Aragonia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aragonia
Aragón
wspólnota autonomiczna
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Hymn: Hymn Aragonii
Państwo  Hiszpania
Siedziba Escudo de Zaragoza.svg Saragossa
Data powstania 16 sierpnia 1982
Prezydent Javier Lambán
(od 2015)
Powierzchnia 47 719 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności

1 376 654
• gęstość 28,89 os./km²
Języki urzędowe hiszpański,
aragoński (luenga propia),
kataloński (llengua pròpia)
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba senatorów 12
Liczba posłów 13
Położenie na mapie Hiszpanii
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Aragonia (hiszp. i arag. Aragón, kat. Aragó) – wspólnota autonomiczna i region historyczny w północno-wschodniej Hiszpanii. Region historyczny Aragonii obejmuje środkową część biegu Ebro. Pełna nazwa hiszpańska brzmi "Comunidad Autónoma de Aragón".

Aragonia graniczy na północy z Francją, na wschodzie z Katalonią, na południu z Walencją, a na zachodzie z Kastylią-La Manchą, Kastylią i Leónem, La Rioja i Nawarrą. Składa się z trzech prowincji – Saragossa, Huesca i Teruel oraz 33 comarcas (powiaty). Region jest górzysty, przecięty rzeką Ebro.

Królestwo Aragonii wraz z Hrabstwem Barcelony (Katalonia), Królestwem Walencji i Królestwem Majorki tworzyło historyczną Koronę Aragonii. Od 1978 jest wspólnotą autonomiczną Hiszpanii. Stolicą Aragonii jest Saragossa. 23 kwietnia obchodzone jest dzień Świętego Jerzego (San Jorge), będący dniem Aragonii.

Demografia[edytuj]

Ludność stolic prowincji:

Inne miejscowości:

Źródło INE (Instituto Nacional de Estadística), z 1 stycznia 2005.

Zgodnie ze spisem z 1991 Aragonię zamieszkiwało 1 178 000 osób, co stanowiło 2,95% całkowitej ludności Hiszpanii. Gęstość zaludnienia wynosiła 25,2 os./km².

W 2005 liczba ludności wzrosła do 1 269 027 osób.

Historia[edytuj]

Brama w Daroca
 Osobny artykuł: Królestwo Aragonii.

W starożytności ziemie późniejszej Aragonii wchodziły w skład rzymskiej prowincji Hispania Tarraconensis. Od V wieku opanowana została przez Wizygotów.

Królestwo Aragonii powstało w 1035, wraz z objęciem władzy przez Ramiro I. Aragonia rozpoczęła ekspansję na południe, aby wyprzeć Maurów z Półwyspu Iberyjskiego. Na skutek tej ekspansji zajęła Baleary i Walencję. W XIV wieku Francja wypiera Katalończyków z Prowansji, zmuszając ich do ekspansji w basenie Morza Śródziemnego. W 1412 bezpotomnie umiera ostatni Kataloński król Barcelony, a na tron wstępuje Ferdynand I. W 1479 Aragonia tworzy z Kastylią królestwo Hiszpanii. Podczas wojny francusko-hiszpańskiej 1808–1809 w Aragonii miały miejsce zacięte walki w obronie Saragossy.

Prezydenci wspólnoty autonomicznej[edytuj]

Język[edytuj]

W Aragonii mówi się głównie w języku kastylijskim, będącym językiem oficjalnym. W niektórych miejscach używa się także aragońskiego i zachodniego katalońskiego:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Rulers: Spain: Autonomous communities (ang.). rulers.org. [dostęp 2016-09-29].