Aleksander I Battenberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleksander I Battenberg
ilustracja
Książę Bułgarii
Okres panowania od 29 kwietnia 1879
do 6 września 1886
Dane biograficzne
Dynastia Battenbergowie
Data i miejsce urodzenia 5 kwietnia 1857
Werona
Data i miejsce śmierci 17 listopada 1893
Graz
Ojciec Aleksander Heski
Matka Julia Hauke
Rodzeństwo Henryk Battenberg
Odznaczenia
Order Świętego Aleksandra (Bułgaria) Krzyż Wielki Orderu Waleczności (Bułgaria) Order Ludwika (Hesja) Order Zasługi Filipa Wspaniałomyślnego (Hesja) Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego (Prusy) II Klasa Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Leopolda Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Order Słonia (Dania) Krzyż Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii Ribbon for Romanian Military Virtue (non wartime).png Bareta Crucea Trecerea Dunării - militar.png Cesarski i Królewski Order Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie) Order św. Jerzego – IV klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza IV klasy (Imperium Rosyjskie) Medal pamiątkowy za wojne rosyjsko-tureckiej 1877-1878.jpg Order Sokoła Białego (Saksonia-Weimar) Krzyż Zasługi Wojskowej (Meklemburgia-Schwerin)

Aleksander I Battenberg, właśc. Aleksander Józef von Battenberg z dynastii Hessen-Darmstadt, (ur. 5 kwietnia 1857 r. w Weronie, zm. 17 listopada 1893 r. w Grazu) – syn księcia Aleksandra Heskiego z morganatycznego małżeństwa z Julią Hauke (córką polskiego generała Maurycego Haukego-Bosaka). Jego młodszym bratem był Henryk Battenberg.

Pierwszy władca (posługujący się tytułem księcia) niepodległej Bułgarii od 29 kwietnia 1879 r., panujący do 6 września 1886 r., wybrany przez pierwsze wielkie Zgromadzenie Narodowe w Wielkim Tyrnowie. Niedoświadczony jeszcze wówczas młodzieniec przyjął imię Aleksandra I.

18 września 1885 r. dokonano zamachu stanu w sąsiedniej Rumelii Wschodniej i proklamowano zjednoczenie z Bułgarią. Ostrożny Battenberg obawiając się reakcji mocarstw, nie przyjął tytułu księcia Rumelii, tylko został jej generałem-gubernatorem. Niespełna rok później 21 (9) sierpnia 1886 r. grupa liberalnych oficerów prorosyjskiej orientacji przejęła władzę w Sofii, wymuszając na nim abdykację, ten chociaż namaszczony przez Rosję księciem Bułgarii, został przez nią zmuszony do wyjazdu do Lwowa. Pucz zorganizowany przez stronnictwo rusofilów, pozostających w opozycji do dominującej partii liberalnej Przywódca kontrreformistów – Stefan Stambołow, uzyskawszy poparcie wojska oraz narodu, odmówił legalności puczystom. Bezradny ówczesny rząd składając dymisję, stworzył możliwości do działania Petko Karawełowa – lidera liberałów. Opanowali oni ponownie Sofię, w tym samym czasie skazując puczystów na więzienie. Z opanowanej stolicy Aleksander został wezwany ponownie, z prośbą o objęcie władzy.

Pomimo akceptacji Battenberga przez państwa zachodnie, Rosja nie wyrażając zgody na jego powrót – zmusiła młodego księcia do abdykacji 6 września 1886.

W późniejszym okresie podczas obrad Wielkiego Zgromadzenia 25 lipca 1887 roku, nowym księciem wybrany został Ferdynand I Koburg, któremu stanowczo sprzeciwiała się Rosja. Wybór ten spowodował znaczne ochłodzenie na linii Sofia–St. Petersburg[1]

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Tadeusz Czekalski, Bułgaria, Trio, Warszawa 2010, ​ISBN 978-83-7436-252-8
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Hof- und staats-handbuch des Grossherzogtums Hessen. Darmstadt: 1879, s. 4-5
  3. Jørgen Pedersen: Riddere af Elefantordenen 1559-2009. Syddansk Universitetsforlag, 2009, s. 297 (duń.)