Bohdan Stefanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bohdan Stefanowski
Pomnik Bohdana Stefanowskiego w Łodzi
Pomnik Bohdana Stefanowskiego w Łodzi
Data i miejsce urodzenia 17 czerwca 1883
Lublin
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 1976
Warszawa
Profesor nauk technicznych
Specjalność: termodynamika
Alma Mater Politechnika Lwowska
Doktorat 1914
Polska Akademia Nauk / Umiejętności
Status PAN członek rzeczywisty
Status PAU członek czynny
Doktor honoris causa
(Politechnika Łódzka – 1949)
(Politechnika Warszawska – 1960)
Nauczyciel akademicki
Uczelnia Politechnika Warszawska
Okres zatrudn. 1919-1940 i 1949-1961
Uczelnia Politechnika Łódzka
Okres zatrudn. 1945-1949
Rektor
Uczelnia Politechnika Łódzka
Okres spraw. 1945–1948
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Grób Bohdana Stefanowskiego na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

Bohdan Stefanowski (ur. 17 czerwca 1883 w Lublinie, zm. 3 stycznia 1976 w Warszawie) – polski termodynamik, jeden z głównych twórców warszawskiej szkoły termodynamiki, pierwszy rektor Politechniki Łódzkiej.

Życiorys[edytuj]

Studia wyższe ukończył na Wydziale Budowy Maszyn Szkoły Politechnicznej we Lwowie w roku 1904. Po ukończeniu studiów pracował w przemyśle, gdzie zajmował się zagadnieniami gospodarki cieplnej. Celem pogłębienia studiów w tym zakresie przebywał przez kilka lat u prof. Molliera w Dreźnie i prof. Jossego w Politechnice Berlińskiej w Charlottenburgu.

W roku 1910 powrócił do Lwowa, do pracy naukowej w Katedrze Teorii Maszyn Cieplnych kierowanej przez prof. Tadeusza Fiedlera. Tutaj doktoryzował się i jako docent płatny pomiarów maszynowych i młynarstwa, wykładał pomiary maszyn. W roku 1913 prof. Fiedler powierzył mu budowę od dawna planowanego Laboratorium Maszynowego. Niestety wybuch wojny zniweczył te zamiary i spowodował przerwę w działalności naukowo-dydaktycznej doc. Stefanowskiego. Okres I wojny światowej spędza w Rosji.

W roku 1918 przeniósł się do Warszawy, gdzie w Politechnice Warszawskiej objął kierownictwo Katedry Termodynamiki Technicznej i Laboratorium Maszyn. W czasach powojennych zbudował i wyposażył laboratorium na dobrym poziomie europejskim. Katedra i Laboratorium stały się ośrodkiem ożywionej działalności naukowej. Już w roku 1939 zamierzał zbudować Instytut Techniki Cieplnej przy Politechnice Warszawskiej.

Był znakomitym wykładowcą. W czasie międzywojennym pisał podręczniki z termodynamiki, gospodarki cieplnej i chłodnictwa. Były to jedne z pierwszych podręczników z tej dziedziny w języku polskim. Dużo publikował z dziedziny teorii spalania, właściwości paliw i obiegów chłodniczych. Bardzo aktywnie działał w organizacjach technicznych. Został powołany na członka 66 rzeczywistego Akademii Nauk Technicznych w Warszawie i członka Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie.

W czasie okupacji działalność dydaktyczną kontynuował na tajnych kompletach oraz na Staatliche Technische Fachkurse. Podczas powstania warszawskiego został ranny i po częściowym wyleczeniu wyjechał do Częstochowy, gdzie doczekał zakończenia wojny.

W roku 1945 został powołany na organizatora i rektora Politechniki Łódzkiej, którą szybko zorganizował. Powołał w niej Katedrę Techniki Cieplnej oraz Laboratorium Cieplne. W roku 1949 powrócił do Warszawy, gdzie odbudował Laboratorium Techniki Cieplnej, a w roku 1951 udało mu się rozpocząć budowę przyszłego gmachu Instytutu Techniki Cieplnej, który został ukończony w roku 1954. Instytut Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej powołano w roku 1961, już po odejściu prof. Stefanowskiego na emeryturę.

Z chwilą powołania Polskiej Akademii Nauk został członkiem rzeczywistym. Był promotorem wielu prac doktorskich i opiekunem wielu habilitacji. Politechniki Warszawska[1] i Łódzka[2] nadały mu tytuł doktora honoris causa. Za całokształt pracy naukowej został odznaczony Państwową Nagrodą Naukową. Został udekorowany najwyższymi odznaczeniami państwowymi, m.in. Orderem Sztandaru Pracy I klasy[3] i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł w 1976 roku, spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 185-III-16)[4].

Publikacje (wybór)[edytuj]

  • Chłodnictwo, 1949
  • Termodynamika techniczna, 1949
  • Gospodarność cieplna siłowni, 1948
  • Pojęcie ciepła w rozwoju historycznym, 1963
  • Podstawy techniki cieplnej, 1977

Upamiętnienie[edytuj]

Przypisy

  1. Doktorzy honoris causa PW. pw.edu.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
  2. Doktoraty honoris causa w PŁ. p.lodz.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
  3. 22 lipca 1949 M.P. z 1950 r. Nr 6, poz. 58
  4. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  5. Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 175. ISBN 83-88973-59-2.

Bibliografia[edytuj]