Altair (gwiazda)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy astronomii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Altair
α Aquilae
Altair (zdjęcie zrobione w Obserwatorium Palomar)
Altair (zdjęcie zrobione w Obserwatorium Palomar)
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Orzeł
Rektascensja 19h 50m 47,0s[1]
Deklinacja +08° 52′ 05,96″[1]
Odległość 16,7[2] ly
5,12 pc
Wielkość obserwowana 0,77[3]m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda ciągu głównego
Typ widmowy A7V[1]
Masa 1,79[4] M
Promień 1,63–2,03[4] R
Metaliczność [Fe/H] -0,2[4]
Wielkość absolutna 2,23[3]m
Okres obrotu 10,4 h
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 53 Aquilae
2MASS: J19504698+0852060
Bonner Durchmusterung: BD +08°4236
Boss General Catalogue: GC 27470
Katalog Gliesego: GJ 768
Katalog Henry’ego Drapera: HD 187642
Katalog Hipparcosa: HIP 97649
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 7557
SAO Star Catalog: SAO 125122
Atair, LHS 3490

Altair (Atair, ar. Lecący, alfa Aquilae, alfa Orła) – jedna z trzech charakterystycznych gwiazd nieba letniego (tzw. trójkąta letniego) w naszej szerokości geograficznej. Jest oddalona od Ziemi o 16,7 lat świetlnych.

Ta biała gwiazda jest karłem należącym do ciągu głównego[2]. Altair ma jasność 0,77m, jest najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Orła i dwunastą pod względem jasności gwiazdą nocnego nieba. Jej jasność absolutna jest 10,7 razy, a średnica 1,8 razy większa niż Słońca[2]. W 1999 roku za pomocą Satelity Wide Field Infrared Explorer (WIRE) dokonano pomiarów, z których wynikało iż jasność gwiazdy waha się o wartości rzędu kilku tysięcznych magnitudo w okresach rzędu poniżej 2 godzin.[5] W wyniku tych badań, w 2005 roku Altair został zaklasyfikowany do gwiazd zmiennych typu delta Scuti[1].

Porównanie Altaira i Słońca; zauważalne spłaszczenie pierwszej gwiazdy jest wynikiem szybkiego obrotu wokół osi

Badania wykazały, że Altair z wielką szybkością obraca się wokół własnej osi. Prawdopodobnie czas jednego obrotu wynosi około 10,4 h (Słońce – 25,4 dób)[2]. W wyniku tak szybkiego obrotu Altair jest silnie spłaszczony – jego średnica równikowa jest o 22% większa niż średnica biegunowa[6]. Temperatura powierzchniowa tej gwiazdy waha się od ok. 6860 K na równiku do ok. 8450 K na biegunach[4].

Altair jest jedną z pierwszych gwiazd (a pierwszą typu Słońca), których powierzchnię udało się bezpośrednio zaobserwować; dokonano tego w 2006 roku (wyniki badań opublikowano w 2007) za pomocą czterech teleskopów wchodzących w skład interferometru CHARA Array w Mount Wilson Observatory[6]. Obserwacje te potwierdziły przewidziany wcześniej teoretycznie efekt tzw. „grawitacyjnego pociemnienia” – obecność ciemniejszego (czyli chłodniejszego) pasa w okolicach równika gwiazdy[7].

Altair w gwiazdozbiorze Orła

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d Altair w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d Altair na stronie SolStation (ang.)
  3. a b Altair w bazie ARICNS (ang.). Astronomisches Rechen-Institut, 1998-03-04. [dostęp 2013-05-13].
  4. a b c d John D. Monnier et al.. Imaging the Surface of Altair. „Science”. 317 (5836), s. 342-345, 2007-07-20. DOI: 10.1126/science.1143205 (ang.). 
  5. D. L.D. L. Buzasi D. L.D. L., H.H. Bruntt H.H., T. R.T. R. Bedding T. R.T. R., A.A. Retter A.A., H.H. Kjeldsen H.H. i inni, Altair: The Brightest Delta Scuti Star, „The Astrophysical Journal”, 2, s. 1072–1076, DOI10.1086/426704, ISSN 0004-637X [dostęp 2016-02-06].
  6. a b Gazing up at the Man in the Star? (ang.). National Science Foundation, 2007-05-31. [dostęp 2013-05-13].
  7. Twarzą w twarz z rozpędzonym Altairem (pol.). AstroNEWS, 2007-06-04. [dostęp 2013-05-13].

Linki zewnętrzne[edytuj]