Alberto Fujimori

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alberto Fujimori
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1938
Lima
Prezydent Peru
Okres od 28 lipca 1990
do 17 listopada 2000
Poprzednik Alan García Pérez
Następca Valentín Paniagua
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Krzyż Wielki Węgierskiego Orderu Zasługi (cywilny)

Alberto Kenya Fujimori Fujimori (ur. 28 lipca 1938 w Limie[1]) – polityk peruwiański, syn imigrantów japońskich, prezydent Peru od 28 lipca 1990 do 17 listopada 2000, dyktator i organizator szwadronów śmierci.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Fujimori wygrał wybory dzięki populistycznemu programowi ruch Zmiana 90 pod hasłem Głosuj na Chińczyka! (większość Peruwiańczyków tak go nazywała, chociaż był pochodzenia japońskiego), pokonując w drugiej turze znanego pisarza Maria Vargasa Llosę. Pełniąc obowiązki prezydenta wdrożył radykalny program oszczędnościowy (tzw. Fujishock), który spowodował rozrost korupcji. Odszedł od metod demokratycznych, rozwiązując parlament kraju i doprowadzając do nowych wyborów, których wynikiem była nowa konstytucja, umożliwiająca mu reelekcję. Udało mu się znacznie ograniczyć działalność lewicowej partyzantki (Świetlisty Szlak i Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru), ale opozycja i kręgi międzynarodowe oskarżały go o autokratyzm i łamanie praw człowieka. System władzy, jaki ukształtował się w Peru w okresie sprawowania przezeń urzędu prezydenta określany jest jako fujimorizm.

Gdy pojawiły się oskarżenia o korupcję, 17 listopada 2000 roku uciekł do Japonii, skąd przysłał faks ze swoją rezygnacją, ale parlament odrzucił ją i formalnie zdjął Fujimoriego z urzędu. Od tamtej pory żył w ukryciu w Tokio, gdzie japońskie władze chroniły go jako obywatela tego kraju. Zbiegowi wydawało się, że z Chile będzie w stanie prowadzić kampanię wyborczą i wygrać przewidziane na kwiecień wybory prezydenckie w Peru. Wówczas jako chroniona immunitetem głowa państwa zamierzał triumfalnie wrócić do Peru. Władze Chile uszanowały jednak międzynarodowy list gończy rozesłany za Fujimorim i osadziły go po przybyciu w areszcie. Peru natychmiast wystąpiło o jego ekstradycję i poparło wniosek wieloma tomami akt dowodzącymi licznych zbrodni popełnionych przez prezydenta w czasie jego rządów.

21 września 2007 roku Sąd Najwyższy Chile wydał zgodę na ekstradycję byłego prezydenta do Peru w związku z oskarżeniami o pogwałcenie praw człowieka i korupcję w latach 1990-2000, kiedy ten był prezydentem[2]. 7 kwietnia 2009 roku po trwającym 15 miesięcy procesie został skazany na 25 lat więzienia za kilkadziesiąt morderstw na opozycjonistach, jednak 24 grudnia 2017 roku został ułaskawiony decyzją prezydenta Pedro Pablo Kuczynskiego i przeniesiony z więzienia do szpitala. Prezydent Kuczyński uzasadnił swoją decyzję stanem zdrowia Fujimoriego, jednak wywołała ona liczne kontrowersje[3] i masowe protesty, bowiem była ona ceną za poparcie Kenji Fujimoriego i 10 innych posłów jego partii w głosowaniu nad zdjęciem Kuczyńskiego z urzędu. W lutym kolejnego roku ułaskawienie zostało zaskarżone przez rodziny ofiar dyktatury Fujimoriego do Sądu Najwyższego, który 3 października 2018 r. orzekł jego nieważność. Sąd wskazał, że zostało oparte na fałszywym orzeczeniu lekarskim o terminalnym stanie zdrowia, wydanym przez komisję złożoną częściowo z nieuprawnionych do tego lekarzy, i które nie dotarło do komisji ds. ułaskawień, a co więcej przestępstwa popełnione przez Fujimoriego nie podlegały ułaskawieniu. Zaraz po ogłoszeniu wyroku Fujimori ponownie został przewieziony przez rodzinę do szpitala, rzekomo w stanie krytycznym[4].

Jego córką jest Keiko Fujimori.

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Rządy Fujimoriego zostały zobrazowane w głośnym filmie dokumentalnym Ellen Perry pt. Historia i upadek Alberta Fujimori. Również Beata Pawlikowska poświęciła mu jeden z rozdziałów swojej książki Blondynka śpiewa w Ukajali. Walkę z Fujimorim w kampanii prezydenckiej opisał w swojej książce Jak ryba w wodzie Mario Vargas Llosa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zgodnie z ustaleniami dziennikarzy pisma "Caretas" z 1997 r. metryka polityka została sfałszowana, a w rzeczywistości urodził się on najprawdopodobniej w 1934 r. w Japonii (co uniemożliwiłoby kandydowanie na prezydenta Peru) – Urszula Ługowska: Mario Vargas Llosa. Literatura, polityka i Nobel. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2012, s. 314. ISBN 978-83-06-03332-8.
  2. Dziennik Polska-Europa-Świat, 24.09.2007, s. 17
  3. Peru's Alberto Fujimori speaks after divisive pardon, BBC News, 25 grudnia 2017
  4. Maciej Stasiński, Sąd najwyższy w Peru anulował ułaskawienie byłego prezydenta Alberto Fujimoriego. Każe mu wracać do więzienia, „wyborcza.pl”, 4 października 2018 [dostęp 2018-10-05] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]