Aleksander Tupalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Tupalski
Data i miejsce urodzenia 5 października 1900
Gelsenkirchen
Data i miejsce śmierci 9 stycznia 1980
Canberra
Wzrost 178 cm
Pozycja pomocnik, prawy napastnik
Kariera seniorska
Lata Klub Wyst. Gole
1921–1923 AZS Warszawa
1923–1928 Polonia Warszawa 37 (23)
1928–1930 Gedania Gdańsk
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
1925–1926  Polska 3 (1)

Aleksander Tupalski (ur. 5 października 1900 w Gelsenkirchen, zm. 9 stycznia 1980 w Canberze) – polski piłkarz i hokeista, reprezentant Polski w obu tych dyscyplinach, olimpijczyk, działacz sportowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Gelsenkirchen. Był synem Aleksandra i Marii z Kozłowskich. Dzieciństwo i lata szkolne spędził w Petersburgu. W 1917 roku zdał maturę. W 1918 roku przybył do Polski studiować na Politechnice Warszawskiej. Z powodu wojny studia ukończył w 1927 roku. W 1919 roku zgłosił się na ochotnika do wojska. Był żołnierzem 1 Pułku Ułanów Krechowieckich. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wybuchu II wojny światowej został ewakuowany do Lwowa[1]. W styczniu 1940 przedostał się do Francji. Przebywał tam do października 1941. Od listopada 1942 był inspektorem lotnictwa w stopniu majora. Za udział w Walce w Polskich Siłach Zbrojnych otrzymał odznaczenia polskie oraz angielskie. Po zakończeniu wojny do 1951 pracował w przemyśle lotniczym we Francji. W 1951 wyjechał do Australii gdzie do emerytury w 1971 był mechanikiem w Sydney. Jego żoną była Jadwiga Matyjewicz. Zmarł 9 stycznia 1980 w Canberze[1].

Piłkarz[edytuj | edytuj kod]

W piłkę nożną zaczął grać w szkolnej reprezentacji w Petersburgu. Pierwsze występy w Polsce miały miejsce w 1 Pułku Ułanów Krechowickich w Wolbromiu. Po zakończeniu wojny wstąpił do AZS Warszawa. W 1923 został powołany do reprezentacji Warszawy (grającej w tym czasie w Estonii)[2]. Po powrocie został wspólnie z Włodzimierzem Krygierem został zawodnikiem Polonii Warszawa [2]. W 1926 roku zdobył z zespołem wicemistrzostwo Polski. W reprezentacji debiutował 2 września 1925 w meczu z Estonią, ostatni raz zagrał rok później. Łącznie w biało-czerwonych barwach rozegrał 3 spotkania i strzelił jedną bramkę[2].

Hokeista[edytuj | edytuj kod]

Jako hokeista występował w AZS Warszawa. Grał w reprezentacji i uchodził za jednego z najlepszych polskich hokeistów tego okresu (jego bilans to 34 mecze i 29 goli). Grał zarówno w ataku jak i w obronie[3]. Strzelił honorową bramkę w pierwszym międzypaństwowym meczu przeciwko Austrii (1-3) [4]. Brał udział w igrzyskach w Sankt Moritz. W tym samym roku zdobył złoty medal z reprezentacja akademicka w Cortina d’ Ampezzo Zdobył z reprezentacją srebrny medal mistrzostw Europy w hokeju na lodzie w 1929 roku w Budapeszcie, po porażce w finale z reprezentacją Czechosłowacji 1-2. Został zaliczony przez G. Damseya do najlepszych hokeistów mistrzostw Europy. Dwa lata później także zdobył srebrny medal[4]. Do 1937 roku grał w zespole AZS. Zajmował się również szkoleniem. W 1936 roku został razem z Lucjanem Kulejem przygotowywał reprezentację narodową do startu w zimowych igrzyskach olimpijskich [4].

Działacz[edytuj | edytuj kod]

Od listopada 1921 do końca 1922 był wiceprezesem AZS Warszawa. W latach 1930-1934 był kierownikiem sekcji hokejowej klubu Gderania Gdańsk[1]. W latach 1935-1936 był członkiem Polskiego Związku Hokeja na Lodzie. Posiadał uprawnienia sędziowskie, podczas igrzysk olimpijskich sędziował 3 mecze hokeja na lodzie[4]. W lipcu 1935 został wybrany zastępcą sekretarza generalnego PKOL. Był także współpracownikiem Przeglądu Sportowego.

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

W 1928 roku zajął 6 miejsce w Plebiscycie Przeglądu Sportowego na 10 najpopularniejszych sportowców. Był potomkiem osiadłych na Wileńszczyźnie wojowników tatarskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Wryk 2015 ↓, s. 597.
  2. a b c Wryk 2015 ↓, s. 595.
  3. Wryk 2015 ↓, s. 594.
  4. a b c d Wryk 2015 ↓, s. 596.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Gowarzewski: MISTRZOSTWA POLSKI. LUDZIE (1918-1939). 100 lat prawdziwej historii (1), Wydawnictwo GiA, Katowice 2017
  • Ryszard Wryk: Olimpijczycy Drugiej Rzeczypospolitej. Poznań: Nauka i Innowacje, 2015, s. 594-597. ISBN 978-83-64864-22-3.