Bitwa o Skalbmierz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa o Skalbmierz
front wschodni, II wojna światowa
Ilustracja
Miejsce bitwy - Skalbmierz
Czas 5 sierpnia 1944
Miejsce Skalbmierz i teren wokół miejscowości
Terytorium Generalne Gubernatorstwo
Przyczyna likwidacja Republiki Pińczowskie
Wynik zwycięstwo oddziałów partyzanckich
Strony konfliktu
Polskie Państwo Podziemne Armia Krajowa
POL Krzyż Batalionów Chłopskich.svg Bataliony Chłopskie
Orl.jpg Armia Ludowa
 ZSRR
 III Rzesza
Siły
Oddziały Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Armii Ludowej oraz patrol Armii Czerwonej w sile 2 pojazdów pancernych Niemiecka ekspedycja karna (ok. 900 ludzi)
Straty
101 zabitych 100-120 zabitych

Bitwa o Skalbmierz – zwycięska bitwa partyzancka stoczona 5 sierpnia 1944 roku w Skalbmierzu przez oddziały Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej przeciw niemieckiej ekspedycji karnej złożonej z formacji policyjnych i wojskowych w sile około 900 ludzi[1].

Przebieg bitwy[edytuj]

Przystępując do oczyszczenia zaplecza frontu wschodniego Niemcy przystąpili do likwidacji terenu opanowanego przez partyzantów tzw. Republiki Pińczowskiej. Atak na Skalbmierz nastąpił rano 5 sierpnia 1944 r. i zakończył się wyparciem z miasta oddziału Armii Krajowej w sile plutonu, dowodzonym przez ppor. Franciszka Pudo. Na wieść o zajęciu Skalbmierza i rozpoczęciu przez Niemców pacyfikacji miasta na pomoc oddziałom Armii Krajowej przyszły oddziały Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. Do Zygmunta Bieszczanina dowódcy oddziału Armii Ludowej stacjonującego w lasach chroberskich wysłano kuriera z prośbą o pomoc. Pomimo wzmocnienia sił, partyzanci nie byli w stanie zdobyć miasta i zapobiec mordowaniu mieszkańców i paleniu domów. Potrzebne było jeszcze dodatkowe wsparcie, które zostało uzyskane po rozmowach przeprowadzonych przez Jana Pszczołę z dowódcą patrolu armii radzieckiej stacjonującego w Wiślicy, który dotarł tu po wysłaniu z przyczółka baranowsko sandomierskiego[2]. Po otrzymaniu wsparcia w postaci dwóch czołgów partyzanci rozpoczęli główny atak na miasto zakończony powodzeniem. W bitwie poległo 21 partyzantów i 80 cywili. Straty niemieckie wynosiły około 100 zabitych[3].

Upamiętnienie[edytuj]

Pomnik poświęcony ofiarom i partyzantom uczestniczącym w bitwie o Skalbmierz

Ofiarom niemieckiego terroru oraz partyzantom uczestniczącym w bitwie o Skalbmierz na placu obok kościoła wzniesiono pomnik z napisem cyt: 5 sierpień 1944 r. Pomnij na dzień ów. Dzień grozy ognia i krwi. W 25 rocznicę pamiętnej bitwy i pacyfikacji Skalbmierza Rada Państwa odznaczyła miasto Orderem Krzyża Grunwaldu III kl.[4]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Kozera, Zdzisław Antolski: Republika Pińczowska 1944. Kielce: ZPW "U Poety", 2002.
  • Eugeniusz Fąfara: Wojnar i jego żołnierze. Białystok: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1976.
  • Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1975.
  • Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1988.