15 Pułk Huzarów (austro-węgierski)

15 pułk huzarów

Husarenregiment Nr 15

Historia
Państwo	Austro-Węgry
Rozformowanie	1918
Nazwa wyróżniająca	Galicyjski
Działania zbrojne
I wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja	Debreczyn (1890) Gyöngyös (1914)
Rodzaj sił zbrojnych	c. i k. Armia
Rodzaj wojsk	kawaleria

Szef pułku FM Christian Ernest von Brandenburg-Bayreuth

Szef pułku Franz Salvator

Wachmistrz HR. 15

15 Pułk Huzarów Arcyksięcia Franciszka Salwatora (niem. Husarenregiment Erzherzog Franz Salvator Nr.15) – pułk kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii.

Historia pułku

Pułk powstał w 1701 jako pułk dragonów. W 1798 roku oddział został przemianowany na 7 lekki pułk dragonów, w 1802 roku na 2 pułk dragonów, w 1860 roku na 10 pułk kirasjerów, w 1867 roku na 10 pułk dragonów i w końcu, w 1873 na 15 pułk huzarów. Żołnierze nosili attylę ciemnoniebieską, a guzy do pętlic („oliwki”) były złote; czako – popielate.

W 1883 sztab pułku stacjonował w Debreczynie na terytorium 7 Korpusu, a kadra zapasowa w Nyíregyháza. W 1914 roku komenda pułku razem z I dywizjonem stacjonowała w Gyöngyös, II dywizjon w Miszkolcu, a kadra zapasowa w Nyíregyháza. Pułk wchodził w skład 6 Brygady Kawalerii w Miszkolcu.

Skład etatowy pułku

Rozporządzeniem z 1897 wprowadzało nowy etat pułku. Przewidywał on sztab liczący 11 oficerów oraz 23 szeregowych i 25 koni. Pododdziałami bojowymi były dwa dywizjony, w każdym 5-osobowy sztab i trzy szwadrony, każdy w sile 171 „szabel” i 149 koni. Ponadto pułk posiadał drużynę pionierów liczącą jednego oficera, 24 podoficerów i szeregowców, 25 koni oraz patrol telegraficzny. Pułk na stopie pokojowej dysponował też 27-osobową kadrą zapasową. Stan etatowy pułku wynosił 45 oficerów i urzędników wojskowych, 1095 podoficerów i szeregowców oraz 970 koni.

Po mobilizacji w 1914 pułk dysponował dwoma dywizjonami po trzy szwadrony. Szwadrony liczyły 117 żołnierzy i dzieliły się na trzy plutony. Ponadto w pułku znajdował się patrol telegraficzny i szwadron (kadra) zapasowy. Stan etatowy pułku (bez kadry zapasowej) wynosił 37 oficerów oraz 874 podoficerów i żołnierzy.

Szefowie pułku

• FM margrabia Christian Ernest von Brandenburg-Bayreuth (1701 – †20 V 1712),
• król Bawarii Maksymilian I Józef Wittelsbach (1814 – 1817),
• król Bawarii Ludwik I Wittelsbach (1817 – 1825 jako książę korony Ludwik Karol August oraz 1825 – †29 II 1868),
• arcyksiążę, generał kawalerii Franciszek Salwator Toskański (od 1898).

Żołnierze

Dowódcy pułku

• płk Albert Bülow von Wendhausen (1859 – 1860 → stan spoczynku)
• płk Heinrich Esquire Isaacson (1860 – )
• płk Michael Hertlein (1883)
• ppłk Alfons van der Sloot von Vaalmingen (1913 – 1914)

Oficerowie

• por. Henryk Starzeński

Bibliografia

• Michał Baczkowski: Kawaleria austriacka i austro-węgierska w latach 1792–1914. W: Aleksander Smoliński (red.): Do szarży marsz, marsz... Studia z dziejów kawalerii. T. 2. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2012. ISBN 978-83-231-2783-3.
• Juliusz Bator: Wojna galicyjska. Działania armii austro-węgierskiej na froncie północnym (galicyjskim) w latach 1914–1915. Kraków: Wydawnictwo EGIS Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-7396-747-2. OCLC 316449958. Brak numerów stron w książce
• Glenn Jewison, Jörg C. Steiner: Austro-Hungarian Army – Cavalry Regiments 1914. [w:] Austro-Hungarian Land Forces 1848-1918 [on-line]. austro-hungarian-army.co.uk/. [dostęp 2025-10-27]. (ang.).
• Peter Jung: Armia austro-węgierska w I wojnie światowej. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2020. ISBN 978-83-8178-241-8.
• Kais. Königl. Militär-Schematismus für 1883. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1883. (niem.).
• Tomasz Nowakowski: Armia austro-węgierska 1908–1918. Warszawa: Fenix editions, 1992. ISBN 83-900217-4-9.
• Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914. (niem.).