Zodiak
Z Wikipedii
Zodiak ma dwa znaczenia: astronomiczne i astrologiczne.
|
|
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2009-06. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: Patrz dyskusja Zgłoś błąd. |
Spis treści |
[edytuj] Astronomia
W astronomii tak jak w astrologii jest 12 znaków zodiaku. Jest to podział ekliptyki na 12 równych części. Natomiast gwiazdozbiorów jest na ekliptyce 13. Nie należey ich mylić.
Punkty przecięcia równika niebieskiego z ekliptyką nazywamy punktami równonocy: wiosennej i jesiennej. W czasie równonocy wiosennej (pod koniec marca) Słońce wchodzi w astrologiczny znak zodiaku Barana (nie mylić z gwiazdozbiorem Barana!), a w czasie równonocy jesiennej w astrologiczny znak zodiaku Wagi.
Za kalendarzowy początek wiosny astronomicznej przyjmuje się punkt równonocy, który wypada przy przecinaniu równika ziemskiego przez Słońce w swoim ruchu rocznym. Jest to przeważnie 21 marca, lub dzień sąsiedni. Analogicznie początkiem jesieni jest 23 września - drugie, jesienne przecięcie równika.
[edytuj] Zodiak astronomiczny
(daty określają okres pobytu Słońca na tle kolejnych, nieregularnych odcinków ekliptyki)
| Nazwa | Nazwa łacińska | Daty | Symbol | Słońce w gwiazdozbiorze |
|---|---|---|---|---|
| Baran | Aries | 20 IV – 14 V | 25 dni | |
| Byk | Taurus | 14 V – 21 VI | 38 dni | |
| Bliźnięta | Gemini | 21 VI – 21 VII | 30 dni | |
| Rak | Cancer | 21 VII – 11 VIII | 21 dni | |
| Lew | Leo | 11 VIII – 17 IX | 37 dni | |
| Panna | Virgo | 17 IX – 31 X | 44 dni | |
| Waga | Libra | 31 X – 23 XI | 23 dni | |
| Skorpion | Scorpio | 23 XI – 30 XI | 7 dni | |
| Wężownik | Ophiuchus | 30 XI – 18 XII | 18 dni | |
| Strzelec | Sagittarius | 18 XII – 19 I | 32 dni | |
| Koziorożec | Capricornus | 19 I – 16 II | 28 dni | |
| Wodnik | Aquarius | 16 II – 12 III | 24 dni | |
| Ryby | Pisces | 12 III – 19 IV | 38 dni |
[edytuj] Astrologia
W astrologii są to nazwy 12 regularnych sektorów ekliptyki, do których przypisano arbitralnie różne znaczenia wykorzystywane przy stawianiu horoskopów.
Ekliptykę podzielono w starożytnym Babilonie około roku 500 p.n.e na 12 równych części po 30°. Nazwy 12 znaków (nie 13 gwiazdozbiorów) Zodiaku podzielone na cztery pory roku:
- Baran, Byk, Bliźnięta - znaki wiosenne.
- Rak, Lew, Panna - znaki lata.
- Waga, Skorpion, Strzelec - znaki jesienne.
- Koziorożec, Wodnik, Ryby - znaki zimowe.
W czasach, gdy podzielono ekliptykę na znaki Zodiaku, punkt Barana, który rozpoczyna znak Barana, znajdował się w gwiazdozbiorze Barana.
Na skutek precesji osi ziemskiej punkt Barana w ciągu tych 2500 lat przesunął się o około 30°, czyli na początek gwiazdozbioru Ryb.
W pasie Zodiaku poruszają się Słońce, Księżyc i planety. Ich pozycja przypada zawsze na jakiś znak Zodiaku (znak, a nie gwiazdozbiór).
Motyw zodiaku był tematem przewodnim wielu filmów, m in. serialu kryminalnego Horoskop śmierci. Łacińskie nazwy znaków zodiaku noszą kolonie z serialu Battlestar Galactica.
[edytuj] Zodiak astrologiczny
Ze względu na to, że ekliptyka ma 360°, a rok w kalendarzu gregoriańskim ma 365 (w roku przestępnym 366) dni, Słońce zdaje się przesuwać o niecały 1° dziennie wzdłuż linii ekliptyki. W związku z tym, oraz z faktem, że miesiące mają różne długości, Słońce wchodzi w dany stopień i znak zodiaku o innej porze dnia, a czasem w innym dniu miesiąca niż w roku ubiegłym. Pozycję Słońca w określonym czasie, względem określonego miejsca na Ziemi można sprawdzić w efemerydach.
| Nazwa | Daty | Symbol |
|---|---|---|
| Baran | 20 III – 19 IV | |
| Byk | 19 IV – 20 V | |
| Bliźnięta | 20 V – 21 VI | |
| Rak | 21 VI – 22 VII | |
| Lew | 22 VII – 23 VIII | |
| Panna | 23 VIII – 22 IX | |
| Waga | 22 IX – 23 X | |
| Skorpion | 23 X – 22 XI | |
| Strzelec | 22 XI – 21 XII | |
| Koziorożec | 21 XII – 20 I | |
| Wodnik | 20 I – 18 II | |
| Ryby | 18 II – 20 III |