Bolesław Drewiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bolesław Drewiński
komisarz komisarz
Data urodzenia 2 kwietnia 1895
Data śmierci 1936
Przebieg służby
Formacja Policja Państwowa
Stanowiska komendant powiatowy PP w Brzozowie

Bolesław Drewiński (ur. 2 kwietnia 1895, zm. 1936) – podporucznik rezerwy żandarmerii Wojska Polskiego, komisarz Policji Państwowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Nagrobek rodziny Lewickich w Sanoku

Bolesław Drewiński urodził się 2 kwietnia 1895[1]. Był wnukiem Szymona Drewińskiego (przybyły do Galicji po 1831 z obszaru zaboru rosyjskiego, radny miejski w Sanoku[2]) i Klary z domu Witowskiej (wzgl. Klarysa, wdowa pochodząca z ziemiańskiego rodu Rylskich, posiadających majątki Berezka i Hoczew, córka Emila Rylskiego[3], właściciela Hoczwi[4][5])[6][7], synem dr. Maurycego Drewińskiego (lekarz w Sanoku) i pochodzącej z Transylwanii Bolesławy z domu Kronstein (zm. 21 maja 1895 w wieku 28 lat[8][9])[10]. Był bratankiem Teodozji Drewińskiej, nauczycielki[11].

Uczestniczył w walkach podczas I wojny światowej, za co otrzymał odznaczenia[12]. W Wojsku Polskim został awansowany na stopień podporucznika rezerwy żandarmerii ze starszeństwem z 1 lipca 1925[13][14]. Został funkcjonariuszem Policji Państwowej, od 1932 pełnił stanowisko komendanta powiatowego PP w Brzozowie[15][16]. Za służbę w PP był odznaczany[12]. Według stanu ewidencyjnego opublikowanego w 1934 jako podporucznik rezerwy WP był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr X w Przemyślu jako oficer Żandarmerii Korpusu Oficerów w grupie pełniących służbę w Policji Państwowej w stopniu oficerów P.P. i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Przemyśl[1].

W trwającym od 18 do 26 września 1933 przed Sądem Okręgowym w Sanoku procesie karnym został oskarżony o nakłanianie wywiadowcy policyjnego Stefana Stankiewicza do usiłowania zabójstwa działacza narodowego mjr. Władysława Owoca, skutkującego dokonaniem zabójstwa aktywisty narodowego Jana Chudzika, który poniósł śmierć w wyniku zamachu na pierwotnie zamierzoną ofiarę w dniu 14 maja 1933 w Brzozowie[17]. W toku planowania zamachu na mjr. Owoca komisarz Drewiński miał zapewniać Stankiewicza, iż po uśmierceniu Owoca w jakikolwiek sposób, sprawa nie zostanie wyjaśniona w wyniku śledztwa policyjnego[18]. Przed sądem Drewiński nie przyznał się do winy, a w złożonych wyjaśnieniach stwierdził, iż wydał Stankiewiczowi polecenie unieszkodliwienia Owoca, lecz pod względem politycznym, a nie miał na myśli pozbawienia go życia[19]. Podobne polecenie miał otrzymać od Drewińskiego równolegle przodownik PP Kasowski[20]. W przeciwieństwie do opisanej wersji Stankiewicz obarczył Drewińskiego wydaniem zlecenia dokonania zabójstwa Owoca[21]. W wyniku ustaleń sądu stwierdzono, że bezpośredni sprawca czynu, Roman Jajko, otrzymał zapewnienie od Stankiewicza, że dokonane zabójstwo pozostanie bezkarne, gdyż ma być dokonane z polecenia komendanta powiatowego PP w Brzozowie, Drewińskiego[22]. Wyrokiem sądu w Sanoku Drewiński został skazany na karę 5 lat pozbawienia wolności bez zawieszenia[23][24][25][26][27][28]. Obrońcą Drewińskiego w procesie był Marian Konstanty Głuszkiewicz, który po ogłoszeniu wyroku zapowiedział złożenie wniosku o kasację[29]. W styczniu 1934 Sąd Najwyższy pod przewodnictwem Jana Grzegorza Rzymowskiego oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wyroku na Drewińskiego[30][31][32][33]. W ocenie sądu był on moralnym sprawcą czynów popełnionych przez Jajkę i Stankiewicza[28]. Po wydaniu wyroku Drewiński został aresztowany (do tego czasu, w odróżnieniu od pozostałych dwóch oskarżonych, odpowiadał przed sądem z wolnej stopy)[34]. Jeszcze w 1933 we Lwowie ukazała się publikacja pod pełnym tytułem O mord w Brzozowie. Roman Jajko urzędnik komunalny, Bolesław Drewiński komisarz P.P., Stefan Stankiewicz wywiadowca policyjny, na ławie przysięgłych (sprawozdanie z procesu przed sądem przysięgłych w Sanoku), stanowiąca relację z przebiegu procesu o zabójstwo Jana Chudzika[35].

Bolesław Drewiński odbywał karę pozbawienia wolności w więzieniu w Łomży. W okresie osadzenia przekazywał swoim krewnym relacje ustne i pisemne, w których zwracał uwagę na aplikowanie jemu zastrzyków, które pogarszają jego stan zdrowia, co było zauważalne dla jego bliskich podczas widzeń w zakładzie karnym[12]. W czasie odbywania kary doszło do incydentu, gdy Drewiński – rozpoznany – został spoliczkowany przez więzionego tamże zwolennika ruchu narodowego[36]. Zmarł w połowie 1936 w więzieniu w Łomży w trakcie odbywania kary[37][38]. Do śmierci skazanego doszło w trakcie trwającego przewodu apelacyjnego w jego sprawie, zaś w tym czasie zmarł także jego obrońca mec. Głuszkiewicz (według różnych źródeł został otruty[12] bądź zastrzelony w kancelarii[39]). Trumna z ciałem Drewińskiego została opieczętowana wraz wydanym zakazem jej otwarcia[12]. Został pochowany w grobowcu rodziny Lewickich na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku[40][41].

Rodzeństwem Bolesława Drewińskiego byli: Maria (została żoną nauczyciela Stefana Lewickiego, których córką była Ewa, a jej synem jest poeta Janusz Szuber)[42][43][44]), Emil Mieczysław (ur. 30 listopada 1884[45], zm. 22 sierpnia 1902 na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych[46][47]), Wanda Aleksandra (zm. 3 grudnia 1887 mając 7 miesięcy)[48], Stanisława Włodzimiera (zm. 19 marca 1888 w wieku ponad roku na tyfus[49]), Edward Maurycy (ur. 1891)[50][11]. Jego żoną została Maria, siostra ww. Stefana Lewickiego[11]. Janusz Szuber odniósł się do sprawy śmierci swojego wuja, Bolesława Drewińskiego, w wierszu pt. Przedwiośnie 1935, opublikowanym w tomiku poezji pt. Rynek 14/1[39].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 192, 1036.
  2. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 373.
  3. Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 73.
  4. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 65.
  5. Przedstawicielem rodu był m.in. August Ścibor-Rylski
  6. Stefan Stefański. Pan Stefański opowiada. Ciocia Dozia. „Tygodnik Sanocki”, s. 6, Nr 38 (150) z 23 września 1994. 
  7. Wiersz Janusza Szubera pt. Protoplaści, zob. Biogram Janusza Szubera. W: Janusz Szuber: Apokryfy i epitafia sanockie. Sanok: 1995, s. 26.
  8. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 231 (poz. 77).
  9. Kronika. Nekrologia. „Gazeta Sanocka”. Nr 11, s. 2, 27 maja 1895. 
  10. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 5.
  11. a b c Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 76.
  12. a b c d e Janusz Szuber. Epilog tzw. Sprawy brzozowskiej. „Tygodnik Sanocki”. Nr 40 (308), s. 4, 3 października 1997. 
  13. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 192.
  14. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 4.
  15. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 23.
  16. Komendanci powiatowi. podkarpacka.policja.gov.pl. [dostęp 2017-12-23].
  17. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 3, 5.
  18. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 8, 9.
  19. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 12, 23.
  20. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 11, 12, 40.
  21. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 48.
  22. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 6.
  23. Mordercy z Brzozowa skazani. „Nowiny Codzienne”. Nr 284, s. 1, 27 września 1933. 
  24. Wyrok w procesie o zabójstwo ś. p. Chudzika. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 268 z 29 września 1933. 
  25. Z kraju i ze świata. Wyrok w procesie o zamordowanie ś. p. Chudzika. „Szczerbiec”, s. 3, Nr 29 z 1 października 1933. 
  26. Surowy wyrok w procesie sanockim. „Ilustrowana Republika”, s. 4, Nr 269 z 27 września 1933. 
  27. Echa zabójstwa ś.p. Chudzika. „Orędownik Wielkopolski”, s. 4, Nr 52 z 6 marca 1934. 
  28. a b O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 63.
  29. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 62.
  30. Ciekawy okaz komisarza policji. Organizator mordu w Sanoku będzie sądzony w Warszawie. „Nowiny Codzienne”, s. 1, Nr 4 z 4 stycznia 1934. 
  31. Z sądów. O zajścia w Brzozowie. „Kurier Warszawski”. Nr 7, s. 11, 8 stycznia 1934. 
  32. Na tajnem posiedzeniu sądu będzie rozpatrzona sprawa eks-komisarza Drewińskiego. „Nowiny Codzienne”, s. 3, Nr 8 z 9 stycznia 1934. 
  33. Zatwierdzenie wyroku na b. komisarza policji Drewińskiego. „Polska 30-halerzówka”, s. 5, Nr 8 z 11 stycznia 1934. 
  34. O mord w Brzozowie 1933 ↓, s. 63, 64.
  35. O mord w Brzozowie (sprawozdanie z procesu przed sądem przysięgłych w Sanoku). Lwów: 1933, s. 1-68.
  36. Krzysztof Kaczmarski. O mordzie w Brzozowie i procesie w Sanoku. „Tygodnik Sanocki”. Nr 39 (307), s. 11, 26 września 1997. 
  37. M. N.. Ponure wspomnienie. „Warszawski Dziennik Narodowy”, s. 3, Nr 191 z 14 lipca 1936. 
  38. Następstwa głośnej sprawy. „Gazeta Świąteczna”. Nr 30 (2895), s. 2, 26 lipca 1936. 
  39. a b Wiersz Janusza Szubera pt. Przedwiośnie 1935, zob. Janusz Szuber: Rynek 14/1. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2016, s. 6. ISBN 978-83-08-06197-8.
  40. Stefan Stefański: Cmentarze sanockie. Sanok: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oddział w Sanoku, 1991, s. 28.
  41. Stefan Stefański: Kartki z przeszłości Sanoka. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sanoku, 2005, s. 27. ISBN 83-919470-9-2.
  42. Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 71-72.
  43. Róża tożsamości. lenkowska.pl. [dostęp 2016-06-20].
  44. Wiersz Janusza Szubera pt. Rynek 14/1, zob. Janusz Szuber: Rynek 14/1. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2016, s. 6. ISBN 978-83-08-06197-8.
  45. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 574.
  46. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 355 (poz. 43).
  47. 22. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1902/1903. Sanok: 1903, s. 39.
  48. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 117 (poz. 165).
  49. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 142 (poz. 38).
  50. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 16, 112.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]