Autobusy miejskie w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Autobusy miejskie w Toruniu
autobus
Ilustracja
Linia podmiejska nr 35
Państwo

 Polska

Lokalizacja

Toruń

Operator

MZK Toruń

Liczba linii

dzienne: 41
nocne: 4
razem: 45

Lata funkcjonowania

od 1924

Tabor
Liczba pojazdów

151 (stan z 27 kwietnia 2021)

Portal Transport
Autobus marki Jelcz 043 przy CH Toruń Plaza, w ramach obchodów 95. rocznicy wyjazdu pierwszego autobusu miejskiego na ulice Torunia
Bilet komunikacji miejskiej z 1977 roku
Jelcz 120M z 1994 roku
Zajezdnia autobusowa, którą otwarto w 1976 roku
MAN Lion's City z 2006 roku

Autobusy miejskie w Toruniu – system komunikacji autobusowej istniejący od 16 listopada 1924 roku w Toruniu.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Linie autobusowe w mieście obsługuje Miejski Zakład Komunikacji Sp. z o.o. w Toruniu. System składa się z 32 linii dziennych, 7 podmiejskich i 3 nocnych[1], których łączna długość wynosi ok. 500 kilometrów. Codziennie na ulice Torunia wyjeżdża ponad 120 wozów. Rocznie pokonują one ponad 10 milionów kilometrów[2]. Komunikacja autobusowa jest obok tramwajowej, głównym środkiem transportu w Toruniu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Historia autobusów w Toruniu.

Lata 1924 – 1945[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze autobusy (Ford) pojawiły się w Toruniu 16 listopada 1924 roku i jeździły ze Starówki na dworzec PKP Toruń Główny. Rok później autobusy dojeżdżały do Podgórza i Jakubskiego Przedmieścia[3], jednak w 1925 roku zlikwidowano komunikację autobusową, gdyż była deficytowa. Reaktywowano ją podczas okupacji niemieckiej w 1940 roku, obsługując połączenie dworca głównego z centrum miasta siłami 20 autobusów Graf Stift (pod koniec wojny przerobiono je na korzystanie z gazu drzewnego i świetlnego)[4].

Lata 1945 – 1989[edytuj | edytuj kod]

Po wyzwoleniu miasta, komunikacja autobusowa nie działała wskutek zniszczeń lub ewakuacji taboru i reaktywowano ją w lutym 1946 roku, na tej samej trasie co za okupacji i niemieckimi maszynami. Pierwszy nowy autobus sprowadzono w 1952 roku, a na szerszą skalę zaczęto wymieniać tabor od 1955 roku na autobusy Star-52[4]. Początkowo znaczenie autobusów w komunikacji miejskiej było znikome, ale pod koniec lat 60. XX w. rola rozbudowanych linii autobusowych zaczęła szybko rosnąc i od 1977 roku przewoziły więcej osób niż tramwaje, co utrzymywało się także w 1985 roku[4]. W 1980 roku MPK posiadało głównie Berliety (32 szt.) i Autosany (38 szt.), podrzędnie także Jelcz R-50 (22 szt.), wszystkie starsze typy były już wycofane; zaś w 1985 roku pozostały wyłącznie Berliety[4].

Od 1989[edytuj | edytuj kod]

17 sierpnia 2005 roku nastąpiła realizacja zakupu autobusów niskopodłogowych (kupiono ich 10)[5]. Do 31 stycznia 2009 roku autobusy MZK dojeżdżały do kilku miejscowości gminy Lubicz (linie 23, 24, 25, 35, 37). Od 1 lutego 2009 wygasła umowa między MZK a gminą Lubicz. Obsługę linii podmiejskich (101, 102, 103) przejął Mobilis Sp. z o.o. Oddział Bydgoszcz[6]. Ważną kwestią było zakupienie we wrześniu 2008 roku dwóch niskopodłogowych autobusów przegubowych MAN NG313 Lion's City G. Ostatni kremowo-czerwony Jelcz 120M numer taborowy #408 został wycofany z ruchu w marcu 2010 a sprzedany do Zęgwirtu na złomowisko w grudniu 2010 roku[7].

Po roku 2010 nastąpił kolejny okres rozwoju komunikacji autobusowej w mieście. Powstały nowe linie, m.in. po otwarciu w 2013 roku mostu drogowego im. Elżbiety Zawackiej[8], a także rozbudowano infrastrukturę – w 2014 roku powstał węzeł przesiadkowy w alei Solidarności, który integruje komunikację autobusową z tramwajową[9]. Od 1 stycznia 2012 roku autobusy MZK rozpoczęły ponownie regularne kursy do gminy Lubicz[10], a od 1 września 2016 roku także do gmin: Zławieś Wielka (PrzysiekRozgarty) oraz Obrowo (SilnoDzikowo)[11]. W ramach inwestycji miejskich w tabor MZK, w latach 2010-2016 zakupiono ok. 50. pojazdów różnych marek. Do 2020 roku planuje się objęcie komunikacji autobusowej Systemem Informacji Pasażerskiej[12][13].  

W 2018 roku władze miasta, za pośrednictwem MZK Toruń, kupiły 35 nowych autobusów: 21 Solarisów zasilanych olejem napędowym i 14 MAN-ów o napędzie hybrydowym. Był to największy zakup autobusów w jednym roku w całej historii toruńskiego MZK[14].

Statystyka[edytuj | edytuj kod]

Liczba dziennych linii autobusowych na przestrzeni lat[15]
Rodzaj transportu 1924 1957 1973 1978 1981 1986 1993 1998 2018 2021
Autobus 1 5 8 12 14 20 25 30 39 41

Linie autobusowe[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Linie autobusowe w Toruniu.

System komunikacji autobusowej w Toruniu składa się z (stan z maja 2019 roku)[16]:

Rodzaj Liczba Linie
Dzienne 32 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 0 i C
Podmiejskie 7 21, 23, 35, 36, 37, 45 i 46
Nocne 4 01, 02, 03 i 05
Za tramwaj 1 53[17]
Turystyczne 1 62

Wszystkie toruńskie linie autobusowe (z wyjątkiem linii "0" i "C") maja dwucyfrową numeracje.

Spis pętli autobusowych[edytuj | edytuj kod]

Pętla autobusowa "Rubinkowo" na Rubinkowie
Pętla tramwajowo-autobusowa "Uniwersytet" na Bielanach
Pętla "Wrzosy I"

Pętle autobusowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pętli Dzielnica Numery linii Kasy biletowe Perony Stacje ładowania (w budowie)[18]
Barbarka Barbarka 31 1
Wrzosy I Wrzosy 12, 16, 18, 27, 31 2
Osiedle Leśne - Polana Wrzosy 27 1
Osiedle Jar Wrzosy 10, 20 1
Forteczna Wrzosy 24 1
Wrzosowa Wrzosy 32 1
Przy Lesie Bielany 15 1
Koniuchy Koniuchy 11 T 1
Cmentarz Centralny Katarzynka 0, 14, 17, C 1
Mazowiecka Katarzynka 14, 17, 28, 33, 42 1
Uniwersytet Bielany 0, 15, 17, 25, 28 T 1 T
Plac Skalskiego - Toruń Plaza Bydgoskie Przedmieście 26, 34, 40 1
Port Drzewny Starotoruńskie Przedmieście 18, 36 1
Odrodzenia Centrum 13 1
Plac św. Katarzyny Centrum 19, 21, 23, 30, 35, 37 1 T
Dworzec Wschodni Mokre 41 1
Rubinkowo II Rubinkowo 15, 26, 39, 45, 46 T 2 T
Na zapleczu Grębocin nad Strugą 41 1
Wapienna Grębocin nad Strugą 21, 44 1
Nad Strugą Grębocin nad Strugą 30, 39, 44 1
Bielawy Bielawy 40, C 1
Kolankowskiego Na Skarpie 22, 25, 31 1
Olimpijska Na Skarpie 16, 29, 33, 34, 42 1
Drwęca Kaszczorek 23, 39 1
Czerniewice Czerniewice 19 1
Spacerowa Czerniewice 11 1
Działki Rudak Rudak 13 1
Gliniecka Rudak 13 1
Rudak Rudak 12 1
Dworzec Główny Stawki 22, 17 1
Okólna Stawki 14, 32 1
Szubińska Glinki 10, 29, 36 1
Poznańska Glinki 20, 44 1
Glinki Glinki 20 1

Pętle autobusowe poza obszarem Torunia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pętli Wieś Gmina Numery linii Uwagi
Rozgarty Rozgarty Zławieś Wielka 36
Gronowo Gronowo Lubicz 21, 37
Kolonia Papowska Grębocin Lubicz 21
Grębocin Grębocin Lubicz 21, 37
Lubicz Osiedle Lubicz Górny Lubicz 35
Krobia Krobia Lubicz 35
Kopanino Kopanino Lubicz 23
Szembekowo Szembekowo Obrowo 45
Obrowo Obrowo Obrowo 45, 46

Pętle zlikwidowane[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pętli Dzielnica Numery linii
Wrzosy II Wrzosy 12
Św. Józefa Bielany 32
Okrężna Bielany 17,26,34,40

Węzły przesiadkowe[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Nazwa Charakterystyka Rok otwarcia Komunikacja tramwajowa Komunikacja autobusowa Źródło
Węzeł przesiadkowy w Toruniu55.jpg Aleja Solidarności Główny węzeł przesiadkowy w Toruniu, integrujący komunikację tramwajową i autobusową. Wyposażony jest on w dwie platformy autobusowo-tramwajowe, wiaty przystankowe, ławki, małą architekturę, a także elektroniczne tablice wyświetlające czas przyjazdu wozów MZK 2014 1, 3, 1N i 3N 01, 02, 03, 04, 10, 12, 13, 14, 20, 21, 22, 27, 30, 31, 32, 35, 37 i 38 [19]
Węzeł przesiadkowy na Placu 18. Stycznia, Toruń.jpg Plac 18 Stycznia Węzeł przesiadkowy integruje sieć tramwajową z koleją w ramach projektu BiT-City. W ramach tej inwestycji na placu 18 Stycznia zostały wybudowane dwie platformy tramwajowe, a plac Pokoju Toruńskiego został połączony traktem pieszym (ul. Skrzyńskiego) z placem przy Dworcu Toruń Miasto. Cały teren odzyskał swój historyczny wygląd 2015 1, 5, 1N brak [20]
Węzeł przesiadkowy w Alei Jana Pawła II w Toruniu.jpg Aleja Jana Pawła II Integruje komunikację tramwajową z autobusową 2021 3, 5 i 3N 01, 03, 10, 11, 12, 13, 14, 20, 22, 27, 36 i 38 [21][22]

Tabor liniowy[edytuj | edytuj kod]

Wykaz taboru (stan z 20 maja 2019):

Jelcz 120M
Solaris Urbino 12
MAN NL273
Solaris Urbino 8,6
MAN NG313
Typ autobusu Eksploatacja od przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  Liczba
Jelcz 120MM/1 1994 1
Jelcz 120M 1999 6
Jelcz 120MM/2 2002 monitoring  3
Jelcz M081MB 2003 przewóz osób na wózkach  monitoring  1
MAN NL 283 2003 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  10
MAN Lion's City NL 283 2004 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  13
MAN Lion's City NL 263 2006 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  1
MAN Lion's City NL 273 2007 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  11
MAN Lion's City NG 313 2008 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  2
Solaris Urbino 12 2010 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  16
Solaris Urbino 12 CNG 2010 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  3
Solaris Urbino 18 2010 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  1
Solaris Urbino 8,6 2011 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  5
Solaris Urbino 12 2012 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  monitoring  automaty biletowe  5
Solaris Urbino 12 2013 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  5
Solaris Urbino 12 2014 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  6[23]
Solaris Urbino 12 Hybrid 2015 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  1[24]
Solaris Urbino 12 2015 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  2[25]
Ursus City Smile 12M LF 2017 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  3[26]
Ursus City Smile 10M LF 2017 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  2
Solaris Urbino 12 (używane)[27] 2018 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  8[28]
Solaris Urbino 12 IV[29] 2018 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  21[30][31]
MAN Lion's City Hybrid[32] 2018 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  14[33][34]
Solaris Urbino 12 (zasilane olejem napędowym) 2021 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  8[35][36]
(elektryczne) 2021/2022 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  6/0[37]
Solaris Urbino 12 (zasilane olejem napędowym) 2022 przewóz osób na wózkach  pojazd niskopodłogowy  klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  monitoring  automaty biletowe  4/0[38]
Wszystkie pojazdy 151[39]

Zajezdnia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zajezdnia autobusowa w Toruniu.

Oznaczenia toruńskiej komunikacji[edytuj | edytuj kod]

Znak informacyjny
Tramwajowy rozkład jazdy
Przystankowe oznakowanie linii autobusowych
Tablica informacyjna z nazwą przystanku

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nowa nocna linia autobusowa | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-31].
  2. https://www.torun.pl/pl/hybrydy-nowej-generacji
  3. Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu – Historia. [dostęp 2009-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-06-17)].
  4. a b c d Walczak-Więcławska A., 1986: 95 lat w służbie toruńczyków. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Toruń
  5. Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu – Projekty europejskie. [dostęp 2009-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-26)].
  6. Gazeta.pl : Error 404Od 1 stycznia 2012 urząd miasta postanowił o przywrócenie linii MZK poza granice miasta. LiniaPoczątkowo Gmina Miasta Toruń zaproponowała Gminie Lubicz uruchomienie trzech linii autobusowych: nr 23 na trasie pl. św. Katarzyny – Kopanino, nr 35 na trasie Pl. Teatralny – pl. św. Katarzyny – Sobieskiego – (powrót Chrobrego) – Skłodowskiej-Curie – Rydygiera – Łyskowskiego – Dziewulskiego – Jamontta ( kierunku przeciwnym wjazd na pętlę Rubinkowo II) – Szosa Lubicka – Lubicz Dolny – Lubicz Osiedle, nr 37 na trasie pl. św. Katarzyny – Sobieskiego – Skłodowskiej-Curie – Olsztyńska – Kolonia Papowska – Rogówko – Gronowo. Z uwagi na zbyt wysokie koszty związane z funkcjonowaniem trzech linii, wójt Gminy Lubicz zaproponował współpracę z GMT w zakresie ograniczonym do jednej linii komunikacji publicznej na trasie Toruń – Złotoria – Kopanino. Świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy Lubicz będzie finansowane w części przez Gminę Lubicz i w części z wpływów ze sprzedaży biletów- całość stanowić będzie dochód GMT. nr 23 kursować będzie z Torunia do Kopanina (PLAC ŚW. KATARZYNY – Dobrzyńska – Sobieskiego – Dworzec Wschodni – Żółkiewskiego – Szosa Lubicka – Przy Skarpie – Turystyczna – Drwęca – Toruńska – Lipowa – Złotoria – KOPANINO) oraz z Kopanina do Torunia (KOPANINO – Złotoria – Lipowa – Toruńska – Drwęca – Turystyczna – Przy Skarpie – Szosa Lubicka – Żółkiewskiego – Dworzec Wschodni – Chrobrego – Dobrzyńska – PLAC ŚW. KATARZYNY).
  7. Adrian Giza. Sześćdziesiąt lat na kursie. „Nowości”, s. 12, 2010-04-21. 
  8. Artur Olewiński, Nowy most, nowe linie, „nowosci.com.pl” [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  9. Pierwszy taki węzeł | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  10. Szymon Spandowski, Toruńskie autobusy wracają do Lubicza, „nowosci.com.pl” [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  11. Nowe bilety | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-04-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-05] (pol.).
  12. Szymon Spandowski, System informacji pasażerskiej także dla autobusów w Toruniu?, „nowosci.com.pl” [dostęp 2017-04-28] (pol.).
  13. Autobusy na tablicach elektronicznych | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-01-19] (pol.).
  14. k, Tak wyglądają nowe autobusy MAN dla MZK w Toruniu. Na razie jest ich 7, a docelowo będzie jeszcze drugie tyle, „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  15. Toruński Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej, seba.rail.pl [dostęp 2018-12-28].
  16. Rozkład jazdy komunikacji miejskiej | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-09-24].
  17. Zmiany w rejonie placu Rapackiego | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2019-05-28] (pol.).
  18. https://www.torun.pl/pl/umowa-na-elektryczne-autobusy-podpisana
  19. Tramwaj pędzi na toruńskie Bielany. Co nam daje nowa linia? [zdjęcia, wideo] - pomorska.pl
  20. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2020-07-09].
  21. Zmiany w rejonie placu Rapackiego | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2019-07-08] (pol.).
  22. https://www.torun.pl/pl/otwarcie-wezla-juz-w-sobote
  23. Nowe solarisy w Toruniu (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-11-12].
  24. Autobus Hybrydowy w Toruniu (pol.). mzk-torun.pl/uslugi.
  25. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2015-12-21].
  26. Spóźniony debiut Ursusa w Toruniu -, www.infobus.pl [dostęp 2017-02-28] (pol.).
  27. Używane autobusy dla MZK Toruń. Michalczewski vs Mobilis!, infobus.pl [dostęp 2018-08-07] (pol.).
  28. Toruń już ma warszawskie solarisy od Mobilisa [dostęp 2018-08-28] (pol.).
  29. b, MZK Toruń. Solaris wygrał przetarg. 21 nowych autobusów pojawi się jesienią na ulicach Torunia [ZDJĘCIA POJAZDÓW], „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-03-06] (pol.).
  30. Takich zakupów MZK jeszcze nie robił. Kupi aż..., ddtorun.pl [dostęp 2017-10-24].
  31. Szymon Spandowski, W piątek do Torunia powinien dotrzeć ostatni z zamówionych autobusów MZK, nowosci.com.pl [dostęp 2018-12-30] (pol.).
  32. Hybrydowe autobusy już jesienią | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-03-06] (pol.).
  33. Pierwsze hybrydowe MAN-y dotarły do Torunia [WIDEO], „Tylko Toruń - portal informacyjny”, 20 listopada 2018 [dostęp 2018-11-20] (pol.).
  34. Prawie komplet hybrydowych MAN-ów w Toruniu, infobus.pl [dostęp 2018-12-23] (pol.).
  35. https://www.torun.pl/pl/przetarg-na-kolejne-nowe-autobusy
  36. https://www.torun.pl/pl/nowe-autobusy-dla-torunian
  37. https://www.torun.pl/pl/przetarg-na-elektryczne-autobusy-dla-torunian
  38. https://www.torun.pl/pl/beda-nowe-autobusy-0
  39. Pierwszy autobus hybrydowy w Toruniu (pol.). transport-publiczny.pl. [dostęp 2015-08-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Walczak-Więcławska A., 1986: 95 lat w służbie toruńczyków. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Toruń

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]