5 Pułk Huzarów (austro-węgierski)

5 pułk huzarów

Husarenregiment Nr 5

Historia
Państwo	Austro-Węgry
Rozformowanie	1918
Nazwa wyróżniająca	Galicyjski
Działania zbrojne
I wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja	Wiedeń (1890) Komárom (1914)
Rodzaj sił zbrojnych	c. i k. Armia
Rodzaj wojsk	kawaleria

5 Pułk Huzarów Grafa Radetzky’ego (niem. Husarenregiment Graf Radetzky Nr.5) – pułk kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii.

Graf Radetzky

Historia

Data utworzenia: 1798. Żołnierze nosili attylę ciemnoniebieską, a guzy do pętlic („oliwki”) były srebrne; czako – czerwone. Szef honorowy (niem. Regimentsinhaber): marszałek polny Joseph Radetzky von Radetz.

Garnizony pułku

W 1914 komenda pułku razem z II dywizjonem i kadrą zapasową stacjonowała w Komárom, a I dywizjon w Győr. Pułk wchodził w skład 16 Brygady Kawalerii i był uzupełniany na terytorium 5 Korpusu.

Skład etatowy pułku

Rozporządzeniem z 1897 wprowadzało nowy etat pułku. Przewidywał on sztab liczący 11 oficerów oraz 23 szeregowych i 25 koni. Pododdziałami bojowymi były dwa dywizjony, w każdym 5-osobowy sztab i trzy szwadrony, każdy w sile 171 „szabel” i 149 koni. Ponadto pułk posiadał drużynę pionierów liczącą jednego oficera, 24 podoficerów i szeregowców, 25 koni oraz patrol telegraficzny. Pułk na stopie pokojowej dysponował też 27-osobową kadrą zapasową. Stan etatowy pułku wynosił 45 oficerów i urzędników wojskowych, 1095 podoficerów i szeregowców oraz 970 koni.

Po mobilizacji w 1914 pułk dysponował dwoma dywizjonami po trzy szwadrony. Szwadrony liczyły 117 żołnierzy i dzieliły się na trzy plutony. Ponadto w pułku znajdował się patrol telegraficzny i szwadron (kadra) zapasowy. Stan etatowy pułku (bez kadry zapasowej) wynosił 37 oficerów oraz 874 podoficerów i żołnierzy.

Bibliografia

• Michał Baczkowski: Kawaleria austriacka i austro-węgierska w latach 1792–1914. W: Aleksander Smoliński (red.): Do szarży marsz, marsz... Studia z dziejów kawalerii. T. 2. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2012. ISBN 978-83-231-2783-3.
• JuliuszJ. Bator JuliuszJ., Wojna Galicyjska, Kraków: Wydawnictwo Egis Libron, 2008, ISBN 978-83-7396-747-2, OCLC 316449958 .
• Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Cavalry Regiments 1914. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-27]. (ang.).
• Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-241-8.
• Tomasz Nowakowski: Armia austro-węgierska 1908–1918. Warszawa: Fenix editions, 1992. ISBN 83-900217-4-9.
• Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914.