Królestwo Aragonii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Regne d’Aragó
Reino d’Aragón

Królestwo Aragonii
1035–1707
Flaga Królestwa Aragonii
Herb Królestwa Aragonii
Flaga Królestwa Aragonii Herb Królestwa Aragonii
Położenie Królestwa Aragonii
Państwo Korona Aragonii
Stolica Jaca (1035–1118)
Saragossa (1118–1701)
Pierwszy król Ramiro I
Ostatni król Karol VI Habsburg
Zależne od Hiszpanii (od 1469)
Wydzielenie z Królestwa Nawarry
1035
Wcielenie do Hiszpanii
1701
Religia dominująca katolicyzm
Mapa Królestwa Aragonii
Terytorialna ekspansja Korony Aragonii na Półwyspie Iberyjskim

Królestwo Aragonii – historyczne państwo istniejące formalnie w latach 1035–1707, faktycznie zaś niezależne do czasów unii z Królestwem Kastylii, z którym od przełomu XV i XVI wieku utworzyło Królestwo Hiszpanii.

Aragonia (Jacetania) była początkowo frankijską marchią graniczną z pierwszą historyczną stolicą w Jaca powstałą po najeździe muzułmanów na półwysep Iberyjski w 711. W czasach kryzysu państwa Franków Aragonia przekształciła się w samodzielne hrabstwo, od 795 roku wchodziła w skład Marchii Hiszpańskiej, w 925 zjednoczona z Królestwem Pampeluny (Nawarry). W wyniku dynastycznych podziałów w 1035 z Królestwa Nawarry zostało wydzielone Królestwo Aragonii, pierwszym królem został Ramiro I. W 1118 król Alfons I Waleczny odbił muzułmanom Saragossę i przeniósł do niej stolicę królestwa.

W 1137 hrabia Barcelony Ramon Berenguer IV poślubił dziedziczkę Aragonii Petronelę, co dało początek unii Aragonii ze znacznie ludniejszą Katalonią. Państwo aragońsko-katalońskie nazywane było królestwo-hrabstwem[1] i choć przez cały okres swego istnienia nie zostało zunifikowane to skrótowo jako całość nazywane było Królestwem Aragonii. Katalońscy władcy Aragonii rozpoczęli ekspansję na południe, aby wyprzeć Maurów z Hiszpanii (zob. rekonkwista). W XIII i XIV wieku Francuzi z północy wyparli Katalończyków z Prowansji, co skierowało ekspansję Aragonii na południe płw. Iberyjskiego i w rejon basenu Morza Śródziemnego. Na skutek tej ekspansji zajęto m.in. Walencję, wyspy Baleary, Sycylię, południową część półwyspu Apenińskiego z Neapolem oraz Sardynię. Król Aragonii nosił również tytuł króla Walencji, króla Majorki, hrabiego Barcelony, lorda Montpellier, a także przez pewien okres księcia Aten i Neopatrii. Każdy z tytułów dawał mu prawomocną władzę nad określonym regionem, tytuły te ulegały zmianom po zwycięskich lub przegranych wojnach. W ten sposób ukształtowało się pojęcie Korony Domu Aragonii, które obejmowało wszystkie kraje znajdujące się pod zwierzchnim panowaniem króla Aragonii.

W 1469 następca tronu Aragonii Ferdynand II poślubił córkę króla Kastylii Izabelę Kastylijską. Skutkiem tego małżeństwa była unia Aragonii i Kastylii, które w początkach XVI wieku utworzyły zjednoczone królestwo Hiszpanii. W ramach tego królestwa Aragonia zachowała ustrojową odrębność (własne sądownictwo i kortezy), jednak dominująca pozycja znacznie silniejszej i bogatszej Kastylii, która posiadała monopol na eksploatację hiszpańskiego imperium zamorskiego doprowadziły ostatecznie w trakcie wojny o sukcesję hiszpańską do przyjęcia restrykcyjnych przepisów (Dekrety de Nueva Planta) i zlikwidowania królestwa Aragonii (1707).

Główne miasta[edytuj | edytuj kod]

Głównymi miastami królestwa były:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Norman Davies: Zaginione królestwa. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010, s. 169-240. ISBN 978-83-240-1462-0.