Aglomeracja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy urbanistyki. Zobacz też: inne znaczenia hasła aglomeracja.
Widok Krakowa, Kleparza i Kazimierza z atlasu Civitates orbis terrarum Georga Brauna i Fransa Hogenberga z 1618 roku. Przykład aglomeracji tworzonej przez 3 miasta królewskie Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Aglomeracja miejska (z łac. agglomeratio – nagromadzenie) – jednostka morfologiczna tworząca spójny zespół wzajemnie powiązanych jednostek osadniczych, powstały w wyniku koncentracji zabudowy i zagospodarowania[1].

Aglomeracje są zwykle tworzone przez jednostki osadnicze odrębnych jednostek administracyjnych.

W urbanistyce jest to obszar o intensywnej zabudowie, charakteryzujący się również dużym zagęszczeniem ludności przebywającej na danym terenie okresowo (np. w ciągu dnia) lub stale.[potrzebny przypis] Aglomeracje charakteryzują się dużym przepływem osób i towarów oraz znaczną wymianą usług. W brzmieniu bardziej potocznym aglomeracja jest skupiskiem sąsiadujących ze sobą miast i wsi, które stanowią wspólny organizm, poprzez zintegrowanie lub uzupełnianie się rozmaitych form infrastruktury tych miejscowości oraz wzajemne wykorzystywanie potencjałów, którymi te miejscowości dysponują.[potrzebny przypis]

Rozwój przestrzenny i demograficzny aglomeracji nie jest warunkiem wystarczającym do przekształcenia jej w obszar metropolitalny. Podstawową cechą aglomeracji jest powiązanie obszarów zurbanizowanych, a obszaru metropolitalnego jest integracja funkcjonalna i zewnętrzne funkcje metropolitalne[2].

Typologia aglomeracji miejskich[edytuj]

Podział aglomeracji ze względu na charakter centrum[3]:

  1. aglomeracja bicentryczna - z dwoma ośrodkami miejskimi o zbliżonym potencjale,
  2. konurbacja (konurbacja sensu stricto) – z trzema lub więcej ośrodkami miejskimi o zbliżonym potencjale,
  • megalopolis – rozległy, policentryczny zespół połączonych aglomeracji miejskich, pozbawiony dominującego ośrodka.

Ze zjawiskiem aglomeracji związane jest również (lecz nie tożsame) pojęcie obszaru metropolitalnego.

Największe aglomeracje w Polsce[edytuj]

 Główny artykuł: Aglomeracje w Polsce.

powyżej 1 mln ludności:

Największe aglomeracje świata[edytuj]

Nr Miasto Nazwa oryginalna Państwo Kontynent Ludność
aglomeracji[4][5][6]
Ludność
miasta[4][5][6]
1 Tokio 東京 (Tōkyō)  Japonia Azja 34 600 000 8 700 000
2 Meksyk Ciudad de México  Meksyk Ameryka Północna 27 700 000 8 800 000
3 Szanghaj 上海 (Shànghǎi)  Chiny Azja 25 800 000 13 400 000
4 Nowy Jork New York  Stany Zjednoczone Ameryka Północna 23 600 000 11 100 000
5 Bombaj मुंबई (Mumbaī)  Indie Azja 22 900 000 12 400 000
6 Seul 서울 (Sŏul)  Korea Południowa Azja 21 500 000 10 400 000
7 São Paulo São Paulo  Brazylia Ameryka Południowa 21 300 000 8 300 000
8 Karaczi كراچى (Karaći)  Pakistan Azja 21 100 000 11 200 000
9 Dżakarta Jakarta  Indonezja Azja 19 800 000 8 500 000
10 Delhi नई दिल्ली (Dilli)  Indie Azja 19 500 000 12 200 000
11 Los Angeles Los Angeles  Stany Zjednoczone Ameryka Północna 18 100 000 3 800 000
12 Osaka 大阪市 (Ōsaka-shi)  Japonia Azja 17 400 000 2 600 000
13 Kair القاهرة (al-Qāhira)  Egipt Afryka 16 800 000 6 700 000
14 Pekin 北京 (Běijīng)  Chiny Azja 16 700 000 10 100 000
15 Manila Maynila  Filipiny Azja 16 300 000 1 600 000
16 Kalkuta কলকাতা (Kolkata)  Indie Azja 16 100 000 5 000 000
17 Dhaka ধাক (Dhākā)  Bangladesz Azja 15 900 000 6 700 000
18 Stambuł İstanbul  Turcja Azja/Europa 15 300 000 11 300 000
19 Moskwa Mocква  Rosja Europa 15 000 000 10 400 000
20 Lagos Lagos  Nigeria Afryka 14 900 000 7 900 000
21 Buenos Aires Buenos Aires  Argentyna Ameryka Południowa 14 700 000 7 500 000
22 Londyn London  Wielka Brytania Europa 13 700 000 8 100 000
23 Rio de Janeiro Rio de Janeiro  Brazylia Ameryka Południowa 12 400 000 6 000 000
24 Teheran تهران (Tehrān)  Iran Azja 12 200 000 7 100 000
25 Paryż Paris  Francja Europa 12 000 000 2 200 000
...
209 Katowice Katowice Polska Polska Europa 2 375 000 302 000
217 Warszawa Warszawa  Polska Europa 2 275 000 1 700 000

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Tadeusz Markowski, Tadeusz Marszał: Metropolie, obszary metropolitalne, metropolizacja: problemy i pojęcia podstawowe. Warszawa: Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 2006, s. 16. ISBN 83-89693-16-X.
  2. Tadeusz Markowski, Tadeusz Marszał: Metropolie, obszary metropolitalne, metropolizacja: problemy i pojęcia podstawowe. Warszawa: Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 2006, s. 14, 15. ISBN 83-89693-16-X.
  3. Tadeusz B. Hadaś, Typologia aglomeracji miejskich. Zarys problematyki. Instytut Tarnogórski i Muzeum, Tarnowskie Góry 2015 (w przygotowaniu).
  4. a b World Gazeetter: Largest agglomerations of the world (ang.). [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-28)].
  5. a b City Population: The Principal Aglomerations of the World (ang.).
  6. a b World Atlas: Largest Cities of the World by metro population (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj]