20 I Capricorn.svg
Wodnik 20 I – 18 II Aquarius.svg
Ryby 18 II – 20 III Pisces.svg

[edytuj] Zobacz też

Commons-logo.svg