1 Galicyjski Pułk Ułanów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
1 Galicyjski Pułk Ułanów. Koszary Leopoldstadt 1850

1 Galicyjski Pułk Ułanów (niem. Galizisches Ulanen-Regiment Ritter von Brudermann Nr. 1) – pułk kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku[edytuj | edytuj kod]

21 października 1784 roku cesarz Józef II Habsburg zezwolił na zorganizowanie oddziału polskich kawalerzystów w składzie dwóch dywizjonów. Dowódcy Korpusu Ułanów, podpułkownikowi von Hotze do pomocy przydzielono księcia majora Józefa Poniatowskiego. W roku 1785 sformowano trzeci dywizjon ułanów. Jesienią roku 1787 dywizjony ułanów zostały rozdzielone pomiędzy pułki szwoleżerów i znalazły się nad granicą turecką.

15 lipca 1790 roku cesarz Leopold II Habsburg nakazał utworzenie pułku ułanów, który powinien być skompletowany do 1 listopada 1791 roku.

W roku 1791 ułani odeszli z pułków szwoleżerów do nowo tworzonego pułku ułanów. Początkowo pułk nie posiadał numeru, dopiero w 1798 roku, w związku z utworzeniem drugiego pułku ułanów, otrzymał numer „1”.

Lata 90. XVIII wieku pułk spędził na walkach armii austriackiej w ramach koalicji przeciw rewolucyjnej Francji na frontach włoskim i niemieckim. Następne lata to ciągłe walki w wojnach napoleońskich.

W 1801 roku oraz 1814 roku cześć pododdziałów i oficerów odeszło do nowo tworzonych pułków ułańskich 3. i 4.

W latach 1848-1849 pułk brał udział w działaniach armii austriackiej podczas Wiosny Ludów i Powstania Węgierskiego. Potem pułk uczestniczył w wojnie Austrii z Piemontem i Francją w 1859 roku. W 1860 roku czwarte szwadrony ułańskich pułków 1,2 i 8 wykorzystano do utworzenia Ochotniczego Pułku Ułanów (późniejszy 13. Pułk Ułanów) Szwadrony pułku w wojnie austriacko-pruskiej w 1866 roku nadzorowały granicę w rejonie Oświęcimia, Goczałkowic, Kęt i Dziedzic. Wtedy też do pułku został wcielony Dywizjon Krakusów „Regimentarza” Kazimierza hr. Starzeńskiego złożony w głównej mierze z byłych Powstańców Styczniowych, którzy bądź schronili się w Galicji po upadku zrywu, bądź zostali tam internowani.

Latem 1918 spieszony pułk (konie oddał w 1917 roku), znajdował się na Ukrainie w Jekaterynosławiu. Jesienią dzięki pomocy polskich kolejarzy,oraz w porozumieniu z POW udało się przetransportować prawie cały pułk do kadry (szwadronu zapasowego) stacjonującej w Kluczach pod Olkuszem. Tylko jeden z eszelonów został przejęty i rozbrojony przez Ukraińców. Polacy w kadrze zabezpieczyli przed kradzieżą magazyny oraz rozbroili i zwolnili obcych narodowościowo ułanów. 1 listopada 1918 roku powiadomiono Komendę POW w Olkuszu o przejściu oddziału do Wojska Polskiego. W późniejszym okresie pułk w Wojsku Polskim zmienił nazwę na 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego.

Rejony rekrutacji pułku[edytuj | edytuj kod]

Pułk uzupełniany był rekrutami pochodzącymi z Galicji, od 1853 z obszaru okręgu uzupełnień 56 Pułku Piechoty (IR NR.56) Wadowice, 1857-1860 z obszarów 20 i 56 - Pułków Piechoty (IR Nr 20 i 56) Nowy Sącz i Wadowice, od 1867 do 1889 z okręgu uzupełnień Pułków Piechoty 13 i 56 (Kraków i Wadowice). Później był wskazywany obszar 1 Korpusu z Krakowa (Militär-Territorial-Bezirk Kraków).

Pokojowe garnizony[edytuj | edytuj kod]

1815 St. Floeian, 1816 Oradea (Wielki Waradyn), 1817 Wiedeń, 1818 Žatec, 1843 Wiedeń, 1845-48 Pardubice, 1849 Neusohl (Banska Bystrzyca), 1850 St. Georgen (Svätý Jur), potem Beroun (Beraun), 1851 St. Georgen, 1854 Kraków, 1855-59 Wessely (Veselí nad Moravou), 1860 Wessely, 1862 Mährisch Neustadt (Uničov), 1863- 66 Tarnów, Lugos (Lugoj), 1868 Temeszwar, 1871 Oedenburg (Sopron), 1876 Tarnów, 1880 Kraków, 1895 Wiedeń.

W latach 1899-1914 pułk stacjonował w Monasterzyskach, a jego kadra, czyli szwadron zapasowy stacjonował w podkrakowskich wówczas Rakowicach przy obecnej ulicy Ułanów.

Właściciele pułku[edytuj | edytuj kod]

  • 1815 Książę Ernst Sachsen-Coburg-Gotha, generał kawalerii
  • 1844 Hrabia Carl Civalart, generał kawalerii
  • 1865 Hrabia Carl Grünne, generał kawalerii
  • 1884-1885 nieobsadzony
  • 1885 Arcyksiążę Rudolf, następca tronu, feldmarschallleutnant
  • 1889-1894 nieobsadzony
  • 1894 Arcyksiążę Otto, pułkownik, feldmarschallleutnant

Drudzy właściciele[edytuj | edytuj kod]

  • 1815-1844 Hrabia Carl Civalart, feldmarschallleutnant, generał kawalerii

Dowódcy pułku[edytuj | edytuj kod]

  • 1819 Baron Wilhelm v. Hammerstein - Ecquord. pułkownik
  • 1823 Książę Friedrich Anton Hohenzollern - Hechingen, pułkownik
  • 1831 Baron Cornelius v. Dankelmann, pułkownik
  • 1838 Adolph v. Mengen, pułkownik
  • 1845 Carl v. Almásy, pułkownik
  • 1849 Hrabia Hermann Nostitz - Rieneck, pułkownik
  • 1851 Baron Wilhelm v. Koller, pułkownik
  • 1858 Adolph v. Mengen, pułkownik
  • 1865 Friedrich Ziegler v. Klipphausen, pułkownik
  • 1869 Baron Eduard Fleissner v. Wostrowitz, pułkownik
  • 1870 Hrabia Alexander Kálnoky de Köröspatak, pułkownik
  • 1874 Baron Carl v. Lasollaye, pułkownik
  • 1878 Hrabia Rudolph Grünne, podpułkownik
  • 1878 Franz Kunz, podpułkownik, pułkownik
  • 1882 Baron Otto v Gemmingen - Guttenberg, pułkownik
  • 1887 Hrabia Albert Nostitz - Rieneck, podpułkownik, pułkownik
  • 1892 Baron Carl Dlauhovesky v. Langendorf, pułkownik
  • 1898 Hrabia Oscar Ludolf, pułkownik

Oficerowie pułku[edytuj | edytuj kod]

Barwy 1 Pułku Ułanów[edytuj | edytuj kod]

  • 1865: żółta tatarka, jasnoniebieska kurtka i spodnie, czerwone wyłogi, żółte guziki.
  • 1868: złotożółta tatarka, jasnoniebieska ułanka, czerwone wpuszczane do butów spodnie i czerwone wyłogi, żółte guziki.
  • 1876: złotożółta czapka, jasnoniebieska ułanka, czerwone wpuszczane do butów spodnie i czerwone wyłogi, żółte guziki.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]